Παραλίες προσβάσιμες σε ΑμεΑ εδώ και τώρα!

Μπαράζ περιστατικών αποκλεισμού ατόμων με αναπηρία από τις ελληνικές παραλίες καταγγέλλει η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ).

Για κύμα διαμαρτυριών από κατοίκους και επισκέπτες με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα, καθώς και από τις οικογένειές τους κάνει λόγο σε ανακοίνωσή της η Συνομοσπονδία που παρακολουθεί το τελευταίο διάστημα να καταγράφονται η μία μετά την άλλη οι έντονες αντιδράσεις των πολιτών στην υπηρεσία της «Διεκδικούμε Μαζί».

Στο επίκεντρο των καταγγελιών βρίσκεται η σοβαρή έλλειψη προσβασιμότητας στις ελληνικές ακτές, γεγονός που οδήγησε

την ΕΣΑμεΑ σε επίσημη κοινοποίηση των προβλημάτων προς την Κεντρική Ενωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) και σε πλήθος δήμων ανά την επικράτεια, συμπεριλαμβανομένων των Δήμων Μήλου, Μαντουδίου-Λίμνης-Αγίας Αννας, Σαλαμίνας, Καμένων Βούρλων, Πάρου, Ανατολικής Μάνης, καθώς και δήμων της Περιφερειακής Ενότητας Ηλείας.

Η εικόνα που παρουσιάζουν οι ελληνικές παραλίες, σύμφωνα με τα στοιχεία της Συνομοσπονδίας, χαρακτηρίζεται από σοβαρές δυσλειτουργίες και παραλείψεις:

Αφαιρέθηκαν σε πολλές περιοχές ειδικά συστήματα και εξοπλισμός αυτόνομης πρόσβασης στη θάλασσα που λειτουργούσαν κατά το παρελθόν.Παραμένει αχρησιμοποίητος ο εξοπλισμός, παρά την ολοκλήρωση των σχετικών διαδικασιών και την έγκριση των απαραίτητων χρηματοδοτήσεων.Καθυστέρησε δραματικά η εγκατάσταση των συστημάτων σε ακτές της Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης και της Θεσπρωτίας.Στους Επιβάτες Θεσσαλονίκης καταγράφεται απουσία του απαραίτητου διαδρόμου.Στη Ρόδο τα συστήματα παρουσιάζουν συνεχείς βλάβες.Στα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου βρίσκεται σε λειτουργία λιγότερο από το 50% των διαθέσιμων συστημάτων πρόσβασης.Στη Ζάκυνθο, αν και είχαν οριστεί 4 συγκεκριμένες παραλίες για την τοποθέτηση των σχετικών υποδομών, έως την τελευταία εβδομάδα του Ιουλίου δεν είχε εγκατασταθεί ούτε μία.Κοινωνικός αποκλεισμός και παραβίαση δικαιωμάτων

«Η κατάσταση αυτή οδηγεί στον συστηματικό αποκλεισμό των ατόμων με κινητική αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα και των οικείων τους από το κοινωνικό αγαθό της θάλασσας, παραβιάζοντας το αναφαίρετο δικαίωμά τους στην αναψυχή», επισημαίνει ο Ιωάννης Βαρδακαστάνης, πρόεδρος της ΕΣΑμεΑ.

Με αφορμή τα παραπάνω περιστατικά, η Συνομοσπονδία υπογραμμίζει την υποχρέωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να διασφαλίσει την προσβασιμότητα και την ασφαλή πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις, μόνιμων κατοίκων και επισκεπτών, σε όλες τις υποδομές δημόσιου συμφέροντος.

Και καθώς η θερινή περίοδος βρίσκεται ήδη στο μέσο της, ζητά την κατεπείγουσα παρέμβαση της ΚΕΔΕ. Στόχος, εξηγεί, «είναι η άμεση ενεργοποίηση των δήμων, ώστε να εξασφαλιστεί η αυτόνομη, ασφαλής και αξιοπρεπής πρόσβαση όλων των πολιτών με μειωμένη κινητικότητα στις ακτές της χώρας».

Ευρώπη vs Ελλάδα

Την ώρα που στην Ευρώπη η προσβασιμότητα στις παραλίες αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο ως δικαίωμα και δείκτης ποιότητας του τουρισμού, στην Ελλάδα παραμένει συχνά αποσπασματική, ακόμη και όπου υπάρχουν τεχνικές υποδομές.

Ενας στους τέσσερις ενήλικες, περίπου 90 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρωπαϊκή Ενωση, ζει με κάποια μορφή αναπηρίας. Αυτό σημαίνει ότι η προσβασιμότητα στις παραλίες και στον τουρισμό αφορά ένα πολύ μεγάλο μέρος του πληθυσμού.

Η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία 2021-2030 και η Ευρωπαϊκή Πράξη Προσβασιμότητας (European Accessibility Act) θέτουν ως στόχο την άρση των εμποδίων στην πρόσβαση σε υπηρεσίες και υποδομές. Αν και η Οδηγία δεν ρυθμίζει ειδικά τις παραλίες, εντάσσει την προσβασιμότητα στον τουρισμό και στις δημόσιες υπηρεσίες ως βασική ευρωπαϊκή προτεραιότητα.

Στο πρόγραμμα Γαλάζια Σημαία (Blue Flag), η προσβασιμότητα για τα άτομα με αναπηρία αποτελεί ένα από τα κριτήρια αξιολόγησης μαζί με την ασφάλεια, την ποιότητα των υδάτων και την περιβαλλοντική διαχείριση. Ωστόσο, η κατοχή Γαλάζιας Σημαίας δεν σημαίνει απαραίτητα πλήρη προσβασιμότητα, καθώς τα κριτήρια είναι ελάχιστα και όχι ισοδύναμα με καθολικό σχεδιασμό.

Η Γαλλία θεωρείται από τις πιο προηγμένες χώρες της Ευρώπης στον τομέα αυτό, με το σύστημα πιστοποίησης Handiplage, που αξιολογεί όχι μόνο τις υποδομές αλλά και την παροχή υποστήριξης από εκπαιδευμένο προσωπικό. Σήμερα λειτουργούν πάνω από 150 πιστοποιημένες παραλίες Handiplage και σχεδόν 250 παραλίες διαθέτουν ειδικά αμαξίδια θαλάσσης.

Στην Ελλάδα η δημόσια συζήτηση συνεχίζει να επικεντρώνεται κυρίως στην εγκατάσταση ενός μηχανισμού που επιτρέπει στα άτομα με αναπηρία και κινητικές δυσκολίες να έχουν αυτόνομη πρόσβαση στη θάλασσα, τη στιγμή που σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες η προσβασιμότητα αντιμετωπίζεται ως ολοκληρωμένη υπηρεσία: περιλαμβάνει προσβάσιμη στάθμευση, διαδρόμους, αποδυτήρια, τουαλέτες, ντους, ειδικά αμαξίδια, εκπαιδευμένο προσωπικό και υπηρεσίες υποστήριξης.