Συνάντηση πολιτισμών πέρα από τον χρόνο

Eναν από τους πιο σημαντικούς και επιδραστικούς καλλιτέχνες της εποχής μας, τον πολυσχιδή Ουίλιαμ Κέντριτζ, υποδέχεται για πρώτη φορά το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο με την έκθεση Imitate the Sleep of Stones (Mιμήσου τον ύπνο των λίθων), που με επίκεντρο τον μύθο του Ορφέα φέρνει σε διάλογο τη σύγχρονη τέχνη με επιλεγμένες αρχαιότητες – όπως είχαμε γράψει τον Σεπτέμβριο, όταν το ΚΑΣ είχε δώσει εν όψει της έκθεσης «πράσινο φως» για τον δανεισμό της περίφημης λευκής κύλικας

Ο διεθνής καλλιτέχνης από τη Νότια Αφρική αντλεί έμπνευση από την κάθοδο του Ορφέα στον Κάτω Κόσμο για να επαναφέρει στη ζωή την αγαπημένη του Ευρυδίκη. Ατσάλινες μορφές βαμμένες στο χρώμα της σκουριάς και χάρτινες σιλουέτες δέντρων εμφανίζονται ανάμεσα στις αίθουσες των κούρων, των σφιγγών, των επιτύμβιων μνημείων και των γλυπτών θραυσμάτων, οδηγώντας τον επισκέπτη στην κεντρική αίθουσα, όπου τα σχέδια του Κέντριτζ και ένα διόραμα (τεχνική του θεάτρου του 19ου αιώνα που βασίζεται στις ανακλώμενες εικόνες) παρουσιάζονται μαζί με αρχαία αντικείμενα τα οποία συνδέονται με τη μουσική, τον θάνατο και τη μεταμόρφωση. Οπως ένας κορινθιακός ερυθρόμορφος καλυκωτός κρατήρας (περ. 400-375 π.Χ.) με τον Ορφέα να αρπίζει τη λύρα, μια ελεφαντοστέινη λύρα και τα σωζόμενα θραύσματά της από τον θολωτό τάφο του Μενιδίου (14ος-12ος αι. π.Χ.) και μια λευκή κύλικα με τον Ορφέα να υψώνει την κιθάρα του καθώς του επιτίθεται μια Θρακιώτισσα (περ. 470 π.Χ., δάνειο από το Μουσείο Ακρόπολης).

Ο 71χρονος καλλιτέχνης δημιουργεί με τα έργα του ένα πέρασμα ανάμεσα στην ορατότητα και την εξαφάνιση, απηχώντας το ταξίδι του Ορφέα, και υιοθετεί την ερμηνεία του μύθου από τον Ρίλκε, σύμφωνα με την οποία η Ευρυδίκη έχει γίνει πλέον μέρος της γης. Οι ατσάλινες υβριδικές μορφές του συγκροτούν μια πομπή και συνδέονται με τη μετακίνηση, τον εκτοπισμό και τη συλλογική ιστορία, θέματα που τον καθορίζουν.

Τα εγκαίνια της έκθεσης σε επιμέλεια της Burcu Fikretoglu και σχεδιασμό της Sabine Theunissen θα πραγματοποιηθούν στις 30 Οκτωβρίου, ενώ μία μέρα μετά είναι η πρεμιέρα της όπερας L’ Orfeo του Κλαούντιο Μοντεβέρντι σε σκηνοθεσία του ίδιου του Κέντριτζ, από την Εθνική Λυρική Σκηνή στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος του ΚΠΙΣΝ – μια διεθνής συμπαραγωγή με το Glyndebourne Opera Festival και τη Metropolitan Opera της Νέας Υόρκης.

Ο Ουίλιαμ Κέντριτζ τονίζει πως νιώθει ιδιαίτερη χαρά που θα βρίσκεται στην Αθήνα, στο τέλος αυτής της χρονιάς:

«Χαίρομαι ιδιαίτερα για αυτή τη διπλή παρουσίαση: ένα έργο που δημιουργήθηκε στον 21ο αιώνα, σε διάλογο με έργα που δημιουργήθηκαν δύο χιλιετίες νωρίτερα και πραγματεύονται το ίδιο θέμα.

»Ακόμη και στη Νότια Αφρική, όπου ξεκίνησε το συγκεκριμένο εγχείρημα, η αίσθηση της σημασίας και της γοητείας της κλασικής σκέψης -των ελληνικών μύθων, της ελληνικής φιλοσοφίας και του ελληνικού θεάτρου- υπήρξε πολύ σημαντική για μένα. Αποτελούν μέρος του τρόπου με τον οποίο σκεφτόμαστε το θέατρο, αλλά και τη φιλοσοφία, μέσα στους αιώνες και σε διαφορετικές γεωγραφίες του κόσμου.

»Είναι επομένως μια ξεχωριστή στιγμή να παρουσιάζεται το έργο που δημιουργήθηκε για την παράσταση μαζί με αρχαιότητες από τη συλλογή του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Ελπίζω ότι και οι θεατές θα βρουν ενδιαφέρον σε αυτή τη συνάντηση έργων, πέρα από τον χρόνο και τον χώρο».