Τι αλλάζει στις κληρονομιές

Μετά από ογδόντα χρόνια, το νέο νομοσχέδιο για το κληρονομικό δίκαιο έρχεται να φέρει προστασία, σαφήνεια και δικαιοσύνη σε ένα πεδίο της οικογενειακής ζωής που έφερε αντιμέτωπο πολύ κόσμο με απρόσμενες καταστάσεις.

Για τα βασικά σημεία του νομοσχεδίου, μίλησε στο ΕΡΤnews Radio 105,8και στην εκπομπή «Σεμνά και Ταπεινά» με τον Γιώργο Κακούση και τον Δημήτρη Πετρόπουλο, η πρόεδρος της Συντονιστικής Επιτροπής των Συμβολαιογραφικών Συλλόγων Ελλάδος Ελένη Κοντογιώργου.
Αποποίηση κληρονομιάς

«Με το ισχύον καθεστώς απλά, μετά το

θάνατο του διαθέτη και εφόσον αυτός δεν είχε αποποιηθεί εντός τεσσάρων μηνών από τον θάνατο, αυτόματα, να χρησιμοποιήσουμε αυτή την έκφραση, ενωνόταν η περιουσία του αποβιώσαντα με την περιουσία του κληρονόμου, είτε είχε χρέη είτε το παθητικό ήταν περισσότερο από το ενεργητικό ή είχε μόνο ενεργητικό, γινόταν ένα σύνολο αυτή η περιουσία του κληρονόμου μαζί με του κληρονομουμένου, εφόσον, όπως επαναλαμβάνω, δεν είχε προηγηθεί η αποποίηση.

Τώρα δεν επέρχεται αυτή η αυτοδίκαιη ένωση. Δηλαδή ακόμη και να χάσει κάποιος το τετράμηνο για να αποποιηθεί, γιατί μπορεί να μην θέλει να υπαχθεί σε αυτόν η περιουσία και από συναισθηματικούς λόγους, μπορεί απλά να μην θέλει τίποτα από εκείνον με τον οποίο δεν έχει καμία σχέση ή είχε πολύ κακή σχέση. Επομένως τώρα, χωρίζει η περιουσία του κληρονόμου από την περιουσία του κληρονομούμενου. Και για να θεωρηθεί ότι αυτός υπεισέρχεται στην κληρονομιά και μπορεί να εξοφλήσει χρέη ή να πληρώσει διάφορες άλλες υποχρεώσεις σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να κάνει ο ίδιος κάποιες πράξεις, ο κληρονόμος, που σημαίνει θα πρέπει να έχει μάθει ότι είναι κληρονόμος» ανέφερε η κ. Κοντογιώργου.

«Και θεσπίζεται και ο θεσμός της εκκαθάρισης. Βέβαια, εκεί μιλάμε για πολύ μεγάλες περιουσίες, πολύ μεγάλα χρέη ή πολύ μεγάλα ενεργητικά. Η εκκαθάριση θα γίνεται με ορισμό εκκαθαριστή από το δικαστήριο. Είναι κάτι σαν σύνδικος πτώχευσης» προσέθεσε.

«Ο δικαστής θα ορίσει τον εκτιμητή και ουσιαστικά και τον εκκαθαριστή της κληρονομιάς. Είναι μια δικαστική διαδικασία. Δεν χρίζεται δηλαδή από μόνος του ο κληρονόμος και εκκαθαριστής» συμπλήρωσε.

Οι ιδιόγραφες διαθήκες θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν, επισήμανε η κ. Κοντογιώργου, καθώς είχε κυκλοφορήσει ότι καταργούνται.

«Ουσιαστικά, στην ιδιόγραφη διαθήκη δεν απαιτείται η σύμπραξη μαρτύρων. Μόνο στην δημόσια και στην μυστική διαθήκη. Επομένως, είναι καλό, μην θεωρηθεί ότι το λέω επειδή είμαι συμβολαιογράφος, αλλά καλό είναι η ιδιόγραφη διαθήκη να κατατίθενται σε συμβολαιογράφο, διότι κατ’ αυτόν τον τρόπο πιστοποιείται, πρώτον, ότι ήρθε ο ίδιος ο διαθέτης, ο οποίος την έγραψε με το χέρι του και λοιπά. Δεύτερον, ότι ο διαθέτης δεν ήταν κάτω από εκβιασμό κάποιου προσώπου για να κάνει τη διαθήκη του και το κυριότερο, ότι είχε δικαιοπρακτική ικανότητα, δηλαδή καταλάβαινε τι έκανε» ανέφερε η κ. Κοντογιώργου.

Παράλληλα, εξήγησε ότι με το νέο κληρονομικό δίκαιο γίνεται μία πρόβλεψη ώστε να μην ορίζονται κληρονόμοι με ιδιόγραφη διαθήκη, άτομα τα οποία ήταν και παρείχαν τις υπηρεσίες τους στον κληρονομούμενο, σε γηροκομεία ή διάφορα θεραπευτικά ιδρύματα, για να μπει κι εκεί ένας περιορισμός, γιατί πολλές φορές βλέπαμε διαθήκες που είχαν συνταχθεί εντός γηροκομείου και ήταν κληρονόμος ένας από τους θεράποντες, είτε νοσηλευτές είτε γιατρός κλπ. Εκεί μπαίνουν κάποιοι περιορισμοί».

Κληρονομικές συμβάσεις παραίτησης

«Αυτή η σύμβαση είναι μεταξύ του μελλοντικά αποβιώσαντα και κάποιου εκ των κληρονόμων του ή ακόμα και κάποιου τρίτου. Αποσκοπεί στην καλύτερη διαχείριση της περιουσίας. Συνήθως θα παρατηρήσουμε αυτές τις συμβάσεις να εφαρμόζονται σε περιπτώσεις που υπάρχουν επιχειρήσεις ή πνευματικά δικαιώματα από πίνακες ζωγραφικής ή από κάποιο έργο. (…)

Ο μελλοντικά αποβιώσας θα ορίζει ότι η επιχείρησή του θα διατεθεί στο α παιδί που το θεωρεί πιο ικανό για να μην πτωχεύσει μελλοντικά. Του λέει, πάρε αυτό, αλλά δεν έχεις δικαιώματα στα υπόλοιπα.

Λύνει και τις ενδοοικογενειακές διαμάχες. Μακάρι να προχωρήσει και μακάρι να το ενστερνιστεί αυτό η ελληνική κοινωνία γιατί είναι κάτι πρωτόγνωρο. Βέβαια εφαρμόζεται ευρέως στη Γερμανία, Αυστρία, Ελβετία και γενικά στην Κεντρική Ευρώπη με πολύ καλά αποτελέσματα» εξήγησε η κ. Κοντογιώργου.

«Οι κληρονομικές συμβάσεις, εφόσον αντιμετωπιστούν και φορολογικά σοβαρά, δηλαδή αν τα όρια των αφορολόγητων είναι όπως είναι και για τις γονικές παροχές που είναι πολύ υψηλό, θα προχωρήσουν. Αν παραμείνουν όμως στα επίπεδα της κληρονομιάς, που είναι 150.000 ευρώ το αφορολόγητο, πιθανόν να υπάρξουν προβλήματα στην εφαρμογή τους» επισήμανε.

Όσο αφορά τις πλαστές διαθήκες, σημείωσε ότι θα μειωθεί και ο τόσο μεγάλος αριθμός των πλαστών διαθηκών. «Δεν είναι τυχαίο το γεγονός και μου επιτρέπετε να το επισημάνω ότι 31 Οκτωβρίου τώρα, φέτος, δημιουργήθηκαν τεράστιες ουρές στο Πρωτοδικείο Αθήνας για να κατατεθούν διαθήκες που ξαφνικά ανασύρθηκαν από συρτάρια κλπ. (…) Έτσι κι αλλιώς τώρα, με τις καινούργιες διατάξεις του κληρονομικού πρώτον, υπάρχουν χρονικοί περιορισμοί στην εμφάνιση αυτής της διαθήκης και αν τυχόν έλθει πολύ αργότερα προς δημοσίευση, θα πρέπει υποχρεωτικά να προσκομίζεται γραφολογική πραγματογνωμοσύνη. Δηλαδή μπαίνουν κάποιες ασφαλιστικές δικλείδες».

Το άρθρο Τι αλλάζει στις κληρονομιές εμφανίστηκε πρώτα στο Εφημερίς Δημοπρασιών & Πλειστηριασμών.