Ιράν-ΗΠΑ: «Και τώρα τι»;

«Και τώρα τι;» Ο ανταποκριτής των ΝΥΤ επιστρέφοντας με τον Βανς από το Πακιστάν μοιράζεται τις πρώτες σκέψεις

Επιμέλεια: Νίκος Μιχαλόπουλος

Ο απεσταλμένος των Τάιμς της Νέας Υορκης ταξίδεψε μαζί με την αμερικάνικη διπλωματική αποστολή υπό τον Τ.Ν.Βανς στο Πακισταν και στην επιστροφή προσπαθεί να σκιαγραφήσει την επόμενη ημέρα.

Η ανταπόκριση με τίτλο «Και τώρα τι; Ο Βανς φεύγει από τις συνομιλίες με το Ιράν χωρίς συμφωνία

Γίνε μέλος του militaire.gr κάνοντας κλικ ΕΔΩ – Μάθε τι κερδίζεις

Η αποτυχία του Αντιπροέδρου Βανς να εξασφαλίσει τις παραχωρήσεις που οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδίωκαν από το Ιράν σε μία και μόνο, μαραθώνια διαπραγματευτική προσπάθεια για το πυρηνικό του πρόγραμμα, δεν αποτέλεσε έκπληξη.

Και τώρα, τι;

Η αποτυχία αφήνει την κυβέρνηση Tραμπ να αντιμετωπίζει αρκετές δυσάρεστες επιλογές: μια μακρά διαπραγμάτευση με την Τεχεράνη για το μέλλον του πυρηνικού της προγράμματος ή την επανέναρξη ενός πολέμου που έχει ήδη δημιουργήσει τη μεγαλύτερη ενεργειακή διαταραχή στη σύγχρονη εποχή και την προοπτική μιας μακράς σύγκρουσης για το ποιος θα ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ.

Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου δήλωσαν ότι μας παραπέμπουν στον Πρόεδρο Τραμπ, ο οποίος ταξίδεψε στη Φλόριντα για το Σαββατοκύριακο για να παρακολουθήσει έναν αγώνα Ultimate Fighting Championship, προκειμένου να ανακοινώσει την επόμενη κίνηση της κυβέρνησης.

Αλλά κάθε μία από αυτές τις επιλογές φέρει σημαντικά στρατηγικά και πολιτικά μειονεκτήματα.

Ο κ. Βανς δήλωσε λίγα σχετικά με το τι συνέβη κατά τη διάρκεια περισσότερων από 21 ωρών διαπραγματεύσεων, υποδηλώνοντας ότι είχε δώσει στους Ιρανούς μια πρόταση «πάρ’ τη ή φύγε» για να τερματίσουν οριστικά το πυρηνικό τους πρόγραμμα, και εκείνοι την απέρριψαν.

«Έχουμε καταστήσει πολύ σαφές ποιες είναι οι κόκκινες γραμμές μας», είπε ο κ. Βανς στους δημοσιογράφους, «και σε ποια ζητήματα είμαστε πρόθυμοι να κάνουμε κάποιες προσαρμογές για αυτούς». Πρόσθεσε, «Επέλεξαν να μην αποδεχθούν τους όρους μας».

Από αυτή την άποψη, αυτή η διαπραγμάτευση φαίνεται να διέφερε ελάχιστα από εκείνη που κατέληξε σε αδιέξοδο στη Γενεύη στα τέλη Φεβρουαρίου, οδηγώντας τον κ. Tραμπ να διατάξει αυτό που εξελίχθηκε σε 38 ημέρες πυραυλικών επιθέσεων και βομβαρδισμών σε όλο το Ιράν, με στόχο τα αποθέματα πυραύλων του, τις στρατιωτικές του βάσεις και τη βιομηχανική υποδομή εντός του Ιράν ώστε να μη παράγει νέα οπλικά συστήματα.

Αλλά το στοίχημα του κ. Tραμπ, το οποίο είχε περιγράψει αρκετές φορές τον περασμένο μήνα, ήταν ότι το Ιράν θα άλλαζε γνώμη όταν θα ερχόταν αντιμέτωπο με μια τεράστια επίδειξη αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος, με περισσότερους από 13.000 στόχους να έχουν πληγεί, σύμφωνα με το Πεντάγωνο.

Οι Ιρανοί, από την πλευρά τους, ήταν αποφασισμένοι να δείξουν ότι καμία ποσότητα αμερικανικών πυρομαχικών δεν θα τους ανάγκαζε να υποχωρήσουν.

«Η βαριά απώλεια των μεγάλων μας γερόντων, αγαπημένων προσώπων και συμπολιτών μας έχει κάνει την απάντησή μας για την προώθηση των συμφερόντων και των δικαιωμάτων του ιρανικού έθνους πιο σταθερή από ποτέ», δήλωσε το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωση του, καθώς ο κ. Βανς κατευθυνόταν προς ένα στρατιωτικό αεροδρόμιο για να αναχωρήσει για την πατρίδα του, με άδεια χέρια προς το παρόν.

Δεν συνέβη έτσι στο παρελθόν.

Η τελευταία μεγάλη συμφωνία μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον, που επιτεύχθηκε κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Ομπάμα, χρειάστηκε δύο χρόνια διαπραγματεύσεων.

Και ήταν γεμάτη συμβιβασμούς, συμπεριλαμβανομένης της άδειας προς το Ιράν να διατηρήσει μια μικρή ποσότητα του πυρηνικού του αποθέματος και της σταδιακής άρσης των περιορισμών στις πυρηνικές του δραστηριότητες μέχρι το 2030, όταν το Ιράν θα επιτρεπόταν να διεξάγει οποιαδήποτε πυρηνική δραστηριότητα επιτρέπεται βάσει της Συνθήκης Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων.

Ενισχύστε το militaire.gr ,δείτε γιατί ΕΔΩ

Αλλά το αδιέξοδο στο οποίο βρέθηκε ο κ. Βανς ήταν ουσιαστικά το ίδιο με εκείνα τα αδιέξοδα που εκτροχίασαν τις διαπραγματεύσεις στα τέλη Φεβρουαρίου και οδήγησαν τον κ. Τραμπ να διατάξει την επίθεση.

(Εκείνη η διαπραγμάτευση διεξήχθη από τον κ. Witkoff και τον Jared Kushner, τον γαμπρό του Προέδρου, οι οποίοι ήταν παρόντες στο Ισλαμαμπάντ κατά τη διάρκεια των περισσότερων από 20 ωρών διαπραγματεύσεων.)

Τότε, οι Ιρανοί προσέφεραν να «αναστείλουν» τις πυρηνικές τους δραστηριότητες για μερικά χρόνια, αλλά όχι να εγκαταλείψουν τα αποθέματά τους ουρανίου σχεδόν επιπέδου κατασκευής βόμβας ή να παραδώσουν μόνιμα την ικανότητα εμπλουτισμού ουρανίου στο δικό τους έδαφος.

Για τους Ιρανούς, αυτό είναι δικαίωμά τους ως υπογράφοντες της Συνθήκης Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων, η οποία τους δεσμεύει να μην κατασκευάσουν ποτέ πυρηνικό όπλο.

Για τους Αμερικανούς, είναι αυτό που ο κ. Witkoff αποκάλεσε «ένδειξη» ότι το Ιράν θέλει πάντα μια έτοιμη επιλογή να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο, ακόμη και αν δεν χρησιμοποιήσει ποτέ αυτή την επιλογή.

Οι τριάντα οκτώ ημέρες πολέμου φαίνεται να έχουν σκληρύνει αυτή την άποψη, όχι να την έχουν χαλαρώσει.

Η κύρια διαπραγματευτική ισχύς του κ. Τραμπ τώρα προέρχεται από την ικανότητά του να απειλεί με την επανέναρξη μεγάλων πολεμικών επιχειρήσεων.

Εξάλλου, η εύθραυστη κατάπαυση του πυρός διάρκειας δύο εβδομάδων λήγει στις 21 Απριλίου.

Αλλά ενώ η απειλή επανέναρξης των πολεμικών επιχειρήσεων μπορεί να χρησιμοποιηθεί τις επόμενες ημέρες, δεν αποτελεί ιδιαίτερα βιώσιμη πολιτική επιλογή για τον κ. Tραμπ — και οι Ιρανοί το γνωρίζουν.

Ο κ. Tραμπ κήρυξε την κατάπαυση του πυρός την περασμένη εβδομάδα σε μεγάλο βαθμό για να περιορίσει τον αντίκτυπο από την απώλεια του 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου, η οποία εκτόξευε την τιμή της βενζίνης και δημιουργούσε ελλείψεις σε λιπάσματα και, μεταξύ άλλων κρίσιμων προμηθειών, σε ήλιο για την παραγωγή ημιαγωγών.

Οι αγορές ανέβηκαν με την προοπτική μιας συμφωνίας, ακόμη και μιας ελλιπούς ή μη ικανοποιητικής.

Εάν ο πόλεμος ξαναρχίσει, οι αγορές πιθανότατα θα υποχωρήσουν, οι ελλείψεις θα επιδεινωθούν και ο πληθωρισμός — ήδη στο 3,3% — σχεδόν αναπόφευκτα θα αυξηθεί.

Και αυτό μας αφήνει στο τέλος με το πιο επείγον ζήτημα: το άνοιγμα εκ νέου των Στενών του Ορμούζ.

Οι Ιρανοί, στη δική τους περιγραφή της συνάντησης, το έθεσαν πρώτο στη λίστα των θεμάτων που συζητήθηκαν.

«Τις τελευταίες 24 ώρες, πραγματοποιήθηκαν συζητήσεις σε διάφορες διαστάσεις των κύριων θεμάτων, συμπεριλαμβανομένων των Στενών του Ορμούζ, του πυρηνικού ζητήματος, των πολεμικών αποζημιώσεων, της άρσης των κυρώσεων και του πλήρους τερματισμού του πολέμου κατά του Ιράν», δήλωσε το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωση του.

Ήταν μια αξιοσημείωτη λίστα, καθώς το κλείσιμο των Στενών δεν ήταν ζήτημα μέχρι αφού ξεκίνησε ο πόλεμος και οι Ιρανοί αποφάσισαν να κάνουν χρήση του πιο ισχυρού όπλου τους, του οικονομικού χάους.

Γίνε μέλος του militaire.gr κάνοντας κλικ ΕΔΩ – Μάθε τι κερδίζεις

Τώρα ο έλεγχος της θαλάσσιας οδού είναι ενσωματωμένος στις άλλες απαιτήσεις του Ιράν, συμπεριλαμβανομένου ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πληρώσουν για τις ζημιές που προκλήθηκαν στο Ιράν κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών και των πυραυλικών επιθέσεων, και ότι θα άρουν περισσότερες από δύο δεκαετίες κυρώσεων κατά της χώρας.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν απορρίψει την πρώτη ιδέα και δήλωσαν ότι η δεύτερη θα μπορούσε να συμβεί μόνο σταδιακά, καθώς οι Ιρανοί εφαρμόζουν το δικό τους μέρος μιας συμφωνίας.

Αυτό που κατέστησε σαφές το ταξίδι του κ. Βανς είναι ότι και οι δύο πλευρές θεωρούν ότι βγήκαν νικητές του πρώτου γύρου: οι Ηνωμένες Πολιτείες ρίχνοντας τόσα πολλά πυρομαχικά στο Ιράν, οι Ιρανοί επιβιώνοντας.

Καμία από τις δύο δεν φαίνεται σε διάθεση για συμβιβασμό.

The post Ιράν-ΗΠΑ: «Και τώρα τι»; appeared first on Militaire.gr.