Λειψυδρία: Ούτε… σεντ δεν έφτασε στο νότιο Αιγαίο!

Το ΠΑΣΟΚ αυτή την περίοδο έχει ξεκινήσει μια «καμπάνια ενημέρωσης» σχετικά με το πώς η κυβέρνηση διαχειρίστηκε την «ιστορική ευκαιρία» του Ταμείου Ανάκαμψης, δηλαδή το ποσό των 36 δισ. ευρώ που εισέρρευσαν στην ελληνική οικονομία από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με αφορμή την πανδημία.

Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης ανέδειξε πρόσφατα πως για το μείζον πρόβλημα της λειψυδρίας που πλήττει τη χώρα μας το επιτελικό κράτος έχει κάνει μια τρύπα στο… ανύπαρκτο νερό. Περιληπτικά, και τα τρία μέτρα του Ταμείου Ανάκαμψης –που αφορούσαν

άμεσα τη λειψυδρία και τη διαχείριση του νερού– είτε έχουν τροποποιηθεί είτε έχουν απενταχθεί. Τα «μέτρα» αυτά αφορούσαν την εκτέλεση τουλάχιστον 70 υδρευτικών έργων σε όλη τη χώρα.

Τα στοιχεία αυτά είναι αποκαλυπτικά της έλλειψης παντελούς σχεδιασμού, τη στιγμή μάλιστα που η κυβέρνηση κοκορεύεται για το πόσο «πράσινη» είναι.

Ούτε από το ΕΣΠΑ

Η τουριστική κίνηση τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή βρίσκεται στο απόγειό της αλλά στην περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου έξι νησιά βρίσκονται σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης λόγω της έλλειψης νερού.

Συγκεκριμένα, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει θέσει σε κόκκινο συναγερμό την Κάρπαθο, την Τήνο, την Αστυπάλαια, τη Σύμη, τη Λέρο και την Πάτμο. Το Παρατηρητήριο Συνοχής, ερευνώντας τα κονδύλια που διαχειρίζεται η Περιφέρεια από το ΕΣΠΑ, διαπίστωσε ότι ούτε από εκεί προβλέπεται η χρηματοδότηση έργων για τη διαχείριση των υδάτων.

Δηλαδή, από το σύνολο των περίπου 60 δισ. ευρώ (36 δισ. ΤΑΑ + 24-25 δισ. ΕΣΠΑ) η ελληνική κυβέρνηση αλλά και όσοι παρέχουν τις τεχνικές υπηρεσίες τους δεν κατόρθωσαν να εκπονήσουν ένα σχέδιο που να αφορά την ύψιστη ανάγκη του ανθρώπου, το νερό.

Βέβαια, οι ανάγκες είναι υπαρκτές και τα προβλήματα θα λυθούν από τον δημόσιο κορβανά και μάλλον με ημίμετρα, αν ληφθούν υπόψη τα πενιχρά κονδύλια που θα διατεθούν. Το Παρατηρητήριο Συνοχής ήρθε σε επαφή με τον δήμαρχο Πάτμου, Νικήτα Τσαμπαλάκη, σχετικά με το ζήτημα της λειψυδρίας, ο οποίος μας γνωστοποίησε πως το φράγμα του νησιού έχει φτάσει στον πάτο.

Μονάδες αφαλάτωσης

Όπως μας ενημέρωσε, στο νησί λειτουργούν δύο μονάδες αφαλάτωσης για να εξυπηρετήσουν τις υδρευτικές ανάγκες. Ο δήμαρχος εμφανίστηκε καθησυχαστικός, καθώς μας ανέφερε πως το ΥΠΕΝ θα χρηματοδοτήσει από το πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων τη λειτουργία δύο ακόμα μονάδων αφαλάτωσης. Στη θέση «Κάμπος», μάλιστα, μπήκε πριν από λίγες μέρες σε λειτουργία η νέα μονάδα, αξίας 600.000 ευρώ, όπως μας είπε. Το θέμα είναι, όπως υπογράμμισε ο ίδιος, το κόστος αυτών των μονάδων. Οπως μας τόνισε, η κάθε μονάδα αφαλάτωσης χρειάζεται 500.000 ευρώ μόνο σε ηλεκτρικό ρεύμα, δηλαδή είναι μια λύση με μεγάλο ενεργειακό και κατά συνέπεια οικονομικό κόστος.

Πάντως, ο δήμαρχος μας γνωστοποίησε πως έχει αναλάβει πρωτοβουλίες προκειμένου να αντλείται η ηλεκτρική ενέργεια που απαιτείται από φωτοβολταϊκά πάρκα, έτσι ώστε να μειωθεί και το κόστος.

Αξίζει να τονιστεί πως το πλάνο των μονάδων αφαλάτωσης αποτελεί στρατηγική επιλογή του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και αυτή τη λύση προωθεί.

Τι σχεδιάζει το ΥΠΕΝ

Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έθεσε στις 23 Ιουνίου σε δημόσια διαβούλευση την «Εθνική Στρατηγική για τα Υδατα», ένα νέο πλαίσιο που φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η χώρα σχεδιάζει, προστατεύει και αξιοποιεί τους υδατικούς της πόρους.

Σύμφωνα πάντα με το ΥΠΕΝ, πρόκειται για την πρώτη στρατηγική εθνικής εμβέλειας, που θέτει με σαφήνεια τις προτεραιότητες της χώρας για το νερό, συνδέοντας την προστασία των υδάτινων συστημάτων με την κλιματική προσαρμογή, την τεχνολογική αναβάθμιση, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την αποτελεσματικότερη λειτουργία των υπηρεσιών ύδατος.

Η νέα αυτή προσέγγιση στηρίζεται στην παραδοχή ότι η επάρκεια και η ποιότητα του νερού αποτελούν προϋπόθεση για τη δημόσια υγεία, την αγροτική παραγωγή, τον τουρισμό, την επιχειρηματικότητα και συνολικά για τη δυνατότητα κάθε περιοχής να αναπτύσσεται με βιώσιμο τρόπο.

Όπως υπογραμμίζεται, η νέα στρατηγική έρχεται να αντιμετωπίσει χρόνιες αδυναμίες, όπως ο διοικητικός κατακερματισμός, η αποσπασματικότητα στις παρεμβάσεις και η ανάγκη καλύτερου συντονισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.

Οι τρεις πυλώνες

Η Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα οργανώνεται σε τρεις βασικούς πυλώνες. Ο πρώτος αφορά το νερό ως εγγύηση ζωής, υγείας και ευημερίας. Η Πολιτεία δεσμεύεται να διασφαλίζει την πρόσβαση όλων των πολιτών σε επαρκές και ποιοτικό νερό, προστατεύοντας παράλληλα τα υδάτινα οικοσυστήματα και τη φυσική ισορροπία κάθε περιοχής. Ο δεύτερος πυλώνας αφορά την κλιματική θωράκιση της χώρας. Η νέα στρατηγική μετατοπίζει το βάρος από την αντιμετώπιση των κρίσεων στην πρόληψη και την προετοιμασία, με στόχο η Ελλάδα να διαθέτει μηχανισμούς έγκαιρης αντίδρασης απέναντι σε φαινόμενα λειψυδρίας και ακραίων πλημμυρών. Ο τρίτος πυλώνας αφορά τη σύγχρονη διακυβέρνηση του νερού. Η ψηφιοποίηση, η αξιοποίηση δεδομένων, η διαφάνεια και η ενίσχυση των θεσμών αποτελούν βασικά εργαλεία για μια νέα εποχή στη διαχείριση των υδάτινων πόρων. Ιδιαίτερη σημασία από το ΥΠΕΝ δίνεται στην ανάγκη δημιουργίας ισχυρότερων και αποτελεσματικότερων παρόχων υπηρεσιών ύδατος, ώστε οι υποδομές να μπορούν να ανταποκριθούν στις αυξημένες ανάγκες των πολιτών και στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής. Στο πλαίσιο αυτό έχουν υπογραφεί οι σχετικές αποφάσεις για 25 δήμους και αφορούν 33 έργα συνολικού προϋπολογισμού άνω των 41 εκατ. ευρώ.

Το δημοσίευμα αυτό έχει παραχθεί στο πλαίσιο του έργου EuSEE (πολιτικές συνοχής της Ε.Ε. στη ΝΑ Ευρώπη) το οποίο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι απόψεις και θέσεις που διατυπώνονται σε αυτό εκφράζουν μόνο τον/τη συντάκτη/ρια, δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα εκείνες της χορηγούσας αρχής και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν φέρει καμία ευθύνη γι’ αυτές.

Συντελεστές του «Παρατηρητηρίου Συνοχής» της «Εφ.Συν.» είναι οι Χριστίνα Κοψίνη και Αλέξανδρος Χασάνι.