Συμφωνία Κύπρου – Λιβάνου – Δημήτρης Σταθακόπουλος

Του Δρα Δημ. Σταθακόπουλου Η Κύπρος και ο Λίβανος υπέγραψαν — στη Βηρυττό, με επικεφαλής τους προέδρους των δύο κρατών — συμφωνία για την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ / EEZ) μεταξύ τους.Η συμφωνία βασίζεται σε μια πρώτη χαρτογράφηση του 2007, η οποία όμως παρέμενε ανενεργή / μη-επικυρωμένη. Το Κοινοβούλιο του Λιβάνου πλέον προχώρησε στην επικύρωση, μετά από πολιτικές ανακατατάξεις στη Βηρυτό.Η υπογραφή του deal θεωρείται «ορόσημο στρατηγικής σημασίας». Οι δύο πλευρές δηλώνουν ότι ανοίγουν το δρόμο για πιθανή εξερεύνηση κοιτασμάτων, ενέργεια, ακόμη και ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ Κύπρου και Λιβάνου.Πολλά ξένα μέσα (και  στην Τουρκία) χαρακτηρίζουν τη συμφωνία ως πλήγμα στην αντιληπτή από την Άγκυρα «Γαλάζια Πατρίδα» — δηλαδή στο τουρκικό αφήγημα για κυριαρχικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ενισχύστε το militaire.gr ,δείτε γιατί ΕΔΩ

Η αντίδραση της Τουρκίας, επίσημη και δημόσια, συνοψίζεται ως εξής: Το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών δηλώνει ότι η συμφωνία Κύπρου–Λιβάνου «αγνοεί» τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων και του ίδιου του τουρκικού κράτους. Σύμφωνα με την Άγκυρα, η «ελληνική» (ή «ελληνοκυπριακή») διοίκηση στο νησί δεν έχει δικαίωμα να υπογράφει τέτοιες συμφωνίες μονομερώς, καθώς — κατά την τουρκική εκτίμηση — δεν εκπροσωπεί όλους τους κατοίκους της Κύπρου. Παραδέχονται ότι η περιοχή της ΑΟΖ βρίσκεται εκτός της καταγεγραμμένης τουρκικής υφαλοκρηπίδας — όπως έχει δηλωθεί στον ΟΗΕ το 2020. Ο εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠ ΕΞ ζήτησε από τη διεθνή κοινότητα να μη στηρίξει «μονομερείς ενέργειες» από την «ελληνοκυπριακή διοίκηση» που, κατά την Άγκυρα, «υπονομεύουν τα νόμιμα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων». Τα τουρκικά ΜΜΕ παρουσιάζουν την υπογραφή της συμφωνίας ως παραβίαση τουρκικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και ως κίνηση που ενισχύει την αναγκαιότητα «περιφερειακής εγρήγορσης».

Ενισχύστε το militaire.gr ,δείτε γιατί ΕΔΩ

Η συμφωνία είναι γεωπολιτικά σημαντική: κλείνει μια εκκρεμότητα σχεδόν 20 ετών και ενισχύει την θέση της Κύπρου (και έμμεσα του Λιβάνου) στην Ανατολική Μεσόγειο, ειδικά όσον αφορά ενδεχόμενη εκμετάλλευση υδρογονανθράκων και ενεργειακή συνεργασία. Η κίνηση δείχνει ένα μεγαλύτερο στρατηγικό άνοιγμα, όχι απλώς σε ένα δίδυμο (Κύπρος–Λίβανος), αλλά στην κατεύθυνση συνεργασίας με κράτη που βασίζουν τις διεκδικήσεις τους στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), σε αντίθεση με το βλέμμα της Τουρκίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η συμφωνία μπορεί να θεωρηθεί και ως διπλωματικό μήνυμα προς την Άγκυρα: ότι η Κύπρος και κράτη της περιοχής είναι έτοιμα να κινηθούν — με νομικά και πολιτικά εργαλεία για να διασφαλίσουν τα συμφέροντά τους. Ουσιαστικά, αποδυναμώνεται το αφήγημα της «μονοδιάστατης διεκδίκησης» που προωθεί η Τουρκία με τη «Γαλάζια Πατρίδα». Ταυτόχρονα, ανοίγονται πρακτικές δυνατότητες οικονομικής και ενεργειακής αξιοποίησης, που μπορούν να ενισχύσουν και την ενεργειακή ασφάλεια και ανεξαρτησία στην περιοχή — και ειδικά για τον Λίβανο, που χρειάζεται πολύ οικονομική ανάσα. Ωστόσο, δεν πρέπει να υποτιμηθεί η πιθανότητα εντάσεων — καθώς η Τουρκία δείχνει αποφασισμένη να αντιδράσει, τουλάχιστον ρητορικά και διπλωματικά. Η συμφωνία δεν λύνει τα προβλήματα αλλά κάνει πιο εμφανείς τα ρήγματα στην Ανατολική Μεσόγειο.Τι μέλλει γενέσθαι Ενεργειακή εξερεύνηση: Πολύ πιθανό είναι η Κύπρος και ο Λίβανος να προετοιμάσουν κοινά έργα εξερεύνησης υδρογονανθράκων στην κοινή ΑΟΖ. Η συμφωνία ανοίγει τον δρόμο για τέτοιες κινήσεις. Ενεργειακή  συνεργασία υποδομών: Εκτός από πετρέλαιο/αέριο, υπάρχει και σχεδιασμός για ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου–Λιβάνου  που αν υλοποιηθεί, μπορεί να αποτελέσει σταθερό ράφι ενεργειακής συνεργασίας και συνεργασίας υποδομών. Διπλωματικές συμμαχίες: Η Κύπρος–Λίβανος ενδέχεται να αποτελέσουν κρίκο σε μια ευρύτερη συμμαχία κρατών της Ανατολικής Μεσογείου που στηρίζονται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Αυτό θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες, ιδιαίτερα σε σχέση με την Τουρκία. Αναζωπύρωση θαλάσσιων και νομικών διενέξεων: Η Τουρκία ενδέχεται να προσπαθήσει να θέσει θέματα διεθνών προσφυγών, ή να ασκήσει πίεση — διπλωματική ή όχι — προς κράτη που αναγνωρίζουν τη συμφωνία. Πιθανές αντιδράσεις της ΤουρκίαςΗ Τουρκία, σύμφωνα με όσα λέει — και με βάση παλαιότερα μοτίβα — μπορεί να αντιδράσει με έναν ή περισσότερους από τους εξής τρόπους: Διπλωματική καταγγελία: Να καταγγείλει τη συμφωνία ως παράνομη, να ζητήσει από κράτη και διεθνείς οργανισμούς να την απορρίψουν ως «μονομερή ενέργεια» που αγνοεί τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων. (Ήδη το κάνει αυτό.) Πίεση προς κράτη της περιοχής: Ενδεχομένως να ασκήσει πιέσεις σε Λίβανο αλλά και σε άλλα κράτη — να αποτρέψει συνεργασίες με βάση τη συμφωνία , ή να προσπαθήσει να επαναπροσεγγίσει τον Λίβανο για δική της ΑΟΖ / συμφωνία. Να ενισχύσει στρατιωτικά-ναυτικά μέτρα στην Ανατολική Μεσόγειο: Αν και η συμφωνία αφορά περιοχή εκτός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας κατά την Άγκυρα, δεν αποκλείονται στρατιωτικές ασκήσεις ή πιέσεις σε γειτονικές περιοχές ως μήνυμα ισχύος. Να υποστηρίξει νομικά / διεθνώς (π.χ. Η.Ε) τη θέση ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να λαμβάνει υπόψη τους Τουρκοκυπρίους ως ισότιμα μέρη — και να ζητήσει αναγνώριση τέτοιων δικαιωμάτων. Να προσπαθήσει να μπλοκάρει μελλοντικά ενεργειακά ή υποδομειακά έργα που θα βασίζονται στην ΑΟΖ — με νομικά, πολιτικά ή πρακτικά εμπόδια.Συμπέρασμα:Η συμφωνία Κύπρου-Λιβάνου για ΑΟΖ αποτελεί σημαντική γεωστρατηγική εξέλιξη, όχι μόνο λύνει μια 20ετή εκκρεμότητα, αλλά ανοίγει πραγματικές προοπτικές για ενεργειακή και διπλωματική συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο. Ταυτόχρονα, η Τουρκία δείχνει — με προειδοποιήσεις και έντονο διπλωματικό λόγο — ότι δεν αποδέχεται μονομερείς ενέργειες που δεν λαμβάνουν υπόψη τους Τουρκοκυπρίους.

Ενισχύστε το militaire.gr ,δείτε γιατί ΕΔΩ

Η επόμενη περίοδος πιθανόν θα είναι κρίσιμη.Η υλοποίηση των σχεδίων (ενέργεια, υποδομές) αλλά και οι αντιδράσεις της Τουρκίας θα δείξουν αν η συμφωνία ήταν απλώς ένα διπλωματικό βήμα ή η αρχή ενός νέου καθεστώτος συνεργασίας ή έντασης στην περιοχή.

The post Συμφωνία Κύπρου – Λιβάνου – Δημήτρης Σταθακόπουλος appeared first on Militaire.gr.