Τι σημαίνει: Φάρσα

09:06 18/7/2026 - Πηγή: efsyn

«Η Ιστορία επαναλαμβάνεται την πρώτη φορά σαν τραγωδία και τη δεύτερη σαν φάρσα» είχε πει ο Μαρξ, αλλά φαίνεται πως ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας της κυβέρνησης, ο κ. Ντόκος, ήταν αρκετά τυχερός ώστε η φάρσα που του έκαναν πρόσφατα δύο Ρώσοι φαρσέρ να μην εξελιχθεί σε (εθνική) τραγωδία, παρ’ όλο που κάποια από τα θέματα που συζήτησε μαζί τους νομίζοντας πως μιλάει με τον Ουκρανό ομόλογό του ήταν ευαίσθητα.

Φάρσα, σύμφωνα με το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, είναι, πρώτον, ένα κωμικό θεατρικό

έργο που χαρακτηρίζεται από γρήγορη εναλλαγή απρόοπτων κωμικών παρεξηγήσεων και, δεύτερον, το να ξεγελάσει κανείς ή να φέρει σκόπιμα σε αμηχανία κάποιον με σκοπό να προκαλέσει με παιγνιώδη διάθεση το γέλιο των άλλων. Η ιταλική λέξη «farsa» προέρχεται από το γαλλικό «farce» με αρχική σημασία το κωμικό επεισόδιο που παρεμβαλλόταν ως ιντερμέδιο στα θρησκευτικά δράματα, με απώτερη προέλευση το λατινικό «farciο» που σημαίνει «πληρώ, γεμίζω». Αυτή η φάρσα ήταν γεμάτη από αστεϊσμούς και χλευαστικά στοιχεία.

Φάρσες γενικώς συνηθίζουν να κάνουν οι άνθρωποι την Πρωταπριλιά. Μια επική πρωταπριλιάτικη φάρσα ήταν το ρεπορτάζ που μετέδωσε το 1957 το BBC, στο οποίο έδειχνε Ελβετούς ανεβασμένους σε σκάλες να μαζεύουν σπαγγέτι από τα μακαρονόδεντρα την εποχή της συγκομιδής των μακαρονιών. Το σοβαρό βρετανικό κανάλι κατακλύστηκε από τηλεφωνήματα ακροατών που ζητούσαν να μάθουν πώς θα μπορούσαν να προμηθευτούν αυτά τα συγκεκριμένα ζυμαρικά…

Οι άνθρωποι είναι γενικά εύπιστοι. Πιστεύουμε αυτό που θέλουμε, που περιμένουμε ή που είμαστε συνηθισμένοι να πιστεύουμε. Οπότε σημασία έχει το κίνητρο αυτού που μας κάνει τη φάρσα. Εάν είναι το γέλιο, τόσο του φαρσέρ όσο και του εξαπατημένου, τότε δεν υπάρχει πρόβλημα – η φάρσα είναι άδολη. Τα πράγματα σοβαρεύουν όταν μια αθώα φάρσα καταντήσει πολιτική εξαπάτηση. Πόσες φορές εξαπατηθήκαμε από δημαγωγούς που η πολιτική σταδιοδρομία τους μόνο ως φάρσα εις βάρος μας μπορεί να εκληφθεί; Αλλά αν κρίνει κανείς από τη συχνότητα και το μέγεθος της πολιτικής κοροϊδίας που υφιστάμεθα, φαίνεται πως την εξαπάτηση την τραβάει η ψυχούλα μας.

Καμιά φορά ωστόσο οι φάρσες εις βάρος ανθρώπων της εξουσίας μπορεί να αποβούν και χρήσιμες, εκτός από διασκεδαστικές, διότι αποκαλύπτουν στο κοινό πληροφορίες που αλλιώτικα ουδέποτε θα έδινε αυτοβούλως ο εξαπατηθείς, ενώ καταδεικνύουν τα κενά ασφαλείας και την ευαλωτότητα των απορρήτων, όπως συνέβη με τη φάρσα που έκαναν εις βάρος του κ. Ντόκου ο Vovan και ο Lexus, δηλαδή οι κωμικοί Βλαντίμιρ Κουζνετσόφ και Αλεξέι Στολιάροφ οι οποίοι έχουν κάνει φάρσες σε πολλούς ισχυρούς ανθρώπους, από την Ιταλίδα πρωθυπουργό και τον Ρουμάνο αντιπρόεδρο μέχρι τον Βρετανό υπουργό Άμυνας και τον πρώην δήμαρχο Αθηναίων, όπως δηλώνουν οι ίδιοι στο shortstories.gr. Πάντως εάν δεν μπούμε στον κόπο να διδαχτούμε από την Ιστορία, είμαστε καταδικασμένοι να την ξαναζήσουμε. Την πρώτη φορά σαν τραγωδία και τη δεύτερη σαν φάρσα, η οποία μάλλον δεν θα είναι και τόσο ξεκαρδιστική όπως εκείνη του BBC με τα μακαρονόδεντρα. Εάν δεν συνετιστούμε από τα λάθη των παλαιοτέρων και συνεχίσουμε να δίνουμε πίστη, γην και ύδωρ στους απατεώνες που σιτίζονται από τους φόβους και τις ελπίδες μας, τότε θα ανέβουμε στα δέντρα όντως, αλλά για να κατοικήσουμε εκεί ντυμένοι με προβιές, τρώγοντας βελανίδια και κοιτώντας τα ερείπια του πολιτισμού. Αυτή κι αν θα ’ταν φάρσα, ε;

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο >>

Keywords