Προτάσεις ελέγχου της αισχροκέρδειας

Με τον όρο αισχροκέρδεια χαρακτηρίζεται γενικά η οποιαδήποτε αθέμιτη κερδοσκοπία. Ωστόσο για να ισχυριστεί κανείς ότι κάποιος αισχροκερδεί πρέπει να έχει θεσμοθετηθεί μια διαδικασία υπολογισμού του ανώτατου επιτρεπόμενου ποσοστού κέρδους, ώστε όταν κάποιος το υπερβεί να μπορεί τεκμηριωμένα να ελεγχθεί για αισχροκέρδεια.

Ομως η Αγορανομία καταργήθηκε την 1η Ιανουαρίου του 2000. Τον έλεγχο της αγοράς στη διαμόρφωση τιμών πώλησης τον αφήσαμε στον ελεύθερο ανταγωνισμό – ο οποίος, αν λειτουργεί, κρατάει τις τιμές χαμηλά, αν δεν λειτουργεί για διάφορους λόγους (π.χ. κατόπιν συνεννόησης) μαστιγώνει

Περαιτέρω, αν θελήσουμε να ορίσουμε ανώτατα ποσοστά κέρδους, θα πρέπει να είναι σε κάθε κλάδο διαφορετικά: για παράδειγμα άλλα ποσοστά στα τρόφιμα και άλλα στα λοιπά αγαθά.

Πρέπει επίσης να γνωρίζουμε ότι μαζί με την αισχροκέρδεια του πωλητή αισχροκερδεί και το κράτος, διότι, όσο αυξάνεται η τιμή πώλησης ενός προϊόντος, αυξάνεται σε απόλυτους αριθμούς και ο ΦΠΑ. Επομένως όταν μιλάμε για πάταξη, έλεγχο της αισχροκέρδειας, πρέπει να έχουμε συγκεκριμένες, κοστολογημένες, ελεγμένες ως προς την αποτελεσματικότητά τους προτάσεις, όχι ημίμετρα, όχι ευχές, όχι μόνο καταγγελίες και συνθήματα.

Ολοι όσοι πωλούν κάτι πρέπει να είναι σε θέση να τεκμηριώνουν το τελικό κόστος τους για κάθε προϊόν, η δε πολιτεία, μέσω θεσμοθετημένων οργάνων και διαδικασιών, πρέπει να είναι σε θέση να ελέγχει την αλήθεια αυτής της τεκμηρίωσης.

Η διαφορά από την τιμή πώλησης αφαιρουμένου τόσο του ΦΠΑ όσο και του τεκμηριωμένου κόστους θα είναι η υπεραξία σε απόλυτο αριθμό που εισπράττει ο πωλητής. Από αυτήν προκύπτει το ποσοστό κέρδους του, προκύπτει αν αισχροκερδεί ή τιμολογεί σε λογικά πλαίσια.

Εδώ είναι το πρόβλημα που έχει όλη η ελληνική οικονομία. Ελάχιστες είναι οι επιχειρήσεις οι οποίες έχουν ορθολογικές διαδικασίες κοστολόγησης των προϊόντων τους.

Ενα αρτοποιείο π.χ. έχει:

Ολα τα παραπάνω συμμετέχουν στη διαμόρφωση του τελικού κόστους των προϊόντων του. Αν π.χ. έχει αυξηθεί το ενεργειακό κόστος κατά 10% (αναταραχή στην εφοδιαστική αλυσίδα), τούτο δεν σημαίνει ότι αυξήθηκε το τελικό κόστος των προϊόντων του αρτοποιείου κατά 10%.

Γι’ αυτόν τον λόγο πρέπει ο παραγωγός, ο πωλητής, να έχει σαφή εικόνα της διάρθρωσης του τελικού κόστους των προϊόντων του. Να μπορεί να υπολογίζει την πραγματική αύξηση του τελικού κόστους και όχι να βάζει 10% επάνω στην τιμή πώλησης του προϊόντος του.

Πώς είναι χρήσιμη η πληροφορία αυτή στην αναστολή της αισχροκέρδειας;

Η πολιτεία, το αρμόδιο υπουργείο, με μηχανισμούς ελέγχου (π.χ. επανίδρυση της Αγορανομίας), που πρέπει να στήσει, ελέγχει κοστολόγια και τιμές πώλησης, φωτίζει τις περιπτώσεις αυτές και κατονομάζει στον καταναλωτή με ποικίλους τρόπους την επιχείρηση που αισχροκερδεί και επιβάλλει ποινές. Αυτό θα αναστείλει με βεβαιότητα τάσεις αισχροκέρδειας.

Είναι μια πρόταση που μπορεί να φέρει αποτέλεσμα.

Μπορεί ο καταναλωτής να συνδράμει την πολιτεία στην πάταξη της αισχροκέρδειας;

Το αρμόδιο υπουργείο μπορεί να αναπτύξει διεργασίες συμμετοχής των καταναλωτών στον εντοπισμό φαινομένων αισχροκέρδειας. Θα μπορούσε π.χ. ο καταναλωτής, κάνοντας χρήση μιας σχετικής πλατφόρμας στο διαδίκτυο, να καταγγείλει την εταιρεία και το προϊόν στο οποίο αυξήθηκε η τιμή. Να κατονομάσει το προϊόν, την τιμή πώλησης πριν και τη νέα τιμή πώλησης. Να δώσει δηλαδή την πρώτη πληροφορία στην αρμόδια Αρχή.

*Μηχανικός παραγωγής και διοίκησης – κοστολόγος