Θλιβερές πρωτιές και ανεξίτηλες μνήμες

14:14 22/5/2026 - Πηγή: efsyn

Προ ετών, αμερικανικό κανάλι εκθείαζε τη μαζική προσέλευση των Ελλήνων πολιτών στις εθνικές κάλπες με τη φράση «Greeks take democracy seriously, after all they have invented it», που σημαίνει «Οι Ελληνες παίρνουν στα σοβαρά τη δημοκρατία, άλλωστε την έχουν εφεύρει». Καμαρώνουμε ότι στην Ελλάδα γεννήθηκε η δημοκρατία.

Ομως, η σύγχρονη Ελλάδα,

τουλάχιστον η μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο πολύπαθη πατρίδα μας, έχει καταγράψει και θλιβερές πρωτιές, όπως ότι έστειλε ειδικό απεσταλμένο στη Σουηδία, το 1951, για να αποτρέψει τη βράβευση με Νόμπελ Λογοτεχνίας του μέγιστου Νίκου Καζαντζάκη. Αντίστοιχα, είχε κινηθεί κατά υποψηφιότητας του Σικελιανού.

Την ίδια χρονιά, το μετεμφυλιακό κράτος της Δεξιάς αφαιρούσε τη ζωή, ύστερα από αδιανόητη θανατική καταδίκη, του νεολαίου αγωνιστή της ειρήνης Νίκου Νικηφορίδη, επειδή διακινούσε στη Θεσσαλονίκη την Εκκληση της Στοκχόλμης για την κατάργηση όλων των πυρηνικών όπλων. Πρώτος άνθρωπος στον κόσμο που δολοφονήθηκε επίσημα για το «έγκλημα» της συγκέντρωσης υπογραφών για την ειρήνη, που για τη Δεξιά τότε σήμαινε «κομμουνιστική, ανατρεπτική δράση».

Θυμάμαι επίσης ότι το 1962 η βραβευμένη στο Φεστιβάλ των Κανών για την ταινία Μήδεια, ηθοποιός Ειρήνη Παπά και ο σκηνοθέτης Μιχάλης Κακογιάννης, επιστρέφοντας στην Αθήνα, δεν έτυχαν υποδοχής, αλλά πολεμικής από την τότε κυβέρνηση. Ο αξέχαστος Μποστ και άλλοι αριστεροί καλλιτέχνες τούς είχαν υποδεχτεί.

Αν και μας έχουν προτρέψει να μην ξύνουμε πληγές, εμείς επιμένουμε να τιμούμε και να διεθνοποιούμε τη μνήμη Νικηφορίδη, καθιερώνοντας το 2018 ετήσιο βραβείο ειρήνης στο όνομά του, με τη συμβολή και του Διεθνούς Γραφείου Ειρήνης (Νόμπελ Ειρήνης 1910), του οποίου το ΠΑΔΟΠ είναι πλήρες μέλος.

Στα χρόνια που πέρασαν, εξαιρουμένων των 2020-2021 λόγω της πανδημίας, το Βραβείο Ειρήνης «Νίκος Νικηφορίδης» έχει απονεμηθεί σε αληθινούς πρωτεργάτες του κινήματος ειρήνης στην Ελλάδα και εκτός συνόρων.

Εντυπωσιάζει το γεγονός ότι ο Νικηφορίδης άφησε τα κόκαλά του σε μαζικό τάφο στη Θεσσαλονίκη, γι’ αυτό ο τάφος του δεν υφίσταται στον Βύρωνα ή στην Αθήνα. Στα σύνορα των δύο δήμων, επί της οδού Αρήτης, διέμενε η οικογένεια Νικηφορίδη.

Αναρωτώμενος γιατί συνέβη αυτή η ασέβεια σε έναν νεκρό, απευθύνθηκα στη μέχρι πρόσφατα εν ζωή αδελφή του Νίκου, Ολυμπία Νικηφορίδη-Βαζαίου.

Μου είπε ότι οι γονείς δεν είχαν ειδοποιηθεί για την ημέρα εκτέλεσης, για να παραλάβουν τη σορό του γιου τους, ενώ μεταγενέστερα, τους είχαν αρνηθεί άδεια να τελέσουν επιμνημόσυνη δέηση στη Θεσσαλονίκη.

Ευτυχώς, τάφος του Γρηγόρη Λαμπράκη υπάρχει στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών, ακριβώς δίπλα στους Λουκή Ακρίτα και Μανδηλαρά, όπου κάθε χρόνο, 22 Μαΐου, ημέρα δολοφονίας του Μαραθωνοδρόμου της Ειρήνης, αποτίουμε φόρο τιμής, αφήνοντας ένα λουλούδι ή κλαδί ελιάς.

*Προέδρος του Παρατηρητηρίου Διεθνών Οργανισμών και Παγκοσμιοποίησης-ΠΑΔΟΠ

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο >>

Keywords