Mercosur: Κρίσιμο σταυροδρόμι για τους αγρότες

Οι διαπραγματεύσεις για την εμπορική συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ευρωπαϊκού μπλοκ Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη, Ουρουγουάη) βρίσκονται στο τελικό στάδιο, με την Κομισιόν να δηλώνει ότι η συμφωνία είναι «στο σωστό δρόμο» και μπορεί να υπογραφεί πολύ σύντομα.

Οι συνομιλίες διεξάγονται εδώ και περισσότερο από 25 χρόνια, και αναμένεται ότι αυτή η συμφωνία θα αποτελέσει μια από τις μεγαλύτερες εμπορικές κινήσεις της Ε.Ε., ανοίγοντας τις αγορές της Λατινικής Αμερικής σε ευρωπαϊκά προϊόντα

και αντίστροφα.

Αντίσταση από αγρότες και χώρες

Παρά την πρόοδο, η συμφωνία αντιμετωπίζει σοβαρές αντιδράσεις, ειδικά από παραγωγούς αγροτικών προϊόντων. Η Γαλλία και άλλες χώρες έχουν ζητήσει περαιτέρω εγγυήσεις για προστασία των ευρωπαϊκών προδιαγραφών, ιδίως για τρόφιμα και κτηνοτροφικά προϊόντα, προτού δώσουν την τελική έγκρισή τους.

Η κυβέρνηση της Γαλλίας, για παράδειγμα, ανακοίνωσε ενισχυμένους ελέγχους στις εισαγωγές τροφίμων, με στόχο να διασφαλιστεί ότι θα τηρούνται οι αυστηρότεροι κανόνες για υπολείμματα φυτοφαρμάκων και ασφάλεια τροφίμων, απαντώντας στις ανησυχίες των τοπικών αγροτών.

Εν τω μεταξύ, οι υπουργοί Γεωργίας της Ε.Ε. έχουν κληθεί στις Βρυξέλλες για να διαπραγματευτούν πρόσθετη στήριξη και μέτρα για τους αγρότες που αντιτίθενται στη συμφωνία.

Κίνδυνοι για την πρωτογενή παραγωγή

Οι συνεταιρισμοί αγροτών και οργανώσεις του κλάδου προειδοποιούν ότι η συμφωνία μπορεί να ανοίξει την ευρωπαϊκή αγορά σε φθηνότερα γεωργικά προϊόντα από Mercosur, με κόστος που πιθανώς να υπονομεύσει τους ντόπιους παραγωγούς. Αν και το ίδιο το κείμενο της συμφωνίας εφαρμόζει αυστηρά ευρωπαϊκά πρότυπα για ασφάλεια και περιβάλλον, οι φορείς ανησυχούν για την επίδραση σε βασικές κατηγορίες όπως βόειο κρέας, ζάχαρη και πουλερικά.

Επιπλέον, οι ευρωβουλευτές και το Συμβούλιο έχουν ήδη συμφωνήσει σε μηχανισμούς διασφάλισης που επιτρέπουν στην Ε.Ε. να αναστέλλει προσωρινά τις προτιμησιακές δασμολογικές ρυθμίσεις για ευαίσθητα γεωργικά προϊόντα (όπως κρέας ή ζάχαρη) αν αυτά απειλήσουν σοβαρά την παραγωγή στην Ε.Ε.

Προστατευτικά μέτρα και χρηματοδότηση

Για να αντιμετωπιστούν οι αντιδράσεις, η Κομισιόν έχει προτείνει να δοθεί πρόωρη πρόσβαση σε αγροτικά κονδύλια – έως 45 δισ.€ –, ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να στηρίξουν τους παραγωγούς άμεσα.

Αυτή η κίνηση στοχεύει να κατευνάσει τις ανησυχίες και να εξασφαλίσει ευρύτερη υποστήριξη από χώρες που φοβούνται ότι οι αγρότες τους θα αντιμετωπίσουν άνισο ανταγωνισμό.

Ελληνική πρωτογενής παραγωγή

Για την εγχώρια αγροτική οικονομία, η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί σημαντική μεταβολή στο διεθνές εμπόριο γεωργικών προϊόντων.
Εάν η συμφωνία συμφωνηθεί και τεθεί σε ισχύ:

Θα αυξηθούν οι εισαγωγές από χώρες του Mercosur σε προϊόντα όπως κρέας, ζάχαρη και φρούτα.Υπάρχει κίνδυνος πίεσης στις τιμές των εγχώριων προϊόντων λόγω φθηνότερων εισαγόμενων.Η απαίτηση συμμόρφωσης με ευρωπαϊκά πρότυπα παραμένει, αλλά η πίεση για χαμηλότερο κόστος παραγωγής αυξάνει.Τα νέα διασφαλιστικά μέτρα (safeguards) μπορούν να ενεργοποιηθούν μόνο όταν υπάρχουν σαφή στοιχεία ζημίας στην παραγωγή.

Πριν από την τελική υπογραφή, που ενδέχεται να συζητηθεί και να ψηφιστεί μέσα στον Ιανουάριο, αναμένεται εντατικός διάλογος μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και των αγροτικών φορέων ώστε να διασφαλιστεί μια ισορροπία ανάμεσα στο ελεύθερο εμπόριο και την προστασία της πρωτογενούς παραγωγής.

Η εμπορική συμφωνία Ε.Ε.-Mercosur παραμένει ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα για την ευρωπαϊκή γεωργία, θέτοντας στο τραπέζι ευκαιρίες για μεγαλύτερη πρόσβαση στις αγορές της Λατινικής Αμερικής, αλλά και σοβαρές ανησυχίες για την ανταγωνιστικότητα και τη βιωσιμότητα των τοπικών παραγωγών. Η επόμενη περίοδος θα κρίνει αν και πώς η συμφωνία θα ισορροπήσει ανάμεσα στην διευρυμένη εμπορική συνεργασία και την ουσιαστική προστασία των αγροτών.