Μισό ψωμί κι ένα βιβλίο

09:19 19/7/2026 - Πηγή: efsyn

«Κοίτα αυτό το αγόρι. Δεν είναι πανέμορφο; Πέθανε γιατί έγραφε. Τον σκότωσαν, γιατί έγραφε. Το σώμα του δεν βρέθηκε ποτέ. Γιατί έγραφε»… Αν στα δέκα μου χρόνια αποφάσισα να γίνω φυσικός επειδή ανακάλυψα πως τα πάντα γύρω μου είναι Φυσική και είχα μόλις διαβάσει τη βιογραφία της Μαρίας Κιουρί, δύο χρόνια μετά όταν μια εμπνευσμένη καθηγήτρια μου είπε αυτή την κουβέντα (κοίτα να δεις πώς μιλούσαν κάποιοι καθηγητές!), δείχνοντάς μου τον Φεδερίκο, αποφάσισα πως θα γίνω και γραφιάς.

Τότε βέβαια, με συνάρπαζε το γεγονός πως ίσως κι εμένα να μην μπορέσουν να με βρουν ούτε νεκρή-παιδί, τι περιμένεις;

Πλέον, βέβαια, έχω αλλάξει… ελάχιστα. Με συναρπάζει απολύτως η ίδια πιθανότητα (Νόρα, τι περιμένεις;), αν και πρέπει να παραδεχτώ πως το να μπορείς να κάνεις «περισσότερο κακό με την πένα σου, παρά με το πιστόλι σου», όπως είχαν πει οι φασίστες για τον Λόρκα, είναι ακόμα ένας εξαιρετικός λόγος να ακολουθήσεις καριέρα πενίστα.

Βιρτουόζος πενίστας ο Φεδερίκο. Που σαν σήμερα, 90 χρόνια πριν ακριβώς, 17 Ιουλίου του ’36 ήταν, είδε τη χώρα του να μπαίνει σε Εμφύλιο. Είδε την Ισπανία να σταματά να προσποιείται πως είναι μια «δημοκρατική» χώρα (σου θυμίζει κάτι αυτό;). Είδε εργάτες να ανοίγουν τις αποθήκες όπλων, αναρχικούς (σοβαρούς, όχι γελοίους αγράμματους) να καταλαμβάνουν εργοστάσια, παπάδες να ευλογούν τους «σωτήρες» φασίστες και σωτήρες να εκτελούν όσους δεν σώζονταν με τον σωστό τρόπο.

Οι μεν φώναζαν «πατρίδα, θρησκεία, τάξη». Το σύνθημά τους ήταν «Ισπανία μία, μεγάλη και ελεύθερη» (αυτό; μπας και σου θυμίζει κάτι;). Οι δε μιλούσαν για ελευθερία, ισότητα, για έναν κόσμο χωρίς αφεντικά. Ο Μπουεναβεντούρα Ντουρούτι, η εμβληματικότερη φυσιογνωμία τους, απάντησε σε δημοσιογράφο που τον ρώτησε αν φοβάται ότι η επανάσταση θα αφήσει πίσω της ερείπια: «Δεν φοβόμαστε τα ερείπια. Κουβαλάμε έναν καινούργιο κόσμο μέσα στις καρδιές μας» (όχι, αυτό δεν σου θυμίζει τίποτα από το σήμερα).

Ηταν και ο Φεδερίκο. Που πίστευε πως όταν ένας άνθρωπος πεινάει, δεν χρειάζεται μόνο ψωμί. Χρειάζεται μισό ψωμί κι ένα βιβλίο. Διότι το ψωμί κρατάει τον άνθρωπο ζωντανό, αλλά το βιβλίο τού εξηγεί ποιος του έκλεψε το άλλο μισό. Ο ίδιος δεν είχε όπλα. Είχε λέξεις. Δεν τις έκρυβε. Τις κουβαλούσε συνεχώς πάνω του. Λέξεις που έδειχναν ποιος δολοφονεί, ποιος πεινάει, ποιος εξουσιάζει, ποια γυναίκα θάβεται ζωντανή μέσα στο σπίτι της, ποιος νέος αναγκάζεται να κρύψει αυτό που είναι. Εναν μόλις μήνα μετά την έναρξη του Εμφυλίου, τον βρήκαν, τον εκτέλεσαν, το σώμα του δεν βρέθηκε ποτέ.

Σήμερα δεν έχουμε εκτελεστικά αποσπάσματα στις πλατείες. Κρατικές δολοφονίες έχουμε όμως. Και στήριξη των δολοφόνων από άλλους θεσμικούς φορείς, έτσι κύριε Μαλτέζε; Εχουμε και κάτι μικρούς, καθημερινούς όμως εμφυλίους. Εχουμε ανθρώπους που δεν συνομιλούν αλλά ταξινομούν: δεξιός, αριστερός, πιο αριστερός, πολύ πιο αριστερός, προδότης, άπλυτος, δικαιωματιστής. Μια λέξη αρκεί για να διαγραφεί ό,τι ακολουθεί: η ζωή, ο φόβος, η ανάγκη, η σκέψη. Και όλοι δηλώνουν ότι υπερασπίζονται τη δημοκρατία. Ολοι όμως!

Ο Λόρκα ζήτησε μισό ψωμί κι ένα βιβλίο. Εμείς κατορθώσαμε να δώσουμε μισό μισθό, μισή ενημέρωση και ολόκληρο μίσος. Τα ερείπια είναι ήδη εκεί. Μα ένεκα που έχουμε καφετέριες, εκλογές και ίντερνετ, νομίζουμε ότι αυτό είναι η κανονική ζωή. Και πεθαίνουμε (ή αφήνουμε άλλους να πεθάνουν), ζώντας αυτό που νομίζουμε πως είναι η κανονική ζωή. Puta miseria!

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο >>

Keywords