Τα Μουντιάλ και η μεγαλομανία της FIFA

Η Ισπανία κατέκτησε την περασμένη Κυριακή το Μουντιάλ, επικρατώντας της Αργεντινής στον τελικό του Νιου Τζέρσι με 1-0 στην παράταση. Θα γίνει, έτσι, η πρώτη παγκόσμια πρωταθλήτρια στην ιστορία του θεσμού που θα υπερασπιστεί τον τίτλο στο έδαφός της. Η διοργάνωση του 2030 θα φιλοξενηθεί από την Ισπανία, την Πορτογαλία και το Μαρόκο και για πρώτη φορά θα συνδιοργανωθεί από συνομοσπονδίες δύο ηπείρων: την UEFA (Ευρώπη) και την CAF (Αφρική). Ηταν η επιθυμία του προέδρου της FIFA

Στην προκειμένη περίπτωση βέβαια, υπολογίστε τρεις συνομοσπονδίες. Οι τρεις πρώτοι αγώνες του τουρνουά θα φιλοξενηθούν από τη Conmebol της Νότιας Αμερικής, τη μοναδική συνομοσπονδία που υπήρχε το μακρινό 1930, όταν διοργανώθηκε το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο. Για να τιμηθεί λοιπόν η επέτειος των 100 χρόνων, οι τρεις πρώτες αναμετρήσεις θα γίνουν στο Μοντεβιδέο της Ουρουγουάης (πρώτης διοργανώτριας και πρώτης παγκόσμιας πρωταθλήτριας), στο Μπουένος Αϊρες (της φιναλίστ το 1930, Αργεντινής) και στην Ασουνσιόν της Παραγουάης, έδρα της Conmebol.

Αυτή η απόφαση της FIFA φαντάζει ως μία πρέπουσα διαδικασία για να εορταστεί η εκατονταετηρίδα. Ουσιαστικά όμως ήταν το μακιαβελικό εφεύρημα του προέδρου της, Τζάνι Ινφαντίνο, για να δώσει με απευθείας ανάθεση τη διοργάνωση του 2034 στη Σαουδική Αραβία. Τι σκέφτηκε ο Ιταλοελβετός παράγοντας; Με το Μουντιάλ του 2030, έβγαλε από τη μέση τρεις συνομοσπονδίες (UEFA, CAF, Conmebol) εξαργυρώνοντας παράλληλα τις νοτιοαμερικανικές ψήφους στις εκλογές, οπότε για το επόμενο Παγκόσμιο Κύπελλο θα μπορούσαν να δηλώσουν υποψηφιότητα μόνο χώρες της Ασίας ή της Ωκεανίας. Η Αυστραλία, που θεωρητικά ενδιαφερόταν για το 2034 αλλά εκτιμούσε ότι η επιλογή της διοργανώτριας δεν θα γινόταν πριν από το 2026, αιφνιδιάστηκε από την ανακοίνωση του Ινφαντίνο τον Δεκέμβριο του 2024 για τη διοργάνωση δέκα χρόνια μετά, γιατί δεν προλάβαινε να ετοιμάσει τον φάκελο. Οπότε το τουρνουά κατέληξε δωράκι στους Σαουδάραβες που, παρεμπιπτόντως, χρηματοδοτούν αδρά τη FIFA μέσω της χορηγίας της Aramco.

Επιστρέφοντας στο 2030, υπάρχουν πολλά ερωτηματικά για τη μορφή της διοργάνωσης. Η Conmebol πιέζει για την αύξηση των ομάδων από 48 σε 64, ώστε να φιλοξενήσει περισσότερους αγώνες στη Νότια Αμερική. Μια τέτοια προοπτική θα αυξήσει τον συνολικό αριθμό αναμετρήσεων από 104 σε 128. Ο Τζάνι Ινφαντίνο μίλησε στη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου για την περίπτωση αυτή θεωρητικά, προσθέτοντας πως ήδη το πείραμα των 48 ομάδων ήταν επιτυχημένο. Γι’ αυτόν, η αύξηση των ομάδων σημαίνει περισσότερες ομοσπονδίες ικανοποιημένες, ήτοι περισσότερες ψήφους για τον ίδιο στις εκλογές για την προεδρία της FIFA το 2027. Ομως δεν συμφωνούν όλοι μαζί του για τη γιγάντωση του τουρνουά. Οπως είχε δηλώσει ο τεχνικός της Γκάνας, Κάρλος Κεϊρόζ, «αν συνεχίσει να αυξάνεται ο αριθμός των συμμετεχόντων, θα πάψει να αποτελεί ιστορικό επίτευγμα η πρόκριση στην τελική φάση».

Κάτι που συνήθως είναι ξεκαθαρισμένο από την ανάθεση μιας διοργάνωσης είναι το πού θα διεξαχθεί ο τελικός. Για το 2030, το θέμα αυτό έχει πάρει πολιτικές διαστάσεις. Η Πορτογαλία έχει μείνει εκτός… μάχης και παρακολουθεί την Ισπανία και το Μαρόκο να ερίζουν. Οι Ιβηρες θεωρούν ότι ο τελικός πρέπει να γίνει στο θρυλικό «Σαντιάγο Μπερναμπέου» (83.000 θέσεων), όπως και το 1982. Οι Μαροκινοί όμως αντιπροτείνουν το υπό κατασκευή «Βασιλιάς Χασάν ΙΙ» της Καζαμπλάνκα που αναμένεται να ανοίξει τις πύλες του το 2028 και θα χωράει 115.000 θεατές, δηλαδή το μεγαλύτερο ποδοσφαιρικό στάδιο στον κόσμο. Μέχρι στιγμής, το ιστορικό βάρος του «Μπερναμπέου» και η ανάγκη να επιστρέψει στην Ευρώπη ένας τελικός Μουντιάλ μετά την Ντόχα και το Νιου Τζέρσι δίνουν προβάδισμα στην Ισπανία. Από την άλλη, με τα συμπτώματα μεγαλομανίας και γιγαντισμού της FIFA, οι 115.000 θέσεις για τους προσκεκλημένους της και τις εμπορικές της ανάγκες ακούγεται θελκτικές. Συν ότι πιέζει η βασιλική οικογένεια του Μαρόκου. Ομως κανείς δεν ξέρει…

Οπως δεν ξέρει και αν θα ισχύσουν το 2030 όσα προέκυψαν στα αμερικανικά γήπεδα φέτος το καλοκαίρι. Το μόνο σίγουρο είναι ότι η FIFA «παντρεύτηκε» τα διαλείμματα ενυδάτωσης για το ερχόμενο Μουντιάλ. Ο λόγος; Δικαιολογούν την αναμενόμενη απόφασή της να κοστολογήσει πιο ακριβά τα τηλεοπτικά δικαιώματα της διοργάνωσης. Τι κι αν διαφωνούν οι θεατές, τηλεθεατές και οι ομάδες με τη διακοπή της δράσης; Εδώ μιλάει το χρήμα…

Τα εισιτήρια πάντως δεν αναμένεται να είναι τόσο ακριβά σε Ισπανία, Πορτογαλία και Μαρόκο. Η Παγκόσμια Ομοσπονδία βγήκε… παγανιά στην αμερικανική αγορά, όπου υπολογίζονται σε 23,5 εκατομμύρια οι εκατομμυριούχοι. Αυτοί πληρώνουν αδρά για να βρίσκονται στις πρώτες θέσεις ή στα hospitality booths των μεγάλων αθλητικών γεγονότων ή των θεαμάτων γενικώς, να βγάζουν selfie, να εμφανίζονται στα matrix του γηπέδου και να λένε «ήμουν κι εγώ εκεί». Και ναι, έδωσαν και 1.000 και 2.000 έως και 180.000 δολάρια για ένα εισιτήριο! Το ίδιο συμβαίνει και με τους celebrities, τους streamers και τους influencers, όλα αυτά τα φαινόμενα των καιρών μας. Αυτοί θα υπάρχουν και το 2030… Ομως, στην Ευρώπη και την Αφρική, όπως και στη Νότια Αμερική όπου υπάρχει πραγματικό ποδοσφαιρικό κοινό, οι τιμές θα είναι περισσότερο προσαρμοσμένες στους κανονικούς φιλάθλους, παρά στα υπερμεγέθη πορτοφόλια των Αμερικανών VIPs.

Αλλα φαινόμενα που δύσκολα θα προκύψουν στο Μουντιάλ του 2030 είναι η κακομεταχείριση παικτών, ομάδων, διαιτητών και φιλάθλων κατά την είσοδό τους στις διοργανώτριες χώρες, σαν αυτή που επιφύλαξε στο Ιράν, στους φιλάθλους της Σενεγάλης ή τον Σομαλό διαιτητή Ομάρ Αρτάν η πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ. Και σίγουρα δεν αναμένεται να πάρει ο Ισπανός βασιλιάς τηλέφωνο τον Τζάνι Ινφαντίνο για να σβήσει κάρτα του Λαμίν Γιαμάλ. Ομως τόσα έχουν δει τα μάτια μας. Ας μην αποκλείουμε τίποτε…