Ξαφνικός αποχωρισμός

Ο Γερμανός συγγραφέας Σεμπάστιαν Φίτζεκ έχει μετατρέψει το όνομά του σε ένα τεράστιο brand. Πέρα από τα μυθιστορήματα, έχει δημιουργήσει δικά του επιτραπέζια παιχνίδια μυστηρίου, κάνει μεγάλες live περιοδείες σε αρένες, σαν ροκ σταρ της λογοτεχνίας, ενώ πολλά βιβλία του έχουν μεταφερθεί με μεγάλη επιτυχία στην τηλεόραση και στον κινηματογράφο. Όπως η πρόσφατη σειρά «Die Therapie» στο Amazon

Prime Video. Αν σκεφτεί κανείς ότι αυτό το πρώτο του χειρόγραφο απορρίφθηκε από 12 εκδότες, η σημερινή καταξίωσή του μοιάζει με θαύμα. Μάλιστα όταν τελικά εκδόθηκε «Η Θεραπεία», το 2006, εκτόπισε τον «Κώδικα Ντα Βίντσι» από την κορυφή των γερμανικών best-seller.

Σήμερα ο Σεμπάστιαν Φίτζεκ είναι ο αδιαμφισβήτητος «βασιλιάς του γερμανικού ψυχολογικού θρίλερ» και ένας από τους πιο επιτυχημένους συγγραφείς της εποχής μας στην Ευρώπη. Τα μυθιστορήματά του έχουν πουλήσει πάνω από 20 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως και έχουν μεταφραστεί σε δεκάδες γλώσσες, σημειώνοντας τεράστια επιτυχία και στην Ελλάδα. Θυμάμαι, στη ΔΕΒΘ του 2024, είχε γίνει πραγματική κοσμοσυρροή από ανθρώπους που περίμεναν υπομονετικά να τους υπογράψει τα βιβλία του.

Στον λογοτεχνικό κόσμο του Φίτζεκ, η ανθρώπινη ύπαρξη είναι ξεκάθαρα ένας καθρέφτης ραγισμένος. Στα θρίλερ του, οι ήρωες, βασανισμένοι από τις δικές τους εσωτερικές αντιφάσεις, βαδίζουν στα σκοτεινά μονοπάτια της τρέλας και των παραισθήσεων. Γίνονται αφηγητές που δεν μπορείς να εμπιστευτείς, διότι ούτε οι ίδιοι γνωρίζουν πού τελειώνει το μαρτύριο του μυαλού τους και πού ξεκινά η πραγματικότητα. Ο αναγνώστης, παγιδευμένος στην ίδια τους την παραζάλη, βυθίζεται στη δίνη της αμφιβολίας, ανίκανος να ξεχωρίσει την αλήθεια από το αποκύημα μιας νοσούσας συνείδησης.

Αυτή τη φορά κρατάμε στα χέρια μας το πολύ διαφορετικό βιβλίο του «Η πρώτη τελευταία μέρα, Όχι θρίλερ» που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Διόπτρα, σε μετάφραση της Γιώτας Λαγουδάκου. Ένα βιβλίο που δίχασε το αναγνωστικό του κοινό για έναν και μόνο λόγο, που τον εξηγεί ο τίτλος: Δεν είναι θρίλερ.

Σεμπάστιαν Φίτζεκ, Η πρώτη τελευταία μέρα, Όχι θρίλερ | Μετάφραση: Γιώτα Λαγουδάκου | Εκδόσεις Διόπτρα

Η πλοκή αρχίζει μέσα από μια τυχαία συνάντηση στο αεροδρόμιο, του Μονάχου συγκεκριμένα, έναν χώρο όπου οι άνθρωποι συνήθως προσπερνούν ο ένας τον άλλον δίχως να κοιτάζονται. Εκεί διασταυρώνονται δύο κόσμοι που υπό άλλες συνθήκες δεν θα συναντιόνταν ποτέ. Από τη μια πλευρά ο Λίβιους, ένας δάσκαλος, σχεδόν ψυχαναγκαστικός για έλεγχο των πάντων, μετράει τη ζωή με κανόνες και κώδικες ασφαλείας. Στον αντίποδα, η Λέα λειτουργεί ως ο καταλύτης της ανατροπής: μια φιγούρα που ενσαρκώνει τον απόλυτο αυθορμητισμό και τη διονυσιακή απελευθέρωση από τα κοινωνικά στερεότυπα. Όταν η πτήση τους ακυρώνεται, η ανάγκη τούς αναγκάζει να μοιραστούν το τελευταίο διαθέσιμο αυτοκίνητο για το Βερολίνο. Όμως η πραγματική διαδρομή ξεκινά όταν η Λέα προτείνει ένα ιδιόρρυθμο, σχεδόν υπαρξιακό πείραμα: να ζήσουν αυτό το ταξίδι σαν να ήταν η τελευταία τους μέρα πάνω στη Γη.

Αυτό που ακολουθεί έπειτα, στον δρόμο για το Βερολίνο, είναι μια σειρά από κωμικά απρόοπτα και παράλογες καταστάσεις. Το αυτοκίνητο μετατρέπεται σε ένα εξομολογητήριο πάνω σε τροχούς. Καθώς τα χιλιόμετρα κυλούν και οι άμυνες του Λίβιους καταρρέουν, το χιούμορ γίνεται το προπέτασμα καπνού για να αποκαλυφθούν οι πιο βαθιές, ειλικρινείς και τρωτές πτυχές της ζωής του. Κυρίως, μέσα από το χάος της διαδρομής, οι δύο ήρωες ανακαλύπτουν ότι μερικές φορές πρέπει να φτάσεις στο υποτιθέμενο «τέλος» για να μάθεις, επιτέλους, πώς να αρχίσεις να ζεις.

Ο Φίτζεκ κατορθώνει να αποδομήσει την άμυνα των χαρακτήρων του, οδηγώντας τους με μαθηματική ακρίβεια σε βαθιές, λυτρωτικές εξομολογήσεις που επαναπροσδιορίζουν τα όρια μεταξύ τραγικού και κωμικού. Το βιβλίο, τελικά, δεν είναι καθόλου ελαφρύ, όσο κι αν βιάστηκαν να του προσάψουν αυτή την ετικέτα οι απανταχού απογοητευμένοι αναγνώστες που περίμεναν ακόμη ένα κλασικό θρίλερ. Πίσω από το προπέτασμα του χιούμορ και την ταχύτητα του δρόμου, ο συγγραφέας αγγίζει κάτι πολύ πιο σκοτεινό, αλλά και απόλυτα αληθινό: την οδυνηρή εμπειρία της ξαφνικής απώλειας. Μιλά για εκείνη την τρομακτική στιγμή που χάνεις τον μοναδικό άνθρωπο που κατάφερε να σε ξεκλειδώσει, τον άνθρωπο που μπορούσε να σε καταλάβει και να σε καθρεφτίσει καλύτερα απ’ ό,τι εσύ ο ίδιος τον εαυτό σου. Και αυτός ο αποχωρισμός πονάει βαθιά.