Όχι πια Όπεν για τον Νόλε

Η ιστορία είναι λίγο ως πολύ γνωστή σε όποιον είχε μπαταρία στις συσκευές του και πρόσβαση στο διαδίκτυο τη χθεσινή ημέρα, αλλά μια σύνοψη είναι πιθανότατα χρήσιμη.

Ο Νόβακ Τζόκοβιτς, Νο.1 τενίστας στον κόσμο και ισόβαθμος με 20 τίτλους Grand Slam με τους Ναδάλ-Φέντερερ στόχευε στην υπεράσπιση του τίτλου του φέτος στην Μελβούρνη και το Αυστραλιανό Όπεν, το πρώτο major της σεζόν. Το πρόβλημα ήταν ότι η Αυστραλία έχει υπάρξει στη διάρκεια της πανδημίας πιθανότατα

το πιο αυστηρό κράτος σε σχέση με τις περιορίσεις μετακινήσεων, με τους πολίτες της να έχουν υποστεί το μεγαλύτερο σε διάρκεια lockdown στον κόσμο, αλλά παράλληλα να έχουν περιορίσει τους θανάτους μόλις στους 2.200. Οι αρχές έχουν από καιρό απαγόρευσει σε οποιονδήποτε μη εμβολιασμένο να εισέλθει στο έδαφος της χώρας, αφήνοντας ως είθισται κάποια παράθυρα εξαιρέσεων για αυτούς για τους οποίους υπήρχαν σοβαροί ιατρικοί λόγοι μη εμβολιασμού. Σημειωτέον πως άνω του 90% του πληθυσμού της χώρας έχει εμβολιαστεί, όμως τα κρούσματα εσχάτως έχουν φτάσει τις 30.000 ημερησίως.

Ο ίδιος ο Σέρβος υπήρξε – στην πιο ευγενική του διατύπωση – σκεπτικιστής σε ό,τι αφορά την χρησιμότητα και την ανάγκη εμβολιασμού του πληθυσμού, μην αποκαλύπτοντας ως σήμερα αν ο ίδιος έχει κάνει το εμβόλιο και σχολιάζοντας πως «δεν θα ήθελε να υποχρεωθεί» να εμβολιαστεί τον Απρίλιο του 2020. Όταν απέσυρε τη συμμετοχή του για το ATP Cup που διοργανώθηκε στην Αυστραλία, η συμμετοχή του στο Όπεν τέθηκε δικαιολογημένα εν αμφιβόλω. Η θύελλα διαδικτυακών αντιδράσεων που ακολούθησε την ανακοίνωσης του ίδιου του Τζόκοβιτς, μέσω social media, πως του χορηγήθηκε ιατρική εξαίρεση και πως θα βρισκόταν στην Αυστραλία για να κυνηγήσει τον 21ο τίτλο grand slam της καριέρας του φαίνεται πως ήταν αυτή που καθοδήγησε τα γεγονότα.

Σε πρώτη φάση η ομοσπονδία τένις της Αυστραλίας (Tennis Australia, TA) υπεραμύνθηκε της χορηγηθείσας εξαίρεσης, εξηγώντας πως αυτή δόθηκε μετά από εξέταση του φακέλου από δύο ξεχωριστές ανεξάρτητες επιτροπές. Πρόσθεσε μάλιστα πως συνολικά 26 άτομα έκαναν τη σχετική αίτηση εξαίρεσης σε σύνολο 3.500 αθλητών, προπονητών και μελών των ομάδων, χωρίς να προσδιορίσει πόσες από αυτές έγιναν δεκτές. Η υπουργός αθλητισμού της Βικτοριανής κυβέρνησης Τζάαλα Πούλφορντ ξεκαθάρισε πως οι αιτήσεις ήταν «τυφλές» και η διαδικασία αδιάβλητη, αφού οι επιτροπές δεν είχαν πρόσβαση στο όνομα του κάθε αιτούμενου. Και συνέχισε λέγοντας πως «ο Νόβακ δεν έρχεται να παίξει στο Αυστραλιανό Όπεν γιατί είναι ο μεγαλυτερος σταρ του τένις, αλλά γιατί ήταν σε θέση να αποδείξει μέσα από αυτή τη διαδικασία πως πληρούσε τα κριτήρια που ισχύουν και για όλους τους άλλους σε αυτή τη χώρα. Πολλοί άνθρωποι στην κοινότητα της Βικτόρια θα βρουν αυτή την εξέλιξη απογοητευτική, αλλά αυτή είναι η διαδικασία».

Σύμφωνα με όσα ανέφεραν τα αυστραλιανά μέσα ενημέρωσης, τόσο οι διοργανωτές όσο και οι τοπικές κυβερνητικές αρχές της Βικτόρια ώθησαν τον Τζόκοβιτς να πληροφορήσει το κοινό σχετικά με τους λόγους που του χορηγήθηκε η ιατρική εξαίρεση, αφού οι ίδιοι ήταν ανίκανοι να το κάνουν λόγω του ιατρικού απορρήτου. Το Προφανώς είχαν υπ΄ όψιν τους την καταιγίδα που θα ακολουθούσε, αν και όχι στην ολότητά της. Ο Τζόκοβιτς, συνεπής στην γραμμή που είχε χαράξει από το ξεκίνημα της πανδημίας, δεν το έπραξε και μπήκε κανονικά στο αεροπλάνο για το μεγάλο ταξίδι. Σύμφωνα πάντως με πηγές που επικαλούνται αυστραλιανά μέσα ενημέρωσης και όχι μόνο, η πλειονότητα των εξαιρέσεων είχαν να κάνουν με ανθρώπους που είχαν προηγουμένως νοσήσει από τον κορωνοϊό και ως εκ τούτου είχαν το δικαίωμα εισόδου.

Mr Djokovic’s visa has been cancelled. Rules are rules, especially when it comes to our borders. No one is above these rules. Our strong border policies have been critical to Australia having one of the lowest death rates in the world from COVID, we are continuing to be vigilant.

— Scott Morrison (@ScottMorrisonMP) January 5, 2022

Όπως αναμενόταν, οι μετασεισμοί του Τζόκοβιτς-gate έφτασαν ως την ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Κοινοπολιτείας, με τον πρωθυπουργό Σκοτ Μόρισον να στέλνει προειδοποιητικό μήνυμα: «αν δεν παράσχει τις απαιτούμενες αποδείξεις πως δικαιούται ιατρική εξαίρεση, θα πάρει το πρώτο αεροπλάνο και θα γυρίσει πίσω». Αρχηγού παρόντος πάσα άλλη αρχή παυσάτω και κάπως έτσι όλα τα υπόλοιπα εμπλεκόμενα μέρη υιοθέτησαν όπως όπως την κυβερνητική γραμμή, διαψεύδοντας μετά βδελυγμίας τις πληροφορίες που ήθελαν την Βικτοριανή κυβέρνηση να ζητά διευκόλυνση προκειμένου να χορηγηθεί βίζα στον αθλητή.

Σύμφωνα με όσα ανέφεραν τα μεγάλα ειδησεογραφικά πρακτορεία, η βίζα την οποία είχε βγάλει για τον Τζόκοβιτς η ομάδα του δεν προέβλεπε εξαίρεση στον εμβολιασμό. Μιλούσαν μάλιστα για «γκάφα» της ομάδας του Νόλε, όμως με την εξέλιξη που είχε η πολύκροτη αυτή υπόθεση, η πιθανότητα του λάθους είναι πολύ εύκολη για να γίνει πιστευτή.

Εν τέλει ο Τζόκοβιτς αφίχθη στην Μελβούρνη και παρέμεινε στο αεροδρόμιο για περισσότερες από έξι ώρες, σαν άλλος Τομ Χανκς που ανακρίνεται από τον Στάνλεϊ Τούτσι στο «The Terminal» του Στίβεν Σπίλμπεργκ – το twitter φυσικά αφήνιασε. Εκτός βέβαια του κωμικοτραγικού του πράγματος, ο 34χρονος Σέρβος είναι ένας παγκόσμιος σταρ και εθνικός ήρωας στη χώρα του – το πράγμα δεν άργησε να πάρει πολιτικές διαστάσεις. Την ώρα που ο ίδιος ο αθλητής ήταν περιορισμένος σε ένα δωμάτιο, από τις 10 το βράδυ ως τουλάχιστον στις 4 το πρωί χωρίς πρόσβαση στο κινητό του τηλέφωνο και δυνατότητα επικοινωνίας με κανέναν από την ομάδα του (!) η Σερβία καλούσε τον πρέσβη της Αυστραλίας στο υπουργείο εξωτερικών στο Βελιγράδι, ενώ στην Καμπέρα ο Σέρβος πρέσβης απαιτούσε την απελευθέρωση του Τζόκοβιτς από την κράτηση.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ/ΜΠΕ

Το σίριαλ πήρε τέλος όταν ανακοινώθηκε πως η αίτηση βίζας ακυρώθηκε και πως ο αθλητής θα έπρεπε να εγκαταλείψει τη χώρα ως το τέλος της ημέρας. Game, set, match, εκτός κι αν το νομικό επιτελείο του Τζόκερ κάνει κάποιο θαύμα ανατρέποντας την απόφαση.

Κατόπιν όλων αυτών, τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι περίπου όσα τα διαφορετικά χτυπήματα που ο Νόλε έχει στο ρεπερτόριο του.

Ανάμεσα στην «αδιάβλητη διαδικασία των δύο ανεξάρτητων επιτροπών» και των «αποδείξεων που οφείλει να προσκομίσει κατά την άφιξή του» μεσολάβησε μία καταιγίδα σχολίων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από πολίτες, αθλητές και πολιτικούς. Εξαιρέσεις υπήρχαν, όμως η κοινή γραμμή προετοίμαζε τον Τζόκοβιτς για μια εχθρική – το λιγότερο – υποδοχή στην Rod Laver Αrena και συνολικά στο Όπεν που είναι προγραμματισμένο να εκκινήσει στις 17 Ιανουαρίου. Βουλευτές ανέφεραν πως η απόφαση της εξαίρεσης ήταν «ένα χαστούκι στο πρόσωπο κάθε Βικτοριανού που έχει κάνει θυσίες και έχει υπακούσει στα μέτρα με σοβαρότατο προσωπικό κόστος». Όπως είναι γνωστό, ένα πράγμα που κάθε κυβέρνηση έχει λόγους να φοβάται είναι την κοινωνική αντίδραση που μπορεί, με τον ένα τρόπο ή τον άλλο, να φέρει κοινωνική αναταραχή και αποσταθεροποίηση. Η υπόθεση ενός σουπερ σταρ του τένις μπορεί να μοιάζει με σταγόνα στον ωκεανό, όμως για τον ταλαιπωρημένο λαό της Αυστραλίας αυτή η σταγόνα, όπως και κάθε άλλη πριν ή μετά, φρόντιζε να ξεχειλίσει το ποτήρι.

Έγινε λοιπόν ο Τζόκοβιτς αποδιοπομπαίος τράγος της υπόθεσης, αυτός που τιμωρήθηκε παραδειγματικά προκειμένου οι Αυστραλιανές αρχές να διασώσουν την τραυματισμένη στα μάτια των ψηφοφόρων τους αξιοπιστία αφού πρώτα είχαν δώσει το πράσινο φως; Αν σκεφτεί κανείς τον τρόπο με τον οποίο προσέγγισαν το συμβάν, η απάντηση είναι πιθανότατα θετική. Ακόμα και να προσπαθούσε κανείς, πιθανότατα δεν θα έβρισκε τρόπο να χειριστεί το θέμα με λιγότερο τακτ και διπλωματία: να στερεί κανείς από έναν άνθρωπο – πρωταθλητή ή μη – το δικαίωμα να επικοινωνεί με τους οικείους του για περισσότερες από έξι ώρες για ένα θέμα εισόδου ή όχι στη χώρα μοιάζει το λιγότερο κωμικό. Ο λόγος που επιλέχθηκε, αν δεν πρόκειται για καθαρή ανοησία (που δεν πρέπει ποτέ να αποκλείεται όταν μιλάμε για πανικόβλητους πολιτικούς) ήταν λογικά για να σκιαγραφηθεί με τον πιο σαφή τρόπο μια πολιτική μη ανοχής και διαχωρισμών. Για να μη φανείς ανίκανος, κοίτα να φανείς αυστηρός.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ/ΜΠΕ

Είναι ο Νόλε το θύμα της ιστορίας; Πολλά έχουν γραφτεί και ακόμα γράφονται για τις απόψεις και τις ασυνήθιστες επιλογές του σε μια πλειάδα θεμάτων. Πολλές από αυτές είναι πιθανότατα διαφωτιστικές για τον χαρακτήρα του ανδρός, όμως το θέμα δεν προσφέρεται ούτε για δολοφονία χαρακτήρα, ούτε για ηρωοποίηση, ακόμα και αν αυτά τα δύο είναι πολύ της μόδας εσχάτως, σε διαδικτυακό και όχι μόνο περιβάλλον. Κινούμενος μέσα στα όρια των κανόνων και εκμεταλλευόμενος την αδιαμφισβήτητη εμπορική αξία του ονόματος του, ο κύριος Νο.1 στον κόσμο πιθανότατα εξασφάλισε μια εξαίρεση που χιλιάδες άλλοι δεν ήταν σε θέση να εξασφαλίσουν.

Το κυρίαρχο θέμα είναι ότι δεν ήταν υποχρεωμένος να αναφερθεί στην εξαίρεση, όπως ακριβώς δεν έχει αναφερθεί ποτέ σε λεπτομέρειες του ιατρικού του φακέλου ως τώρα. Ή όπως ακριβώς δεν το έκανε κανείς από τους υπόλοιπους που τελικά την απέκτησαν. Θα μπορούσε κάλλιστα να εμφανιστεί στα κορτ χωρίς να απαιτηθεί από αυτόν να απαντήσει σε καμία ερώτηση σχετικά με το πώς και το γιατί. Όταν το διακήρυξε δημόσια, ο πληγωμένος από τις ψυχικές, οικονομικές και σωματικές κακουχίες κόσμος είδε στο πρόσωπο του αυτόν που βγάζει κοροϊδευτικά τη γλώσσα στους κανόνες, αφού το status του τον φέρνει πολύ πιο πάνω από τον πήχη που αυτοί βάζουν.

«Αν έχεις λόγο για την εξαίρεση, τότε… πρέπει να τον μάθουμε. Ναι, είσαι εξαιρετικός παίκτης και έχεις παίξει καλά και έχεις κερδίσει τόσα τουρνουά, οπότε δεν μπορεί να είναι κάτι σωματικό. Οπότε ποιο είναι το πρόβλημα;», ανέφερε ο 83χρονος θρύλος του αυστραλιανού και παγκόσμιου τένις Ροντ Λέιβερ.

«Δεν είναι υποχρεωμένος να αποκαλύψει στοιχεία που είναι ιδιωτικά, όμως θα πρέπει να γνωρίζει πως είναι μια διεθνής φιγούρα σε μια εποχή πολύ σοβαρής παγκόσμιας κρίσης και μεγάλης ευαισθησίας εξαιτίας του τεράστιου πόνου που έχει προκαλέσει ο Covid-19. Θα ήθελα να πιστεύω πως ο Νόβακ δεν τα αγνοεί όλα αυτά και πως θα ξεκαθαρίσει τις όποιος αμφιβολίες υπάρχουν σχετικά με την ανθρώπινη ευαισθησία και την κατανόηση του», είπε ο Τόνι Ναδάλ, θείος και προπονητής του Ράφα.

Στο τέλος της ημέρας, μπορεί κανείς να πιστεύει πως η προσευχή και η πίστη μπορεί να καθαρίσει το μολυσμένο νερό. Μπορεί, αν και όχι πια, να διοργανώνει τουρνουά επίδειξης στην Σερβία και την Κροατία με καλεσμένους κορυφαίους τενίστες του κόσμου που καταλήγουν να προσβληθούν από τον κορωνοϊό. Μπορεί να συζητά με την γυναίκα του το κατά πόσον η τεχνολογία 5G συνδέεται με τον κορωνοϊό πριν αυτή κάνει σχετικές αναρτήσεις στο instagram. Μπορεί να επιλέγει πανάκριβες εναλλακτικές μορφές θεραπείας με βάση την οικονομική του δυνατότητα. Έχει το δικαίωμα να το κάνει, ακόμα και αν η επίδραση των πράξεων ενός τέτοιου αθλητικού προτύπου μπορεί να αποβεί σε ορισμένες περιπτώσεις καταστροφική για τον κοινωνικό ιστό που διαλέγει πρότυπα με βάση την ανύπαρκτη παιδεία του.

Οι σοβαρές οργανωμένες κοινωνίες θεσπίζουν κανόνες και τους υπερασπίζονται χωρίς υστερίες, δράματα και εξαιρέσεις. Ουδείς μπορεί να πει με βεβαιότητα αν η πολυσυζητημένη εξαίρεση του Νόλε ήταν βάσιμη ή κατασκευασμένη – πιθανότατα δεν θα τα μάθουμε ποτέ. Όμως μοιάζει αυτή τη στιγμή βέβαιο πως η ήξεις-αφίξεις χειρισμοί των Αυστραλών διοργανωτών και η κάκιστη συνεργασία με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση μετέτρεψαν ένα απλό θέμα κανονισμών σε κακόγουστο αστείο.

“Αυτή δεν είναι μια μάχη για τον Νόβακ, αλλά για όλο τον κόσμο», είπε Σρτζαν Τζόκοβιτς, πατέρας του Νόβακ, κατά τη διάρκεια της ανάκρισης του τελευταίου. «Αν δεν τον αφήσουν σε μισή ώρα, θα συγκεντρωθούμε στο δρόμο, αυτή είναι μια μάχη για όλους».

Σε μια εποχή νέας δοκιμασίας για την ανθρωπότητα, κι ας ελπίσουμε την τελευταία, το τελευταίο που χρειαζόμαστε είναι μάρτυρες και προφήτες.

Όσο για ήρωες, έχουμε επιστήμονες, γιατρούς, νοσηλευτές. Μας αρκούν.

UPDATE: O Τζόκο θα παραμείνει στην Αυστραλία ως τη Δευτέρα, καθώς η δίκη που ξεκίνησε προκειμένου να ανατραπεί η απόφαση διακόπηκε ως τότε.