Gustavo Rodríguez: «Και οι επτά ήταν υπέροχοι»

Πώς θα είμαστε στα εβδομήντα μας; Ποιος από εμάς τους… «μικρούς» μπορεί να φανταστεί με ειλικρίνεια τον εαυτό του στην τρίτη ηλικία, στα εβδομήντα, στα ογδόντα, αδύναμο, ανήμπορο και ίσως άρρωστο, δίχως να έχει πολλά χρόνια ζωής μπροστά του; Τι σκέψεις θα κάνουμε, άραγε, τότε; Η ζωή μας θα είναι προβλέψιμη, μία μονότονη αναπόληση των περασμένων μεγαλείων της νιότης μας ή θα σφύζουμε ακόμη από όρεξη για ζωή; Και ο θάνατος; Πώς θα είναι το περιβόητο τέλος; Πόσο δύσκολος

Με τέτοιου είδους ερωτήματα έρχεται αντιμέτωπος ο αναγνώστης, αλλά και ο συγγραφέας Γουστάβο Ροδρίγες από το Περού στο μυθιστόρημά του με τίτλο –στην ελληνική μετάφραση της Αγγελικής Βασιλάκου– Και οι επτά ήταν υπέροχοι, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Κλειδάριθμος. Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα όπου πρωταγωνιστούν ηλικιωμένοι χαρακτήρες – με τις δράσεις, τις σκέψεις και την καθημερινότητά τους. Και δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικά, αφού η υπόθεση εκτυλίσσεται κυρίως σε ένα γηροκομείο της Λίμας, της πρωτεύουσας του Περού.

Η Εουφράσια απολάμβανε να διασχίζει αυτή τη φαρδιά λεωφόρο. Ανέδιδε έναν αέρα ανεπτυγμένης χώρας. Μία λωρίδα αποκλειστικά για τη δημόσια συγκοινωνία, μία για τους ποδηλάτες, βαμμένη κόκκινη, πεζοδρόμια με ανάγλυφα πλακάκια για τους τυφλούς, ράμπες για τα αναπηρικά αμαξίδια, ακόμα και γκρίνγκο στις καφετέριες. […] Γύρω της οι κάτοικοι της Λίμα κυκλοφορούσαν με κασκόλ και χοντρά παπούτσια, ενώ κάποιοι τουρίστες –από αρκτικά κλίματα κυρίως– φορούσαν ελαφριά σακάκια, ακόμα και πέδιλα.

{jb_quote}Όσο το προσδόκιμο της ζωής θα μεγαλώνει, τόσο περισσότερους ηλικιωμένους θα συναντάμε στις κοινωνίες μας, επομένως τόσο πιο επίκαιρο καθίσταται το εν λόγω μυθιστόρημα.{/jb_quote}

Οπωσδήποτε ο αναγνώστης θα ξαφνιαστεί με την παραπάνω περιγραφή της Λίμα, που θυμίζει ευρωπαϊκή πρωτεύουσα. Μελετώντας, εξάλλου, και τους χαρακτήρες του μυθιστορήματος, θα διαπιστώσει ότι οι διαφορές Λατινικής Αμερικής και Ευρώπης ίσως δεν είναι τόσο μεγάλες τελικά, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τον τρόπο σκέψης των ανθρώπων όταν πλησιάζουν στον θάνατο.

Η Εουφράσια, φροντίστρια σε κέντρο ηλικιωμένων στη Λίμα, είναι η πρωταγωνίστρια του βιβλίου. Έχει μία αδελφή νοσηλεύτρια και έναν γιο, τον Νίκο, τον οποίο μεγαλώνει μονάχα με τη βοήθεια της αδελφής της. Η Εουφράσια αναπτύσσει πολύ ισχυρό δεσμό με τη δόνια Κάρμεν, μία πολύ ιδιαίτερη ηλικιωμένη, αλλά και με τον γιατρό Χάρισον. Όχι όμως μόνο με αυτούς, αλλά και με άλλους επτά πολύ ιδιαίτερους και ξεχωριστούς ηλικιωμένους, που ακόμη μιλούν για ποίηση και ακούν ροκ και τζαζ μουσική, αλλά και το περίφημο «Μamma mia» των ABBA. Τα παιχνίδια που παίζουν μεταξύ τους τους κάνουν να μοιάζουν με μικρά παιδιά… Με λίγα λόγια, η όρεξη για τη ζωή φαίνεται να μην τους εγκαταλείπει ποτέ, παρά τα απαισιόδοξα μηνύματα που τους στέλνει το σώμα τους. Τελικά, όμως, σε ένα απρόσμενο φινάλε του βιβλίου, θα διαπιστώσουμε ότι δεν φεύγει πάντοτε ο πιο ηλικιωμένος πρώτος…

Τι θα γινόταν η βιβλιοθήκη του σε λίγο; Πού θα κατέληγαν οι εγκυκλοπαίδειες, οι άτλαντες, οι πρώτες εκδόσεις, οι σπάνιες πραγματείες αλχημείας που είχε ξεκοκαλίσει με αυταπάρνηση μοναχού; Τι σημασία είχε στην τελική. Ποτέ του δεν είχε αποκτήσει κάτι έχοντας κατά νου τις επόμενες γενιές. Εφόσον αυτό που έχουμε δεν μας ανήκει, ποιο το νόημα να παραδώσουμε τη σκυτάλη της ιδιοκτησίας;

Με ένα συγκινητικό φινάλε και γρήγορο ρυθμό αφήγησης και δράσης, ο συγγραφέας θα μας διδάξει να ακολουθούμε τον δρόμο της καρδιάς μας, τον μόνο σωστό και τον μοναδικό που δεν κάνει ποτέ λάθος. Διδακτικό, επομένως, το μυθιστόρημα, όμως δίχως έμφαση στην ηθικολογία, όσο και αν μπορούμε να κρατήσουμε συμβουλές από αυτό. Παράλληλα, θα μας βάλει σε σκέψεις σχετικά με την τρίτη ηλικία, με τις δυσκολίες με τις οποίες οι ηλικιωμένοι έρχονται αντιμέτωποι καθημερινά, αλλά και με την ευθραυστότητα και κάθε ευάλωτη πτυχή που τους χαρακτηρίζει. Και όσο το προσδόκιμο της ζωής θα μεγαλώνει, τόσο περισσότερους ηλικιωμένους θα συναντάμε στις κοινωνίες μας, επομένως τόσο πιο επίκαιρο καθίσταται το εν λόγω μυθιστόρημα, το οποίο περιέχει άφθονες κωμικοτραγικές σκηνές και τιμήθηκε με το Βραβείο Μυθιστορήματος Alfaguara 2023.

Και οι επτά ήταν υπέροχοι
Gustavo Rodríguez
μετάφραση: Αγγελική Βασιλάκου
Κλειδάριθμος
304 σελ.
ISBN 978-960-645-733-3
Τιμή €16,60