Ηλιαχτίδες Δικαιοσύνης

Ένα δικαστήριο αποτελούμενο από δικαστές πρώτου βαθμού (Β΄Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών) έλαβε την περασμένη εβδομάδα μια ιστορική απόφαση που κατά πολλούς έσωσε, έστω μερικώς, τη σοβαρώς τρωθείσα, τα τελευταία χρόνια, τιμή της Ελληνικής Δικαιοσύνης. Η απόφαση αφορά τον εκτελεστικό πυρήνα του περιώνυμου σκανδάλου των υποκλοπών (Predator), θύματα του οποίου υπήρξαν σημαντικοί υπουργοί και συγγενικά τους πρόσωπα, αρχηγός κόμματος (Ανδρουλάκης), δημοσιογράφοι, ανώτατα στελέχη του Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και επιχειρηματίες.

Με την ετυμηγορία του, το δικαστήριο έκρινε ενόχους τους ιδιώτες επιχειρηματίες – εκτελεστικός βραχίονας του σκανδάλου – για τις πλημμεληματικές πράξεις της επέμβασης σε σύστημα αρχειοθέτησης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από κοινού, κατ’ εξακολούθηση, τετελεσμένη και σε απόπειρα, της παραβίασης του απορρήτου τηλεφωνικής επικοινωνίας και προφορικής συνομιλίας, από κοινού, κατ’ εξακολούθηση, τετελεσμένη και σε απόπειρα, αλλά και της παράνομης πρόσβασης σε σύστημα πληροφοριών ή δεδομένα, από κοινού, κατ’ εξακολούθηση, τετελεσμένη και σε απόπειρα. Η ποινή που τους επιβλήθηκε ήταν η μέγιστη δυνατή (κατά συγχώνευση ποινή φυλάκισης 126 ετών και 8 μηνών, με εκτιτέα τα 8 έτη) περιοριζόμενη, όμως, από το πλαίσιο που είχε ασκηθεί η συγκεκριμένη δίωξη (στην ουσία δηλαδή «έπεσαν στα μαλακά», όχι με ευθύνη του Δικαστηρίου, αλλά εξαιτίας της πλημμεληματικής και όχι κακουργηματικής δίωξης). Τέλος, το δικαστήριο έκανε δεκτή την πρόταση του εισαγγελέα και αποφάσισε τη διαβίβαση των πρακτικών εκ νέου στην εισαγγελία για διερεύνηση ποινικών ευθυνών, συμπεριλαμβανομένου και αυτό της κατασκοπίας, των κατηγορούμενων και άλλων προσώπων.

Τι σηματοδοτεί αυτή η απόφαση; Πρώτα πρώτα, ότι η ερευνητική δημοσιογραφία (η αποκάλυψη του σκανδάλου στην ουσία οφείλεται σε 4-5 δημοσιογράφους) συνεχίζει να λειτουργεί ως πυλώνας δημοκρατίας δικαιολογώντας τον τίτλο της «τέταρτης εξουσίας» που αποδίδεται στα μέσα ενημέρωσης. Ωστόσο, και στην περίπτωση αυτή έχουμε «μερική δικαίωση», όπως και στη Δικαιοσύνη. Η συντριπτική πλειοψηφία των κυρίαρχων μέσων ενημέρωσης από την αρχή είχαν υποβαθμίσει το γεγονός. Δεν στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων. Θεώρησαν ότι εξυπηρετεί τους στόχους τους να στηρίξουν το κυβερνητικό αφήγημα περί «πεφτοσυννεφάκια» πρωθυπουργού.

Δεύτερον, ότι σημαντικό μέρος της ημεδαπής καθεστηκυίας τάξης θα πρέπει να πέσει σε συλλογική κατάθλιψη. Παραβιάστηκαν βάναυσα τα δικαιώματά τους, κάποιοι μπορεί να αποτελέσουν ή αποτέλεσαν άθυρμα στα χέρια εκβιαστών, αλλά ουδόλως διαμαρτυρήθηκαν. Ουδόλως απαίτησαν λογοδοσία και απόδοση ευθυνών. Προτίμησαν να σιωπήσουν. Και αυτή ήταν η μεγαλύτερη ήττα της αστικής δημοκρατίας.

Τρίτον, η Δικαιοσύνη απέδειξε πως όταν θέλει μπορεί να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων. Ταυτόχρονα, όμως, κατέδειξε τα σοβαρά δικαιοκρατικά ελλείμματα που υπάρχουν στα ανώτερα κλιμάκιά της. Αυτό που μπόρεσαν να διαγνώσουν πρωτόπειροι δικαστές και κάθε νουνεχής πολίτης αποδείχθηκε αδύνατο να … αντιληφθούν ανώτατοι και πολύπειροι εισαγγελείς. Μια αδυναμία που καταδεικνύει τις σχέσεις εξάρτησης που δημιουργούνται μεταξύ δικαστικής και εκτελεστικής εξουσίας σε ανώτατο επίπεδο. Και τούτο οφείλεται πρωτίστως στο γεγονός ότι η δεύτερη επιλέγει την πρώτη. Όσο το υπουργικό συμβούλιο (στην ουσία ο πρωθυπουργός) θα επιλέγει την ανώτατη δικαστική εξουσία της χώρας τόσο η τελευταία θα αδυνατεί να αντιπαρατεθεί με την εκάστοτε κυβέρνηση σε κρίσιμες στιγμές. Και τούτο δεν μπορεί να αλλάξει με ευχολόγια ούτε με επίκληση στον «πατριωτισμό» ή στο «φιλότιμο» των ανώτατων δικαστών. Απαιτούνται θεσμικές παρεμβάσεις, όπως η αλλαγή στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης και η απαγόρευση δικαστών να απασχολούνται σε κυβερνητικές ή κρατικές θέσεις ή σε ανεξάρτητες αρχές για τέσσερα έτη μετά την αφυπηρέτησή τους. Ας αρπάξουμε την ευκαιρία για θεσμική αλλαγή που μας χάρισε … ένα αρπακτικό (predator).