Ευλογιά: Νέα μέτρα, παλιά κενά

Με αφορμή την αυξανόμενη ανησυχία για την εξάπλωση της ευλογιάς στα πρόβατα, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ανακοίνωσε τη δημιουργία μιας νέας Ειδικής Επιτροπής Επιτήρησης, με στόχο την επιτήρηση εφαρμογής των μέτρων περιορισμού. Αν και η πρωτοβουλία φαίνεται να επιδιώκει συνεργασία μεταξύ πολιτείας και κτηνοτροφικών οργανώσεων, γεννάται το ερώτημα: είναι πράγματι κάτι καινούριο ή ανακύκλωση υπαρχουσών δομών;

Η νέα Επιτροπή θα λειτουργεί παράλληλα με την υφιστάμενη

Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων, δημιουργώντας πιθανώς αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων. Η συμμετοχή κτηνοτρόφων και ακαδημαϊκών, εκ πρώτης όψεως, φαίνεται θετική· ωστόσο, δεν είναι σαφές ποιος θα έχει τον τελικό λόγο στις αποφάσεις και αν η συμμετοχή αυτή είναι ουσιαστική ή απλώς συμβολική.

Συναντήσεις, δηλώσεις και (ξανά) υποσχέσεις

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης με το προεδρείο του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ), ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας, μίλησε για «ευθύνη και εγρήγορση», επισημαίνοντας την ανάγκη για άμεση αντιμετώπιση της κρίσης. Ωστόσο, οι τοποθετήσεις αυτές παραπέμπουν σε γνώριμα μοτίβα πολιτικής ρητορικής, με γενικές διακηρύξεις και αόριστες δεσμεύσεις περί «νέας δέσμης μέτρων» και «πλαισίου ασφάλειας».

Η έλλειψη προσωπικού στις κτηνιατρικές υπηρεσίες, ένα χρόνιο πρόβλημα που επανέφερε στην επιφάνεια ο πρόεδρος του ΣΕΚ, Δημήτρης Μόσχος, παραμένει αχαρτογράφητο στο κυβερνητικό αφήγημα, παρότι αποτελεί ίσως τη βασικότερη αιτία για την ελλιπή εφαρμογή των μέτρων επιτήρησης. Η ανάγκη για άμεση παρέμβαση του υπουργείου Εσωτερικών, όπως επισημάνθηκε από τον ΣΕΚ, καταδεικνύει τη γραφειοκρατική πολυδιάσπαση αρμοδιοτήτων, που συχνά μετατρέπει την κρατική παρέμβαση σε ευχολόγιο.

Λάρισα και Μαγνησία στο επίκεντρο

Με τα περισσότερα κρούσματα να εντοπίζονται στη Λάρισα και τη Μαγνησία, το υπουργείο στέλνει κλιμάκιο υπό τον υφυπουργό Χρήστο Κέλλα, προκειμένου να συμμετάσχει σε σύσκεψη με τοπικούς φορείς, ενώ προγραμματίζεται και επίσκεψη στη Φλώρινα την επόμενη ημέρα. Η κινητοποίηση είναι αναμφίβολα θετική, αλλά δεν παύει να προκαλεί ερωτήματα ως προς το αν πρόκειται για αντίδραση ουσίας ή καθυστερημένη επικοινωνιακή διαχείριση.

Οι καθυστερήσεις στην εφαρμογή και ανανέωση των μέτρων βιοασφάλειας, οι περιορισμένοι πόροι των τοπικών κτηνιατρικών υπηρεσιών και η έλλειψη σαφούς στρατηγικής αντιμετώπισης, ενισχύουν τις ανησυχίες ότι οι κινήσεις αυτές γίνονται κατόπιν εορτής, αντί να προληφθούν εξελίξεις που είχαν ήδη προβλεφθεί εδώ και μήνες.

Το διακύβευμα: Η φέτα και η επιβίωση της αιγοπροβατοτροφίας

Ο πρόεδρος του ΣΕΚ, Δημήτρης Μόσχος, έθεσε με ειλικρίνεια το πρόβλημα: η ευλογιά απειλεί την επιβίωση της αιγοπροβατοτροφίας και, μαζί της, και την παραγωγή φέτας, ενός από τα πιο εμβληματικά ελληνικά προϊόντα εξαγωγής. Η απώλεια ζωικού κεφαλαίου θα είχε ανυπολόγιστες οικονομικές συνέπειες, όχι μόνο για τους παραγωγούς αλλά και για το ευρύτερο αγροδιατροφικό σύστημα της χώρας.

Ωστόσο, η διαπίστωση αυτή δεν συνοδεύεται από συγκεκριμένα μέτρα ανακούφισης ή ενίσχυσης των πληγέντων, ούτε από εγγυήσεις για χρηματοδότηση από εθνικά ή ευρωπαϊκά κονδύλια. Η μόνη «δέσμευση» παραμένει στη γενική ρητορική περί ανάπτυξης της κτηνοτροφίας και στήριξης της υπαίθρου, που επαναλαμβάνεται σε κάθε ανάλογη κρίση χωρίς ορατά αποτελέσματα.

Η επόμενη μέρα

Η συγκρότηση της νέας επιτροπής και οι εξαγγελίες κινητοποίησης δείχνουν ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να δείξει διαχειριστική επάρκεια, αλλά η πραγματικότητα στους στάβλους και τα χωριά της περιφέρειας είναι πολύ πιο απαιτητική. Οι κτηνοτρόφοι, που συχνά μένουν μόνοι απέναντι σε ζωονόσους, ζητούν ουσιαστική υποστήριξη, τεχνογνωσία, προσωπικό και αποζημιώσεις, όχι μόνο συμμετοχή σε επιτροπές.

Η διαχείριση της ευλογιάς θα είναι βαρόμετρο για την αξιοπιστία του αγροτικού σχεδιασμού, αλλά και για το εάν η πολιτεία μπορεί να υπερβεί τη συνήθη πρακτική της καθυστερημένης και αποσπασματικής αντίδρασης. Μέχρι τότε, οι πραγματικές λύσεις θα κριθούν όχι στις αίθουσες των συσκέψεων, αλλά στα μαντριά, τα σφαγεία και τα τυροκομεία, εκεί όπου δοκιμάζεται καθημερινά η ελληνική κτηνοτροφία.