Bernie Sanders: «Πολέμα την ολιγαρχία»

Ο Μπέρνι Σάντερς είναι το γνωστότερο πρόσωπο της Αριστεράς των ΗΠΑ – με την ιδιορρυθμία που έχει η αμερικανική Αριστερά. Αυτοπροσδιορίζεται ως δημοκράτης σοσιαλιστής –και όχι σοσιαλδημοκράτης– και είναι ο ριζοσπαστικότερος από όσους διεκδίκησαν, στο πλαίσιο των Δημοκρατικών (Democrats), αν και ο ίδιος είναι ανεξάρτητος, το χρίσμα για την προεδρική υποψηφιότητα. Και τις δυο φορές, που συνέβη αυτό, έφτασε πολύ κοντά, αλλά μπήκαν λυτοί και δεμένοι, προκειμένου κάτι τέτοιο να αποτραπεί. Την πρώτη, μάλιστα, φορά, το 2016, αυτό έγινε

Και επρόκειτο για μια από τις πιο κρίσιμες στιγμές – όχι μόνο για τις ΗΠΑ, αλλά για ολόκληρο τον πλανήτη. Το 2016, όλες οι δημοσκοπήσεις έδειχναν πως ο Σάντερς ήταν ο μόνος κατάλληλος, για να νικήσει τον Τραμπ και να βοηθήσει στο κλείσιμο του δρόμου, που οδηγεί, έκτοτε, σε μια διαδικασία οιονεί εκφασισμού της αμερικανικής κοινωνίας, με τις τρομερές συνέπειες που βιώνουμε όλοι. Η Big Tech –με τους Δημοκρατικούς, ακόμα τότε–, η Big Pharma, η Big Industry, γενικότερα, αλλά και το πανίσχυρο χρηματοπιστωτικό σύστημα, ξόδεψαν πολλά και σχεδίασαν με πάθος την ήττα του. Η «ολιγαρχία» και το φιλοεπιχειρηματικό κατεστημένο του κόμματος έκαναν τα πάντα γι’ αυτό. Εν τέλει, με την επιλογή της Κλίντον, έδειξαν με κάθε τρόπο πως προτιμούσαν τη νίκη του Τραμπ παρά την επικράτηση του Σάντερς.

Το μικρό βιβλίο του τελευταίου, που πρόσφατα κυκλοφόρησε στη γλώσσα μας από τις Εκδόσεις Gutenberg, σε μετάφραση Ζωής Κόκκα, δείχνει γιατί συνέβη κάτι τέτοιο, γιατί δηλαδή αντιμετωπίστηκε με τόσο μένος ο Μπέρνι.

Η στοιχειώδης ανάλυση, γνωστή στους κύκλους των ειδικών προοδευτικών διανοουμένων και επιστημόνων, για τις οικονομικές συνθήκες στις ΗΠΑ, στα χέρια του Σάντερς γίνεται εργαλείο πολιτικού γραμματισμού για τους απλούς, «μικρούς» ανθρώπους.

Το 1 τοις εκατό της κορυφής έχει περισσότερο πλούτο από το κατώτερο 93 τοις εκατό. Οι διευθύνοντες σύμβουλοι των μεγάλων επιχειρήσεων βγάζουν 350 φορές μεγαλύτερο εισόδημα από τον μέσο υπάλληλό τους […] Τέσσερις μόνο εταιρίες ελέγχουν το 80 τοις εκατό της επεξεργασίας του βοδινού, του 70 τοις εκατό του χοιρινού και σχεδόν το 60% των πουλερικών […] Στην Αμερική σήμερα μια χούφτα πολυεθνικών εταιριών καθορίζουν το τι θα παραχθεί, τις εργασιακές συνθήκες των υπαλλήλων και τις τιμές που πληρώνουμε.

Και σε ποιον ανήκουν αυτές οι πολυεθνικές εταιρίες;

Ε λοιπόν, όσο απίστευτο κι αν ακούγεται, ανήκουν σε τρεις τεράστιες εταιρίες της Γουόλ Στριτ. Η Vanguard, η BlackRock και η StateStreet είναι οι κύριοι μέτοχοι στο 95 τοις εκατό των [500 μεγαλύτερων] εταιριών των ΗΠΑ. (σελ. 17)

{jb_quote}Ολόκληρες γενιές έζησαν καλύτερα από ό,τι αν αφήνονταν στις ορέξεις του συστήματος. Το ίδιο μπορούμε να κάνουμε και τώρα.{/jb_quote}

Αυτή η πρωτοφανής ιστορικά συγκέντρωση πλούτου και δύναμης είναι ο κύριος στόχος της επίθεσης, που πρέπει να εξαπολύσουν οι προοδευτικές δυνάμεις. Έργο πολύ δύσκολο, αν σκεφτεί κανείς πως η «ολιγαρχία» είναι πλέον και άμεσα πολιτική δύναμη, η οποία καθορίζει σε απόλυτο σχεδόν βαθμό τη στάση των πολιτικών συστημάτων σε ολόκληρο τον κόσμο. Αναγκαίο, ωστόσο, όχι μόνο για την άμεση βελτίωση της ζωής ενός πληθυσμού, του οποίου οι πραγματικοί μισθοί είναι μικρότεροι από ό,τι το 1973, αλλά γιατί η δράση των υπερπλούσιων, αλλά και των «μεσαίων» τάξεων των πλούσιων χωρών, οδηγεί σε κατάρρευση του ίδιου του πλανήτη.

Ποιοι είναι, όμως, αυτοί που θα σταθούν απέναντι; Ποιο είναι το υποκείμενο της αντίστασης και της αντεπίθεσης; Για τον Σάντερς, αλλά και για τον Μαμντάνι και την Κόρτες, και συνολικά για την αμερικανική Αριστερά, η έγκληση είναι πάντοτε αυστηρά ταξική. Οι δημοκράτες σοσιαλιστές των ΗΠΑ μιλάνε αποκλειστικά και μόνο για working class. Working class, working class. Εργατική τάξη, εργατική τάξη. Η πολύφερνη σε εμάς «μεσαία» τάξη απουσιάζει, σχεδόν εξ ολοκλήρου, από το λεξιλόγιο της απεύθυνσης. Η ανάλυση της επικράτησης του τραμπισμού αξονίζεται γύρω από αυτό το σημείο. Αυτό που την εξηγεί είναι η προδοσία της εργατικής τάξης από το «προοδευτικό» κατεστημένο.

…περισσότεροι από ογδόντα Δημοκρατικοί δισεκατομμυριούχοι πρόσφεραν εκατοντάδες εκατομμύρια στην προσπάθεια να εκλεγεί η Κάμαλα Χάρις πρόεδρος στις εκλογές του 2024. Κατά τη γνώμη μου, η έντονη επιρροή τους στην προεκλογική της εκστρατεία τής κόστισε μια εκλογή που θα έπρεπε να είχε κερδίσει. Αντί να τρέξει μια καμπάνια που να φέρεται εναντίον των πανίσχυρων ιδιωτικών συμφερόντων και να ξεκαθαρίσει ότι πρόκειται να παλέψει για την εργατική τάξη της χώρας μας, πραγματοποίησε μια εκστρατεία σχεδιασμένη έτσι ώστε να μην είναι εχθρική προς την επιχειρηματική κοινότητα και τους ολιγάρχες. (σελ. 25)

Σα να λέμε, μια ορισμένη «εχθρότητα» απέναντι στην «επιχειρηματική» τάξη είναι αναγκαία αν έχεις σκοπό πραγματικά να στηρίξεις τους πολλούς φτωχούς. Με άλλα λόγια, «δεν αρκεί να είσαι υπέρ των φτωχών, θα πρέπει να είσαι και εναντίον των πλουσίων».

Ο Σάντερς, στο μικρό αυτό βιβλίο, που διαβάζεται σε δυο ώρες το πολύ, αναλύει την κατάσταση στις ΗΠΑ, αλλά και στα περισσότερα μέρη του κόσμου, όπου κάνει απόλυτο κουμάντο ένας ακραίος καπιταλισμός, με απολυταρχικά πολιτικά χαρακτηριστικά. Εξηγεί την απόγνωση, αλλά θυμίζει πως η απελπισία είναι μια συνθήκη, στην οποία πολλές φορές βρέθηκε η πλειονότητα των ανθρώπων στις εκμεταλλευτικές κοινωνίες. Πέτυχε, ωστόσο, σημαντικά πράγματα για τη ζωή της – κατάργηση της δουλείας, κοινωνική ασφάλιση, δημόσια παιδεία, μεγάλη βελτίωση της κατάστασης των γυναικών και εκατοντάδες άλλα. Το γεγονός πως συχνά αίρονταν –και σήμερα είναι μια τέτοια στιγμή– δεν τα έκανε μάταια. Ολόκληρες γενιές έζησαν καλύτερα από ό,τι αν αφήνονταν στις ορέξεις του συστήματος. Το ίδιο μπορούμε να κάνουμε και τώρα. Με όλες τις φοβερές δυσκολίες, η ήττα μας δεν είναι αναπότρεπτη.

Το βιβλίο, επιπλέον, προτείνει ένα πρόγραμμα άμεσων διεκδικήσεων, οι οποίες είναι καθ’ όλα εφικτές, αλλά και θεμελιώδους σημασίας. Βελτιώνουν με τη μία τη ζωή, αλλά μπορούν να αποτελέσουν και τη βάση για δομικότερες μεταβολές. Δείχνει, επίσης, μέσα από την εμπειρία, πώς μπορεί να σταθεί μια αποτελεσματική καμπάνια γύρω από αυτά τα ζητήματα. Και με αυτά απευθύνει ένα κάλεσμα:

Ναι, το ξέρω. Οι ολιγάρχες έχουν άπειρα χρήματα και απίστευτη δύναμη. Τους ανήκουν τα πάντα. Ελέγχουν την κυβέρνησή μας και κατά πάσα πιθανότητα τους ανήκει και το μέρος όπου δουλεύεις.

Αλλά επίσης ξέρω κι αυτό: Αν δεν αφήσουμε τον Τραμπ και τους φίλους του τους δισεκατομμυριούχους να μας διχάσουν στη βάση του χρώματος του δέρματός μας, του μέρους που γεννηθήκαμε, της θρησκείας μας ή του σεξουαλικού μας προσανατολισμού, μπορούμε να νικήσουμε τους ολιγάρχες και να φτιάξουμε έναν πολύ καλύτερο κόσμο. Όχι μόνο για μας τους ίδιους, αλλά και για τα παιδιά μας και για τις γενιές που θα έρθουν στο μέλλον.

Ας σταθούμε ενωμένοι και ας προχωρήσουμε μπροστά.

Αλληλεγγύη για πάντα. (σελ. 150)

Πολέμα την ολιγαρχία
Bernie Sanders
Μετάφραση: Ζωή Κόκκα
Gutenberg
150 σελ.
ISBN 978-960-01-2746-1
Τιμή €14,00