Δέσποινα Τσίτουρα

Η νουβέλα Μύγα οικιακή γεννήθηκε με έναν τρόπο που δεν είχα σχεδιάσει. Δημιουργήθηκε οργανικά, σχεδόν απρόσμενα, μέσα από ένα παιχνίδι γραφής ανάμεσα σε φίλους· μία παρέα διαφορετικών ανθρώπων, που συναντιόμαστε τακτικά αναζητώντας έναν κοινό χώρο έκφρασης και ανταλλαγής σκέψεων.

Κάπου ανάμεσα σε αυτές τις πρώτες αποσπασματικές καταγραφές άρχισε να διαμορφώνεται μια φωνή. Στην αρχή ήταν απλώς μια αίσθηση, μια ανάγκη να ειπωθούν πράγματα δικά μου που έμεναν μέσα στη σιωπή. Σταδιακά όμως αυτή η φωνή απέκτησε υπόσταση και έγινε η πρωταγωνίστρια του βιβλίου. Η γραφή άρχισε να αποκτά τη δική της αυτονομία και εγώ ένιωσα περισσότερο ότι ακολουθούσα τη διαδρομή της ηρωίδας, παρά ότι την καθοδηγούσα.

Κατά τη διάρκεια της δημιουργικής αυτής διαδικασίας με συντρόφευσαν με ιδιαίτερο τρόπο σύγχρονοι δημιουργοί που είχαν κεντρίσει το αναγνωστικό μου ενδιαφέρον, δημιουργοί που αντιμετωπίζουν τη λογοτεχνία ως έναν χώρο στον οποίο η μορφή και το περιεχόμενο συνομιλούν. Τέτοια στάθηκε για εμένα την περίοδο της συγγραφής η γραφή του Πολ Λιντς, ο τρόπος με τον οποίο αποδίδει την εσωτερική εμπειρία δημιουργώντας μία ατμόσφαιρα όπου το προσωπικό συναντά το καθολικό, ή η γραφή του Γκεόργκι Γκοσποντίνοφ με την ιδιαίτερη σχέση που δημιουργεί ανάμεσα στη μνήμη, τον χρόνο και την προσωπική ιστορία.

Η ίδια η διαδικασία της συγγραφής ήταν ένα ταξίδι γεμάτο προκλήσεις και ανακαλύψεις. Δεν τηρήθηκε κανένα αυστηρό σχεδιάγραμμα· υπήρχε μόνο μια διαρκής κατάδυση στο μυαλό της πρωταγωνίστριας.

Η μορφή του ημερολογίου προέκυψε σχεδόν φυσικά, γιατί με ενδιέφερε η αμεσότητα της προσωπικής εξομολόγησης. Το ημερολόγιο είναι ένας χώρος όπου ο άνθρωπος δεν χρειάζεται να παρουσιάσει μια ολοκληρωμένη εικόνα του εαυτού του, ούτε να κρύψει τις αντιφάσεις του. Είναι ένας χώρος στον οποίο βρίσκουν στέγη οι αμφιβολίες, οι μνήμες, οι επιθυμίες, οι σκέψεις που γεννιούνται πριν ακόμη βρουν την τελική τους μορφή.

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της γραφής του βιβλίου είναι οπωσδήποτε η περιορισμένη χρήση –ακόμα και η απουσία σε κάποια σημεία– της στίξης. Η επιλογή αυτή δεν προέκυψε ως απλός μορφολογικός πειραματισμός, αλλά από την ανάγκη να αποδοθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η εσωτερική κίνηση της ηρωίδας.

Η πρωταγωνίστρια γράφει για να καταλάβει τι της συμβαίνει. Οι καταγραφές της δεν είναι πάντα τακτοποιημένες· ακολουθούν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί έτσι κι αλλιώς η μνήμη και η σκέψη. Άλλοτε επιστρέφουν στο παρελθόν, άλλοτε παρασύρονται από μια εικόνα, μια λέξη ή ένα συναίσθημα. Συχνά είναι ένας χείμαρρος από αναμνήσεις, φόβους, επιθυμίες και ερωτήματα. Δεν χωράνε ανάμεσα σε κόμματα, συχνά δεν υπακούουν ούτε κάποια τελεία. Η στίξη σε αυτό το πλαίσιο έρχεται πάντα μετά, για να επιβάλει τάξη σε μια εσωτερική ζωή πολλές φορές αντιφατική και άναρχη.

Αφήνοντας λοιπόν τη ροή πιο ελεύθερη, ήθελα ο αναγνώστης να βρεθεί πιο κοντά στη συνείδηση της ηρωίδας, να αισθανθεί τον ρυθμό της σκέψης της, τις παύσεις και τις εντάσεις της. Ίσως, τελικά, τα ουσιαστικά σημεία στίξης του βιβλίου να είναι οι ίδιες οι ανάσες του αναγνώστη. Εκείνος ορίζει πού θα κάνει παύση, πού θα κοντοσταθεί και πού θα προχωρήσει, συμβάλλοντας ενεργά στη διαμόρφωση της αφηγηματικής εμπειρίας.

Για μένα, αυτό το βιβλίο είναι πάνω απ’ όλα μια αναζήτηση της ανθρώπινης φωνής. Μια προσπάθεια να αποτυπώσω εκείνες τις στιγμές στις οποίες ο άνθρωπος βρίσκεται αντιμέτωπος με τον εαυτό του, με όσα έχασε, με όσα φοβήθηκε, αλλά και με όσα συνεχίζει να επιθυμεί. Είναι ένα βιβλίο για τη μνήμη, την αγάπη, την ανάγκη να συνδεθούμε με τους άλλους, αλλά και για τη δύσκολη πορεία να συναντήσουμε πραγματικά τον εαυτό μας.

Μύγα οικιακή
Νουβέλα
Δέσποινα Τσίτουρα
Εκδόσεις Βακχικόν
86 σελ.
ISBN 978-618-231-358-9
Τιμή €10,60