Ο Χατζιδάκις στο Τεριάντ

17:16 18/9/2026 - Πηγή: efsyn

Περπατήσαμε κάτω απ’ τις ελιές, μέσα στη σιωπή και στον ελάχιστο φωτισμό. Πρωτόγνωρα στοιχεία για μουσική εκδήλωση. Τούτη η βραδιά ήταν αφιερωμένη στη μουσική και στον λόγο του Μάνου Χατζιδάκι. Γιατί τη μουσική και τα τραγούδια τα γνωρίζουμε, τα τραγουδάμε· αλλά ο δοκιμιακός του λόγος είναι γνωστός μόνο στους μυημένους. Η καυστικότητά του, η ενάργεια, δεν είναι επιθυμητές, ενοχλούσαν και ενοχλούν. Γι’ αυτό αποσιωπάται, καταχωνιάζεται στα πίσω ράφια, ούτε είναι επιθυμητός στις προσκτήσεις του μυαλού.

Γέρνεις πίσω το κεφάλι, το βλέμμα σου περνά μέσα απ’ τα κλαδιά των ελιών, φτάνει ώς την

άκρη του ουράνιου θόλου. Αμέτρητα αστέρια τρεμοπαίζουν, παιχνιδίζουν, κρύβονται και φανερώνονται πίσω απ’ τα λιόφυλλα. Πάνω από ένα φουντωτό κυπαρίσσι στέκεται η Μεγάλη Αρκτος, παιχνιδίζει με την κορυφή του. «Χάρτινο το φεγγαράκι» ακούμε· μπορεί η αγάπη των νέων του τραγουδιού να χάθηκε, αλλά εμείς ζούμε μια εξαιρετική βραδιά.

Τούτος ο χώρος, το Μουσείο – Βιβλιοθήκη Ελευθεριάδη – Τεριάντ, λειτουργεί καταπώς το σκέφτηκε ο δημιουργός του. Ο πατρογονικός ελαιώνας φιλοξενεί σε ένα καλαίσθητο αρχιτεκτονικά κτίριο την εικαστική τέχνη Ευρωπαίων καλλιτεχνών. Στο όριο του ανατολικού Αιγαίου ήρθαν και φιλοξενούνται οι φίλοι του Τεριάντ· δηλαδή τα έργα τους.

Απ’ τ’ ανοιχτά παράθυρα απολαμβάνουν, μαζί μας, τη μουσική και το τραγούδι της Κατερίνας Φωτεινάκη. Ενδιάμεσα ο Γιώργος Αρχιμανδρίτης μας κοινωνεί κείμενα του Χατζιδάκι. Η εναλλαγή μουσικής, τραγουδιού και λόγου μας ευφραίνει. Είναι στον δρόμο του Μάνου, όπως τον ήθελε και τον διατύπωσε· με πολιτικό λόγο, χωρίς φόβο για τις αντιθέσεις, με νέα αιτήματα του καιρού, με συνεργάτες από διάφορες παρατάξεις.

Σε μια μικρή παύση ακούγεται το νερό που τρέχει κελαρυστά απ’ την πηγή που ξεπηδά κάτω απ’ το ξωκλήσι της Αγίας Παρασκευής, παραδίπλα απ’ την αιωνόβια βαλανιδιά. Κλείνεις τα μάτια κι έρχονται μπροστά σου οι μορφές των φίλων του Τεριάντ· Ελύτης, Τσαρούχης, Κατακουζηνός, Γιαννουλέλης, παρακεί ο Βενέζης. Τότε, τον Ιούλιο του 1965 που άνοιξε το Μουσείο του Θεόφιλου. Αν και φθινόπωρο, οι λυγαριές κι οι λεβάντες, τα σκίνα μυρίζουν, καθώς τα λυγίζει το βραδινό αεράκι.

Οι νότες της μουσικής σε επαναφέρουν, σκέφτεσαι. Η τέχνη, η μουσική, ο λόγος μας ερεθίζουν, διεγείρουν τα εγκεφαλικά μας κύτταρα, αν αφεθούμε ελεύθεροι. Εκμυστηρεύονται τα απλά και τα μεγάλα, με φαντασία, αλλά κυρίως με τη σφραγίδα της ποιότητας και της δημιουργίας.

Με τη μουσική του ο Χατζιδάκις άνοιξε πόρτες, μας αποκαλύφθηκε, με μια ομορφιά που θα διαρκεί αιώνια. Ηταν ένας ποιητής του όλου. Που δεν δίσταζε να κονταροχτυπιέται με διάφορους αρνητές της ζωής, της διαφορετικότητας, της δήθεν προοδευτικότητας, του εθνικισμού. Ελεγε ότι «η Χώρα πρέπει να καταστραφεί. Να φάει τα τρωκτικά της. Κι ίσως σαν ξαναγεννηθεί, να γίνει άξια των ποιητών της». Μάλλον μας κοιτά από ψηλά και μας οικτίρει.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο >>

Keywords