Νέο μοντέλο κόμματος στις νέες συνθήκες

Οταν έχει κανείς πίσω του 25 χρόνια ενασχόλησης με την οργανωτική πολιτική του ΠΑΣΟΚ και άλλα 15 με την αντίστοιχη θεματική στον ΣΥΡΙΖΑ, έχει καταλήξει σε συμπεράσματα. Θεωρώ ότι οι απόψεις μου μπορεί να έχουν χρησιμότητα.

Ζούμε σε μια περίοδο δομικών αλλαγών και ανατροπών.

Ο κάθε πολίτης «βομβαρδίζεται» με πληροφορίες και δεδομένα που αδυνατεί να επεξεργαστεί.

Πριν από τις τελευταίες εκλογές, πήραμε πρωτοβουλία και έγινε μεγάλη συγκέντρωση στο Θέατρο Αλφα. Προτείναμε την ανασύνθεση του ευρύτερου προοδευτικού-αριστερού χώρου. Τότε απειληθήκαμε ακόμη και με διαγραφές. Σήμερα όμως όλοι, με εξαίρεση μεγάλου μέρους του ΚΙΝ.ΑΛΛ., επικαλούνται την ανασύνθεση!

Καταθέσαμε προτάσεις στον δημόσιο διάλογο για μια ΑΛΛΗ Αριστερά κ.ά.

Η προσπάθεια ανασύνθεσης απέτυχε. Τώρα αναπότρεπτα οδηγούμαστε σε υπέρβαση…

Εχουμε μια εντελώς διαφορετική ταξική διαστρωμάτωση, με καθοριστική ενίσχυση του ρόλου του πρεκαριάτου.

Είναι οι εκατοντάδες χιλιάδες νέοι άνθρωποι, με εκπαίδευση και εξειδίκευση, που βρίσκονται σε εργασιακή επισφάλεια ή ανεργία.

Σ’ αυτές τις συνθήκες, η πρωτοβουλία του Αλέξη Τσίπρα μοιάζει μονόδρομος. Προέκυψε από την αποτυχία των κομμάτων του προοδευτικού-αριστερού χώρου να δώσουν πολιτική έκφραση στην υπαρκτή κοινωνική αντιπολίτευση και να αντιστοιχηθούν μαζί της.

Μόνο ένα νέο συλλογικό πολιτικό υποκείμενο μπορεί να λειτουργήσει ως σημείο συνάντησης των τριών πολιτικών και ιδεολογικών ρευμάτων.

Η υπέρβαση απαιτεί και προϋποθέτει τον προσδιορισμό των χαρακτηριστικών του συλλογικού υποκειμένου! Τη διακήρυξη, το καταστατικό και το πρόγραμμα. Τα κόμματα είναι εθελοντικές ενώσεις προσώπων! Τα πρόσωπα έχουν φιλοδοξίες και επιδιώξεις που δεν συμπίπτουν και δημιουργούν τριβές.

Το μοντέλο κόμματος που επικράτησε είναι το λεγόμενο «πυραμιδικό». Είναι το κόμμα νέου τύπου όπως ουσιαστικά διαμορφώθηκε επί Λένιν.

Είναι κόμμα τριών επιπέδων. Πρώτο επίπεδο είναι οι οργανώσεις βάσης (Τ.Ο. -ΚΟΒ). Δεύτερο είναι τα λεγόμενα ενδιάμεσα όργανα (Ν.Ε.-Τ.Ε.) και τρίτο είναι η Κεντρική Επιτροπή με τα όργανά της.

Το μοντέλο αυτό πρόσφερε ουσιαστικά τον περασμένο αιώνα. Σήμερα όμως οι διανοητές σημειώνουν ότι έφτασε στα όριά του. Τα άλματα της τεχνολογίας και της επιστήμης επιβάλλουν νέες προσαρμογές.

Κίνητρο συμμετοχής ήταν η πληροφόρηση και η διαμόρφωση άποψης, σήμερα όμως αυτή η ανάγκη καλύπτεται. Στις μέρες μας, ιδιαίτερα οι νέοι άνθρωποι, δεν εντάσσονται σε συλλογικότητες και επιδιώκουν μόνοι τους να βελτιώσουν τη ζωή τους! Προσδιορίζονται όχι μόνο ταξικά αλλά και πολιτισμικά! Μέγιστο ζήτημα είναι αν θα κινηθούν υπέρ μιας εναλλακτικής διακυβέρνησης όπως το 1981 και το 2015 και αν θα μειωθεί έστω κατά 10 μονάδες το ποσοστό της αποχής που βρίσκεται στο 60%.

Η νέα γενιά πρέπει να διεκδικήσει το δικαίωμα στο όνειρο. Και το όνειρο πρέπει να προσδιοριστεί στις νέες συνθήκες.

Μεγάλο θέμα αποτελεί η αναλογία της σύνθεσης των τριών ρευμάτων.

Η συζήτηση για ένα άλλο μοντέλο οδηγεί σε ορισμένες παραδοχές:

Α) Η έννοια της καθοδήγησης δεν υφίσταται πλέον.

Β) Η αντίληψη περασμένων δεκαετιών για ενιαία αντίληψη έχει αποδυναμωθεί.

Γ) Τα σύγχρονα κόμματα πρέπει να είναι πολυσυλλεκτικά. Με απεύθυνση σε διαφορετικά ακροατήρια.

Η πρόταση αφορά ένα κόμμα με δύο ομόκεντρους κύκλους. Ο πρώτος περιλαμβάνει μέλη με πλήρη δικαιώματα και υποχρεώσεις. Ο δεύτερος περιλαμβάνει μέλη με περιορισμένες υποχρεώσεις, άρα και δικαιώματα!

Η ένταξη ενός μέλους είναι προσωπική επιλογή. Και η μετάβαση από τον έναν κύκλο στον άλλο εξαρτάται μόνο από τη βούλησή του.

Αυτός ο πολιτικός σχηματισμός πρέπει να συγκροτήσει παρατάξεις συνδικαλιστικές με πανελλαδική άρθρωση σε αντιστοίχηση με τις τριτοβάθμιες οργανώσεις του συνδικαλιστικού κινήματος αλλά και με αντίστοιχα θεματικά μαζικά κινήματα.

Πρέπει να αρθρωθεί στη βάση ενός δικτύου με πυρήνες. Πυρήνες γεωγραφικούς, εργασιακούς, κλαδικού χώρου, που δεν θα υπερβαίνουν τα 20 μέλη.

Βασικό χαρακτηριστικό λειτουργίας πρέπει να είναι η δυνατότητα του μέλους να συνδιαμορφώνει τις αποφάσεις και όχι ο εξουσιοδοτισμός των σπάνιων ψηφοφοριών!

Κλείνει ο κύκλος της μεταπολίτευσης και προσδιορίζεται η επόμενη δεκαετία!

Οι προτάσεις αποτελούν μέρος ενός συνολικού σχεδίου που δεν μπορεί να συμπεριληφθεί λόγω χώρου.

*Πρώην υπουργός