Ο φόβος της αλλαγής

Υπάρχουν στιγμές στη ζωή μας που αντιλαμβανόμαστε πως μια κατάσταση μας φθείρει, πως κάτι στη ζωή μας έχει πάψει να μας εκφράζει ή δεν μας ωφελεί πια, κι όμως δυσκολευόμαστε να απομακρυνθούμε από αυτό και να το αφήσουμε πίσω.

Γράφει η Κέλλυ Χολέβα (MSc), Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια

Μια σχέση που μας εξαντλεί, μια δουλειά που δεν μας εκφράζει, μια καθημερινότητα που έχει χάσει το νόημά της… Παρά το γεγονός ότι αισθανόμαστε την ανάγκη να προχωρήσουμε, δυσκολευόμαστε να κάνουμε το πρώτο βήμα. Συχνά, αυτό που μας κρατά πίσω δεν είναι η επιθυμία να μείνουμε, αλλά ο φόβος για όσα μπορεί

να συναντήσουμε αν φύγουμε.

Το γνώριμο δεν είναι πάντα αυτό που μας κάνει καλό

Ο άνθρωπος αναζητά τη σταθερότητα, επειδή του προσφέρει μια αίσθηση ελέγχου. Ακόμη κι όταν μια κατάσταση τον δυσκολεύει, γνωρίζει τι να περιμένει και πώς να την αντιμετωπίσει. Στον αντίποδα, η αλλαγή δημιουργεί ερωτήματα: Κι αν αποτύχω; Κι αν τα πράγματα γίνουν χειρότερα; Κι αν μετανιώσω;

Για τον λόγο αυτό, συχνά προτιμάμε μια δυσκολία που γνωρίζουμε από μια πιθανότητα που δεν μπορούμε να προβλέψουμε. Ξεχνάμε, όμως, ότι η οικειότητα δεν σημαίνει απαραίτητα ασφάλεια και ότι το άγνωστο δεν είναι πάντοτε απειλητικό.

Όταν η ανάγκη για ασφάλεια γίνεται περιορισμός

Η ασφάλεια είναι βασική ανθρώπινη ανάγκη. Όταν, όμως, ο φόβος της απώλειάς της καθορίζει τις αποφάσεις μας, μπορεί να μας οδηγήσει σε συμβιβασμούς που μας απομακρύνουν από τις πραγματικές μας ανάγκες.

Μπορεί να μένουμε σε μια σχέση επειδή φοβόμαστε τη μοναξιά, να αποφεύγουμε μια επαγγελματική αλλαγή λόγω οικονομικής ανασφάλειας ή να σιωπούμε για όσα μας πληγώνουν, προκειμένου να μη δυσαρεστήσουμε τους άλλους.

Σταδιακά, επιλέγουμε αυτό που μας φοβίζει λιγότερο, όχι απαραίτητα αυτό που μας κάνει ευτυχισμένους. Η ασφάλεια παύει τότε να αποτελεί στήριγμα και γίνεται περιορισμός.

Ο φόβος της αλλαγής κρύβει συχνά τον φόβο της απώλειας

Πολλές φορές αναρωτιόμαστε: «Αν φύγω τώρα, δεν θα έχουν πάει όλα χαμένα»; Όσο περισσότερο χρόνο και συναίσθημα έχουμε επενδύσει σε μια κατάσταση, τόσο δυσκολότερο είναι να την αποχωριστούμε. Θυμόμαστε τις προσπάθειες, τις προσδοκίες και όσα ελπίζαμε ότι θα συμβούν. Μερικές φορές, παραμένουμε επειδή δυσκολευόμαστε να αποδεχτούμε ότι κάτι στο οποίο δώσαμε τόσα πολλά δεν εξελίχθηκε όπως περιμέναμε.

Όμως, το ότι επενδύσαμε πολλά σε κάτι, δε σημαίνει ότι πρέπει να συνεχίσουμε να χάνουμε τον εαυτό μας για να δικαιολογήσουμε όσα ήδη δώσαμε. Μπορούμε να κρατήσουμε τα μαθήματα εμπειρίας χωρίς να είμαστε υποχρεωμένοι να συνεχίσουμε να τη ζούμε.

Μήπως η ζωή μας καθορίζεται από αυτά που μάθαμε να αντέχουμε;

Οι εμπειρίες μας διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας. Αν έχουμε συνηθίσει να βάζουμε τους άλλους πάνω από τις ανάγκες μας, μπορεί να αισθανόμαστε ενοχές όταν θέτουμε όρια. Αν έχουμε μάθει να αποφεύγουμε τις συγκρούσεις, ίσως θεωρούμε ευκολότερο να υπομένουμε, παρά να διεκδικούμε.

Ως εκ τούτου, συμπεριφορές που κάποτε μας προστάτευαν μπορεί αργότερα να μας περιορίζουν. Η αλλαγή, λοιπόν, απαιτεί να εξετάσουμε, όχι μόνο τις συνθήκες στις οποίες ζούμε, αλλά και τις πεποιθήσεις που μας κρατούν δεμένους με αυτές.

Δεν χρειάζεται να είμαστε βέβαιοι για να προχωρήσουμε

Συχνά, περιμένουμε να αισθανθούμε απόλυτα έτοιμοι πριν κάνουμε μια αλλαγή. Θέλουμε να υποχωρήσει ο φόβος και να έχουμε εγγυήσεις ότι όλα θα πάνε καλά. Όμως, η ζωή δεν προσφέρει τέτοιες βεβαιότητες.

Μπορούμε να προετοιμαστούμε, να εξετάσουμε τις επιλογές μας και να ζητήσουμε υποστήριξη. Δεν μπορούμε, όμως, να προβλέψουμε κάθε αποτέλεσμα.

Το πρώτο βήμα μπορεί να είναι μικρό: η αναζήτηση μιας νέας δυνατότητας, μια ειλικρινής συζήτηση. Στην ύπαρξη οικονομικών ή πρακτικών δυσκολιών, η προσεκτική προετοιμασία δεν αποτελεί αδυναμία, αλλά μέρος της αλλαγής.

Η μεγαλύτερη αλλαγή αρχίζει όταν σταματάμε να αγνοούμε τον εαυτό μας

Δεν είναι η κάθε δυσκολία, λόγος για να φύγουμε, όπως και κάθε παραμονή δεν αποτελεί ένδειξη αντοχής και ανθεκτικότητας. Χρειάζεται να ξεχωρίζουμε όσα αξίζει να προσπαθήσουμε να βελτιώσουμε από όσα μας φθείρουν διαρκώς.

Έχουμε το δικαίωμα να αλλάζουμε, να επανεξετάζουμε τις επιλογές μας και να αναγνωρίζουμε ότι οι ανάγκες μας εξελίσσονται. Δεν χρειάζεται να περιμένουμε να φτάσουμε στα όριά μας για να παραδεχτούμε ότι κάτι δεν μας εξυπηρετεί πλέον.

Ίσως, τελικά, το σημαντικότερο ερώτημα να μην είναι «Κι αν αλλάξω και αποτύχω;», αλλά «Πώς θα αισθάνομαι αν σε έναν χρόνο από σήμερα αν η ζωή μου παραμείνει ακριβώς η ίδια;».

Δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε με βεβαιότητα πού θα μας οδηγήσει η αλλαγή. Χρειάζεται να αναγνωρίσουμε πότε ο φόβος για το άγνωστο μας εμποδίζει να διεκδικήσουμε μια ζωή που μας εκφράζει περισσότερο.

Δείτε επίσης:

Ζευγάρια με διαφορά ηλικίας: Μύθοι και αλήθειεςΓυναικοκτονίες στη χώρα μας… Πώς φτάσαμε ώς εδώ;

Διαβάστε περισσότερα Ο φόβος της αλλαγής