Στην τελική ευθεία το ψηφιακό ευρώ

Μια σημαντική στιγμή στο πλαίσιο της διαδικασίας νομοθέτησης του ψηφιακού ευρώ λαμβάνει χώρα σήμερα στις Βρυξέλλες. Στην Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων (ECON) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με εισηγητή-διαπραγματευτή από την πλευρά των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών τον ευρωβουλευτή Νίκο Παπανδρέου. Η ψηφοφορία για την απόφαση

Η πρώτη και σημαντική λειτουργία του ψηφιακού ευρώ θα είναι η σε σημαντικό βαθμό διασφάλιση της ευρωπαϊκής αυτονομίας στο σύστημα πληρωμών, αποτελώντας σημαντικό βήμα σε αυτή την κατεύθυνση. Σήμερα μεγάλο μέρος των ψηφιακών πληρωμών στην Ευρώπη εξαρτάται από μη ευρωπαϊκά σχήματα και εταιρείες (π.χ. κάρτες και ψηφιακά συστήματα πληρωμών). Η ΕΚΤ υποστηρίζει εύλογα ότι αυτό δημιουργεί στρατηγική εξάρτηση. Το ψηφιακό ευρώ φιλοδοξεί να προσφέρει απάντηση εξασφαλίζοντας ευρωπαϊκή δημόσια υποδομή πληρωμών, δυνατότητα λειτουργίας ακόμη και offline, ευρωπαϊκή διακυβέρνηση των κρίσιμων συστημάτων, μικρότερη εξάρτηση από ξένους παρόχους.

Βεβαίως, δεν θα καταργήσει τις κάρτες (Visa/Mastercard ή άλλους ιδιωτικούς παρόχους), δεν θα αντικαταστήσει τις τράπεζες, δεν θα δημιουργήσει από μόνο του πλήρη αυτάρκεια, η αυτονομία θα εξακολουθήσει να εξαρτάται και από τις τηλεπικοινωνίες, το cloud, την κυβερνοασφάλεια, τις κεφαλαιαγορές και άλλα στοιχεία του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Με λίγα λόγια, το ψηφιακό ευρώ δεν σχεδιάζεται πρωτίστως για να ανταγωνιστεί το Bitcoin ή να αντικαταστήσει τα μετρητά, αλλά για να διασφαλίσει ότι στην ψηφιακή εποχή η Ευρώπη θα διαθέτει δική της δημόσια υποδομή πληρωμών και θα περιορίσει την εξάρτησή της από εξωευρωπαϊκά δίκτυα.

Η ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ δεν είναι ο κυρίαρχος –σε πρώτη φάση τουλάχιστον– στόχος του εγχειρήματος, όμως αναμένεται ότι θα συμβάλει εμμέσως. Η ΕΚΤ και αρκετά κράτη-μέλη υποστηρίζουν ότι η ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ θα υπάρξει μέσω τριών μηχανισμών:

1. Εξασφαλίζοντας ισχυρότερη ευρωπαϊκή υποδομή πληρωμών

Το ευρώ θα στηρίζεται περισσότερο σε ευρωπαϊκές υποδομές και λιγότερο σε εξωευρωπαϊκά δίκτυα, γεγονός που θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη στο ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό οικοσύστημα.

2. Λειτουργώντας ως ευρωπαϊκή απάντηση στα δολαριακά stablecoins

Η ΕΚΤ ανησυχεί ότι η εξάπλωση stablecoins συνδεδεμένων με το δολάριο μπορεί να αυξήσει την επιρροή του δολαρίου στις ψηφιακές πληρωμές. Το ψηφιακό ευρώ θεωρείται, επομένως, ευρωπαϊκός θώρακας σε αυτή την πίεση.

3. Αποτελώντας τη βάση για μελλοντικές διασυνοριακές πληρωμές

Εάν αργότερα συνδεθεί με άλλες ψηφιακές νομισματικές υποδομές ή με tokenised finance, θα μπορούσε να αυξήσει τη χρήση του ευρώ διεθνώς.

Το χρονοδιάγραμμα εισαγωγής του ψηφιακού ευρώ προβλέπεται ότι θα είναι το εξής:
● Το 2025 ολοκληρώθηκε η φάση προετοιμασίας από την ΕΚΤ.
● Το 2026 συνεχίζεται η τεχνική ανάπτυξη, οι δοκιμές και η υποστήριξη της νομοθετικής διαδικασίας, ενώ εξελίσσεται η προσπάθεια για την έγκριση του σχετικού Κανονισμού (νομοθέτηση). Αυτό είναι το απόλυτο προαπαιτούμενο ώστε να ληφθεί τελική απόφαση για το αν και πότε ακριβώς θα εκδοθεί το ψηφιακό ευρώ.
● Το 2026-27 θα υλοποιηθεί πιλοτικό πρόγραμμα με παρόχους πληρωμών, ώστε να δοκιμαστούν οι υποδομές στην πράξη.
● Σύμφωνα με την ΕΚΤ, εφόσον οι συννομοθέτες (Συμβούλιο και Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο) εγκρίνουν τον Κανονισμό μέσα στο 2026, το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να εκδοθεί γύρω στο 2029.

Η ψηφοφορία στη σημερινή συνεδρίαση της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων (ECON) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αφορά τη νέα νομοθεσία της Ε.Ε. για την εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ, δηλαδή του μεγαλύτερου χρηματοοικονομικού έργου από τη δημιουργία του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος.

Εισηγητής-διαπραγματευτής από την πλευρά των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών είναι ο Νίκος Παπανδρέου, ο οποίος, όπως αναφέρουν οι Σοσιαλιστές και Δημοκράτες στην ανακοίνωσή τους, «έχει αγωνιστεί με νύχια και με δόντια για να αξιοποιήσει πλήρως το δυναμικό αυτού του έργου και να διασφαλίσει ότι θα λειτουργεί στην πραγματική οικονομία – στον φούρνο, στο φαρμακείο, στη μικρή μπουτίκ και στον πάγκο της αγοράς».

Ενόψει της κρίσιμης ψηφοφορίας, ο Ελληνας ευρωβουλευτής δήλωσε χαρακτηριστικά: «Βρισκόμαστε ένα βήμα πριν από μια μεγάλη κατάκτηση για το ευρωπαϊκό οικοδόμημα.

Το κοινό μας νόμισμα θα αποκτήσει και ψηφιακή μορφή δίνοντας όχι μόνο ευκολία στις καθημερινές μας συναλλαγές, αλλά κάτι ακόμα πιο σημαντικό, που είναι η ανεξαρτησία από ξένα συστήματα πληρωμών. Η ευρωπαϊκή κυριαρχία θα ενισχυθεί έναντι τρίτων χωρών, ενώ όλες οι διαδικασίες θα είναι εγγυημένες από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Με την έναρξη της χρήσης του ψηφιακού ευρώ οι Ευρωπαίοι καταναλωτές αλλά και έμποροι θα δουν σημαντικές μειώσεις στις χρεώσεις που πληρώνουν μέχρι σήμερα για τις συναλλαγές τους.

Ελπίζω πως η αυριανή ψηφοφορία θα δικαιώσει τις άοκνες και πολυετείς προσπάθειές μας ενάντια σε κέντρα που δεν επιθυμούσαν τη δημιουργία του ψηφιακού ευρώ.

Την Τρίτη ενισχύουμε τη νομισματική ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Ενωσης και βάζουμε φραγμό στην εξάρτηση από συστήματα τρίτων που μπορούν να επηρεάσουν τη ζωή μας».