Το Κατάρ σε πορεία καταστροφής

Το Κατάρ, που μέχρι τις αρχές του 2026 ήταν ο μεγαλύτερος εξαγωγέας υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παγκοσμίως και κάλυπτε περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς, βρίσκεται πλέον σε συνομιλίες για μακροπρόθεσμες αγορές LNG από αμερικανικά έργα. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί μία από τις πιο εντυπωσιακές ανατροπές που έχει προκαλέσει ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν στην οικονομία του

Κόλπου.

Η κρατική QatarEnergy ενδιαφέρεται για προμήθειες τόσο από υπάρχουσες όσο και από υπό κατασκευή μονάδες εξαγωγής στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι συνομιλίες αποτελούν την πρώτη σαφή ένδειξη ότι η Ντόχα αναζητά πηγές εκτός Μέσης Ανατολής για να καλύψει τις ανάγκες των πελατών της, καθώς οι δικές της εξαγωγές έχουν ουσιαστικά καταρρεύσει.

Το κλείσιμο του Ορμούζ και οι επιθέσεις στο Ras Laffan

Ο πόλεμος ξέσπασε στα τέλη Φεβρουαρίου 2026. Το Ιράν έκλεισε ουσιαστικά το Στενό του Ορμούζ, κρίσιμη θαλάσσια δίοδο από την οποία περνούσαν σχεδόν όλες οι καταριανές αποστολές LNG προς την Ασία. Παράλληλα, ιρανικές επιθέσεις με drones και πυραύλους έπληξαν την εγκατάσταση Ras Laffan, τη μεγαλύτερη μονάδα εξαγωγής LNG στον κόσμο.

Οι ζημιές μείωσαν την παραγωγική ικανότητα κατά περίπου 17%. Η πλήρης επισκευή εκτιμάται ότι θα χρειαστεί 3 έως 5 χρόνια. Οι εξαγωγές LNG του Κατάρ έπεσαν κατά 96%. Σε διάστημα έξι μηνών στάλθηκαν μόλις 18 φορτία, έναντι 509 την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Οι απώλειες εσόδων από πωλήσεις αερίου υπολογίζονται σε περίπου 20-24 δισεκατομμύρια δολάρια.

Το μεγαλύτερο έλλειμμα δεκαετίας και η συρρίκνωση του ΑΕΠ

Το αποτέλεσμα είναι ορατό στα δημόσια οικονομικά. Το δεύτερο τρίμηνο του 2026 το Κατάρ κατέγραψε το μεγαλύτερο τριμηνιαίο δημοσιονομικό έλλειμμα σχεδόν μιας δεκαετίας. 21,2 δισεκατομμύρια ριάλ (περίπου 5,8 δισεκατομμύρια δολάρια). Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει συρρίκνωση του ΑΕΠ πάνω από 8% το 2026, τη μεγαλύτερη μεταξύ των χωρών του Κόλπου. Άλλοι οίκοι έχουν δώσει ακόμη πιο απαισιόδοξες εκτιμήσεις.

Η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε περικοπές δαπανών έως και 30% σε υπουργεία και μείωση της εξωτερικής βοήθειας κατά περίπου 85%. Αυτό είναι το καλύτερο νέο, διότι η λεγόμενη εξωτερική βοήθεια του Κατάρ είναι ουσιαστικά η χρηματοδότηση της ισλαμικής τρομοκρατίας και της τουρκικής προπαγάνδας.

Η εξάρτηση από το φυσικό αέριο και η αδυναμία εναλλακτικών διαδρομών

Σε αντίθεση με τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ δεν διαθέτει εναλλακτικές χερσαίες διαδρομές για να παρακάμψει το Στενό του Ορμούζ. Η οικονομία του παραμένει εξαιρετικά εξαρτημένη από το φυσικό αέριο, που πριν τον πόλεμο αντιπροσώπευε μεγάλο μέρος των κρατικών εσόδων και του ΑΕΠ.

Τα αποθέματα ως μαξιλάρι και το ανατραπέν σχέδιο επέκτασης

Δυστυχώς το Κατάρ διαθέτει σημαντικά αποθέματα. Το sovereign wealth fund εκτιμάται σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια και τα κρατικά περιουσιακά στοιχεία υπερβαίνουν το διπλάσιο του ΑΕΠ. Αυτά τα αποθέματα λειτουργούν ως μαξιλάρι. Ωστόσο, η ζημιά στις εγκαταστάσεις του Ras Laffan και η αβεβαιότητα για το πόσο θα διαρκέσει η διακοπή των εξαγωγών δημιουργούν μακροπρόθεσμο πρόβλημα.

Το Κατάρ σχεδίαζε να σχεδόν διπλασιάσει την παραγωγή στο Ras Laffan έως το 2030. Αυτό το σχέδιο έχει ανατραπεί. Αξίζει να σημειωθεί ότι το Κατάρ έχει ήδη παρουσία στις ΗΠΑ μέσω συμμετοχής στο έργο Golden Pass LNG στο Τέξας, το οποίο ξεκίνησε εξαγωγές το 2026.

Τι σημαίνει αυτή η εξέλιξη

Η στροφή από κορυφαίος εξαγωγέας σε δυνητικός εισαγωγέας LNG από τις ΗΠΑ δείχνει το βάθος της κρίσης. Οι ζημιές στις μονάδες υγροποίησης και η γεωπολιτική αβεβαιότητα στο Στενό του Ορμούζ έχουν μετατρέψει μία από τις πλουσιότερες χώρες του κόσμου (σε κατά κεφαλήν εισόδημα) σε οικονομία που πρέπει να αναζητήσει εναλλακτικές πηγές για να κρατήσει τους πελάτες της.

Η κατάσταση παραμένει ρευστή. Όσο το Στενό παραμένει επισφαλές και οι επισκευές στο Ras Laffan καθυστερούν, το Κατάρ θα συνεχίσει να πληρώνει βαρύ τίμημα. Η διαπραγμάτευση για αμερικανικό LNG είναι η πιο ξεκάθαρη ένδειξη μέχρι στιγμής ότι η χώρα-τρομοκράτης μπορεί να ηττηθεί.

Δείτε επίσης:

Πεζεσκιάν: «Σε κρίσιμο και επικίνδυνο στάδιο» οι πιέσεις των ΗΠΑ κατά του ΙράνΧούθι: Σφίγγει ο κλοιός στο Μπαμπ ελ Μάντεμπ – Ο Τραμπ λέει «όχι» στα σαουδαραβικά αιτήματα για βοήθεια, στον αέρα η Συμφωνία της ΜέκκαςΝτόναλντ Τραμπ: Δεν μετανιώνει για τον πόλεμο με το Ιράν

Διαβάστε περισσότερα Το Κατάρ σε πορεία καταστροφής