Ευρυβιάδης Σοφός

Γεννημένη το 1978 στη Βαρκελώνη, η Εύα Μπαλταζάρ Σαρδά σπούδασε Παιδαγωγικά και έκανε την εμφάνισή της στον λογοτεχνικό κόσμο το 2008, με την ποιητική συλλογή Laia, που κέρδισε το βραβείο Miquel de Palol. Στη συνέχεια κυκλοφόρησε άλλες εννιά ποιητικές συλλογές μέχρι το 2018, όταν θα κυκλοφορήσει το πρώτο της μυθιστόρημα, Περμαφρόστ, που κερδίζει το βραβείο Llibreter. Εκείνη τη στιγμή η Εύα Μπαλταζάρ κεντρίζει το ενδιαφέρον του αναγνωστικού κοινού στην Καταλονία και κατ’ επέκταση στην Ισπανία για τον άμεσο λόγο της, αγγίζοντας ιδιαίτερα θέματα όπως τη μητρότητα μέσα από ομόφυλες σχέσεις.

Η Εύα Μπαλταζάρ φιλοξενήθηκε στην Ελλάδα στο πλαίσιο του Φεστιβάλ ΛΕΑ το 2025 και πήρε μέρος σε εκδηλώσεις που διοργανώθηκαν στην Αθήνα και την Πάτρα, μεταφέροντας τις απόψεις και τις θέσεις της για τη λογοτεχνική δημιουργία μέσα από το πρίσμα του ανθρώπου που ενδιαφέρεται και ενημερώνεται για τις διεθνές εξελίξεις. Είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει με άλλους/-ες συγγραφείς, αλλά και να παρουσιάσει το έργο της μέσα από προσωπικές συνεντεύξεις.

{jb_quote}Έχοντας γνωρίσει προσωπικά τη συγγραφέα, μελετώντας το έργο και τον λόγο της, είναι σαφές ότι έχουμε να κάνουμε με μια απόλυτα ειλικρινή φωνή.{/jb_quote}

Το Μποόυλντερ (2020) αποτελεί το δεύτερο μέρος μιας τριλογίας που ξεκίνησε με το Περμαφρόστ (2018) και έκλεισε με το Mammut (2022). Η Εύα Μπαλταζάρ, μετά την υποψηφιότητά της για το Διεθνές βραβείο Booker το 2023, έγινε ευρέως γνωστή και το πεζογραφικό της έργο μεταφράστηκε σε διάφορες γλώσσες, μεταξύ των οποίων και τα ελληνικά από τις Εκδόσεις Πατάκη, που εξέδωσαν τα μυθιστορήματα Περμαφρόστ και Μπόουλντερ.

Ο κεντρικός χαρακτήρας του βιβλίου ως μπόουλντερ, ως μοναχικός βράχος μέσα στην ανοιχτή θάλασσα, αποτελεί αρχή και τέλος της ιστορίας. Εκείνος ο άνθρωπος που παραμένει, παρά τις αντιξοότητες και τις αλλαγές, αμετακίνητος και πιστός στον ρόλο του. Μπόουλντερ ως στιβαρός βράχος. Η συγγραφέας περιγράφει την ιστορία δύο γυναικών που γνωρίζονται και ερωτεύονται, ενώ η μία από τις δύο επιθυμεί να φέρει στον κόσμο ένα παιδί. Μέσα από τη σχέση των δύο γυναικών προκύπτει η έννοια της μητρότητας, πώς αυτή επηρεάζει τις σχέσεις και πόσο τελικά τις καθορίζει, κάνοντας τις δύο γυναίκες να μείνουν πιστές σ’ αυτό που εκείνες επιθυμούν.

Η όποια πλοκή εξελίσσεται πριν από αυτό το γεγονός και μετά, η σεξουαλικότητα περνά σε δεύτερο επίπεδο, αφού δεν είναι αυτό που ενδιαφέρει στην ιστορία, ενώ από την άλλη πλευρά η κανονικότητα της ομόφυλης σχέσης δεν είναι κάτι που η συγγραφέας δείχνει να διαπραγματεύεται. Βλέπουμε τον βασικό χαρακτήρα να παραμένει σταθερός σαν ογκόλιθος μέσα στις λέξεις, ενώ όλα μοιάζουν να αλλάζουν τριγύρω.

Η μετάφραση του βιβλίου, όπως και με το Περμαφρόστ, ήταν ένα στοίχημα, δεδομένου ότι ο λόγος της συγγραφέως είναι σε αρκετές περιπτώσεις αφοπλιστικός, ωμός, ευθύς, δίχως καμία διάθεση για απόκρυψη της παραμικρής λεπτομέρειας στην προσπάθειά της να γίνει ουσιαστική. Η στάση της Μπαλταζάρ απέναντι στις λέξεις και στους αναγνώστες είναι περιγραφική, η συγγραφέας παρατηρεί τον κόσμο και τους ανθρώπους και ψυχογραφεί. Η διάθεση που έχει είναι αυτή της δημιουργίας χαρακτήρων και η διάδραση μεταξύ τους χωρίς να προσπαθεί να φτάσει σε βαρυσήμαντα ηθικά διδάγματα και συμπεράσματα. Στη μεταφραστική διαδικασία ήταν απαραίτητο να συνταχθεί ένα κείμενο στα ελληνικά που να ακολουθεί την ίδια αποστασιοποιημένη αντιμετώπιση τόσο έντονων συναισθημάτων όσο αυτών που εγείρονται μέσα από τις σελίδες. Το καταλανικό κείμενο είναι γραμμένο με προτάσεις σύντομες, με γλώσσα σύγχρονη, με αυθορμητισμό και ρυθμό. Η αισθητική αυτού του βιβλίου, όσο και του Περμαφρόστ, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη γεωγραφία που δημιουργεί η συγγραφέας, οι φουρτουνιασμένες ακτές της Χιλής, οι παγωμένοι δρόμοι της Ισλανδίας και τα ταξίδια με το πλοίο σε ωκεανό.

Αν υπάρχει μία λέξη που να μπορεί να περιγράψει το Μπόουλντερ, αυτή θα ήταν η μοναξιά του ανθρώπου εκείνου που προτιμά να παραμείνει προσηλωμένος στην αλήθεια του έχοντας απόλυτη γνώση αυτής της θέσης. Σε δεύτερη ανάγνωση, η λέξη που προκύπτει είναι η ειλικρίνεια με τον ίδιο τον εαυτό και σ’ αυτή την περίπτωση, έχοντας γνωρίσει προσωπικά τη συγγραφέα, μελετώντας το έργο και τον λόγο της, είναι σαφές ότι έχουμε να κάνουμε με μια απόλυτα ειλικρινή φωνή.

Μπόουλντερ, η γυναίκα του βράχου
Εύα Μπαλταζάρ
μετάφραση: Ευρυβιάδης Σοφός
Εκδόσεις Πατάκη
144 σελ.
ISBN 978-618-07-0756-4
Τιμή €9,81