Γαλλία: Τέλος στη γραφειοκρατία

Μια στροφή ιστορικής σημασίας στον γαλλικό αγροτικό τομέα βρίσκεται σε εξέλιξη, καθώς το Κοινοβούλιο της Γαλλίας αποφάσισε να ξηλώσει το πλέγμα των γραφειοκρατικών περιορισμών που για δεκαετίες κρατούσαν δέσμιους τους Γάλλους αγρότες. Πρόκειται για μία σπάνια περίπτωση διακομματικής συναίνεσης, με ευρεία αποδοχή τόσο από βουλευτές όσο και από γερουσιαστές, η οποία αποτυπώνει την πολιτική και κοινωνική βαρύτητα του ζητήματος.

Η νομοθετική πρόταση, που συμφωνήθηκε στις 1 Ιουλίου 2025 στη Μικτή Κοινοβουλευτική Επιτροπή

μεταξύ των δύο σωμάτων, φιλοδοξεί να αποτελέσει τομή για τη ριζική απλοποίηση του αγροτικού κανονιστικού πλαισίου. Η πρωτοβουλία στηρίχθηκε έμπρακτα από τους δύο σημαντικότερους αγροτικούς φορείς της χώρας: την Εθνική Ομοσπονδία Γεωργικών Συνδικάτων (FNSEA) και τους Jeunes Agriculteurs (Νέοι Αγρότες), οι οποίοι εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία ως «αναγκαίο βήμα για την αποκατάσταση της επαγγελματικής αξιοπρέπειας του αγρότη».

Από τη γραφειοκρατία στη ρεαλιστική ρύθμιση

Το κείμενο του νέου νομοσχεδίου δεν περιορίζεται σε γενικές εξαγγελίες, αλλά ορίζει τρεις στρατηγικές κατευθύνσεις, οι οποίες αντανακλούν τις πιεστικότερες ανάγκες του γαλλικού αγροτικού τομέα:

Στήριξη της γεωργικής ασφάλισης, με έμφαση στις βοσκήσιμες εκτάσεις και στην αντιμετώπιση των κινδύνων από ακραία καιρικά φαινόμενα. Το πλαίσιο αυτό στοχεύει να παρέχει μεγαλύτερη προστασία και ασφάλεια στο αγροτικό εισόδημα, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων.Νομοθετική αναμόρφωση της πρόσβασης στο νερό, ενός ζητήματος κρίσιμου τόσο για τις αρδεύσεις όσο και για την ανθεκτικότητα των αγροτικών συστημάτων στην κλιματική αλλαγή. Η επαναφορά ενός δίκαιου και λειτουργικού πλαισίου χρήσης υδάτινων πόρων βρίσκεται στο επίκεντρο.Απλοποίηση των αγροτικών ελέγχων, με σκοπό να καλλιεργηθεί εμπιστοσύνη μεταξύ αγροτών και κρατικών υπηρεσιών. Μέχρι σήμερα, οι έλεγχοι συχνά περιγράφονταν ως αποσπασματικοί, τιμωρητικοί και μη αναλογικοί, ενώ πλέον προτείνεται ένα σύστημα συνεργασίας και πρόληψης.Ανάχωμα στον αθέμιτο ανταγωνισμό

Η συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία αντιμετωπίζεται ως μια θεσμική απάντηση στις αυξανόμενες πιέσεις που δέχονται οι παραγωγοί από τον αθέμιτο ανταγωνισμό. Σύμφωνα με τους συντάκτες του νομοσχεδίου, πολλές από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Γάλλοι αγρότες πηγάζουν από την υπερβολική ενσωμάτωση του κοινοτικού δικαίου στο εθνικό πλαίσιο (γνωστή και ως "gold-plating"), με αποτέλεσμα την αυξημένη γραφειοκρατική και κανονιστική επιβάρυνση.

Αυτό το φαινόμενο της "υπερρύθμισης" καθιστά τους Γάλλους παραγωγούς λιγότερο ανταγωνιστικούς σε σύγκριση με τους συναδέλφους τους σε άλλα κράτη μέλη της Ε.Ε., όπου οι απαιτήσεις είναι χαλαρότερες ή πιο ευέλικτα εφαρμοσμένες. Ειδικά σε ευαίσθητους τομείς όπως η χρήση φυτοφαρμάκων, οι περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις και η πρόσβαση στα μέσα παραγωγής, οι αγρότες βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα σύνθετο και συχνά αντιφατικό σύστημα κανόνων, το οποίο λειτουργεί αποτρεπτικά για τους νέους που θέλουν να ασχοληθούν με το επάγγελμα.
Η FNSEA και οι Jeunes Agriculteurs, στο κοινό τους δελτίο Τύπου, τονίζουν πως το κείμενο του νομοσχεδίου «δεν αποτελεί πανάκεια», αλλά αποτελεί την πρώτη, αναγκαία τομή σε μια πορεία απλούστευσης και εξορθολογισμού. Οι δύο οργανώσεις καλούν την πολιτική ηγεσία να επανεξετάσει άμεσα και το καθεστώς των εγκαταστάσεων ICPE (Ολοκληρωμένη Πρόληψη και Έλεγχος της Ρύπανσης), που συχνά αποτελεί αγκάθι για την ίδρυση ή επέκταση αγροτικών μονάδων.

Η τελική ψήφιση του νομοσχεδίου έχει οριστεί για τις 2 Ιουλίου στη Γερουσία και τις 8 Ιουλίου στην Εθνοσυνέλευση, με τους αγροτικούς φορείς να ζητούν ενιαία και γενναία στήριξη από το σύνολο των Γάλλων βουλευτών και γερουσιαστών.

Η Γαλλία ως πρότυπο μεταρρύθμισης;

Η νομοθετική αυτή πρωτοβουλία αναμένεται να έχει αντίκτυπο πέραν των συνόρων της Γαλλίας, ειδικά σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην οικολογική μετάβαση (π.χ. Πράσινη Συμφωνία, Farm to Fork) και την επισιτιστική ασφάλεια.

Η περίπτωση της Γαλλίας ενδέχεται να εξελιχθεί σε πρότυπο θεσμικής αναθεώρησης, τόσο ως προς τον τρόπο λήψης αποφάσεων όσο και ως προς την ουσία της νομοθέτησης. Η δυνατότητα να επαναπροσδιοριστεί το κόστος που επωμίζεται ο παραγωγός για να συμμορφωθεί με ένα βαρύ και δυσκίνητο διοικητικό πλαίσιο είναι κομβικής σημασίας για τη βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής γεωργίας.

Είναι ενδεικτικό ότι τα τελευταία χρόνια έχει ενταθεί η συζήτηση σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον εξορθολογισμό των κανονισμών, ιδιαίτερα για μικρές και μεσαίες γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Η πρωτοβουλία της Γαλλίας μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής, αναγκάζοντας και άλλα κράτη μέλη να επανεξετάσουν τις εθνικές μεταφορές των κοινοτικών οδηγιών.

Στροφή με κοινωνική και ψυχολογική σημασία

Στο δελτίο Τύπου, επισημαίνεται επίσης η ανθρώπινη διάσταση της νομοθετικής πρότασης, με αναφορά στην «οικονομική και ψυχολογική εξάντληση» την οποία βιώνει σήμερα ο Γάλλος αγρότης. Ο στόχος είναι να αποκατασταθεί η αξιοπρέπεια ενός επαγγέλματος που παραδοσιακά στήριξε την εθνική οικονομία και την επισιτιστική επάρκεια.

Η απλοποίηση του κανονιστικού πλαισίου, σε συνδυασμό με την παροχή εργαλείων στήριξης και προστασίας, αναμένεται να συμβάλει καθοριστικά στην ανανέωση του ανθρώπινου δυναμικού της υπαίθρου, ιδίως με την προσέλκυση νέων ανθρώπων στο επάγγελμα.

Η περίπτωση της Γαλλίας δεν είναι απλώς μια εσωτερική πολιτική εξέλιξη. Αντιθέτως, αποτελεί σημείο αναφοράς για την υπόλοιπη Ευρώπη, καθώς αποδεικνύει ότι η πολιτική βούληση, η κοινωνική πίεση και ο θεσμικός διάλογος μπορούν να επιφέρουν ουσιαστικές αλλαγές.

Η επόμενη μέρα για τον γαλλικό αγροτικό τομέα και ενδεχομένως για άλλους ευρωπαϊκούς, θα εξαρτηθεί από την επιτυχία της εφαρμογής του νέου πλαισίου, τη διοικητική προσαρμογή και την ανοιχτή επικοινωνία με τους ίδιους τους παραγωγούς.
Πηγή: agrocapital.gr