Καλπάζουν οι ευέλικτες εργασιακές σχέσεις

Συστηματικές πρακτικές εργασιακής εκμετάλλευσης -πίσω από τα 53,9 εκατ. ευρώ προστίμων- καταγράφει ο απολογισμός της Επιθεώρησης Εργασίας για το 2025, κατά το οποίο συνεχίστηκε η επέκταση των ευέλικτων εργασιακών σχέσεων.

Πέρα από την αύξηση των συμβάσεων πλήρους απασχόλησης κατά 5,22% διαπιστώνεται μια λιγότερη ορατή μεταβολή, που δεν περιορίζεται στον τρόπο εισόδου στην αγορά εργασίας. Το ποσοστό των συμβάσεων μερικής και εκ περιτροπής απασχόλησης στις νέες προσλήψεις, το οποίο αντιστοιχεί στο 46,46% του συνόλου των συμβάσεων.

Το 2025 από τις 55.609 μετατροπές συμβάσεων που αναρτήθηκαν

Σε σχέση με το προηγούμενο έτος σημειώθηκε συνολικά άνοδος της τάξης του 18,63% στις αλλαγές των υφιστάμενων συμβάσεων πλήρους απασχόλησης στις δύο ελαστικές μορφές. Την έκταση του φαινομένου δείχνει ο αριθμός των εργαζομένων σε αυτές, που ξεπέρασε το 1,57 εκατ. άτομα: 1.253.289 σε μερική και 319.005 σε εκ περιτροπής απασχόληση.

Την ίδια ώρα αυξήθηκε πάνω από 85% η καταγραφή των εργαζομένων που δουλεύουν πέραν των συμφωνηθέντων χάρη και στην ψηφιακή κάρτα, που παραμένει περισσότερο ένα εργαλείο ελέγχου και όχι συμμόρφωσης.

Ο αριθμός όσων απασχολήθηκαν υπερωριακά ανήλθε από 271.250 το 2024 σε 502.405 το 2025. Ομως μόνο 74 επιχειρήσεις συμμορφώθηκαν και προχώρησαν στην καταβολή μισθοδοσίας ή σε άλλη επανόρθωση προς 518 εργαζόμενους από τους 2.576 εργαζόμενους που εθίγησαν, σύμφωνα με τα αποτελέσματα 12.244 ελέγχων στο πλαίσιο του μηχανισμού της ψηφιακής κάρτας.

Οι Περιφερειακές Διευθύνσεις της Επιθεώρησης Εργασίας πραγματοποίησαν 46.680 ελέγχους και επέβαλε 12.347 πρόστιμα ύψους 44,34 εκατ. ευρώ. Σημαντικό μέρος της παραβατικότητας αποκαλύπτεται όταν μιλήσει ο εργαζόμενος, αφού οι 549 από τις 1.687 μηνυτήριες αναφορές προέκυψαν μετά από εργατικές διαφορές. Αυτές έφτασαν τις 11.354 οδηγώντας στην καταβολή 7,9 εκατ. ευρώ, αλλά επιλύθηκε μόνο το 56,12% και μόνο το 18,74% παραπέμφθηκε στα δικαστήρια.

Σχεδόν 8 στις 10 μηνυτήριες αναφορές είχαν ως αντικείμενο τη μη καταβολή δεδουλευμένων μισθών, δώρων εορτών και υπερωριών. Οι περισσότερες αφορούσαν τον χώρο της εστίασης (2.215), το λιανικό εμπόριο (1.894), τα καταλύματα (854), το χονδρικό εμπόριο (704), δραστηριότητες παροχής προστασίας και έρευνας (612), τη βιομηχανία τροφίμων (459) και τις χερσαίες μεταφορές και μεταφορές μέσω αγωγών (447).

Σταθερά οι χώροι της εστίασης και του λιανεμπορίου παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη συχνότητα παραβάσεων με ποσοστά 33,18% και 14,24% αντίστοιχα, στις οποίες περιλαμβάνονται οι περισσότερες καταγγελίες για σεξουαλική παρενόχληση (21% και 14% επί του συνόλου).

Από τα στοιχεία του 2025 τεκμηριώνεται για άλλη μία φορά η ελλιπής διερεύνηση και η μεγάλη αύξηση των αναγγελθέντων εργατικών ατυχημάτων, ακόμα και με βάσει τη μεθοδολογία συγκάλυψης που ακολουθεί η διαχρονικά η ανεξάρτητη αρχή σε ό,τι αφορά την καταγραφή.

Ειδικότερα, προκύπτει ρεκόρ 25ετίας, από τη σύσταση της Αρχής το 2000, αφού αναφέρθηκαν 20.498 περιστατικά. Ομως εξετάστηκαν μόλις τα 7.852, που σημαίνει ότι δεν αναζητήθηκαν τα αίτια για πάνω από το 61%, καθώς αυτό δεν προβλέπεται για παθολογικά περιστατικά, τροχαία, ατυχήματα «ήσσονος σοβαρότητας» και όσα έχουν θύματα άτομα σε σχέση μη εξαρτημένης εργασίας (ελεύθεροι επαγγελματίες, εργοδότες, αυτοαπασχολούμενοι κ.λπ.).

Το προβληματικό κενό αποτυπώνει η αντίφαση της έκρηξης των ατυχημάτων με τον ισχυρισμό της Επιθεώρησης Εργασίας ότι οι νεκροί παραμένουν στα ίδια επίπεδα. Σύμφωνα με την έκθεση απολογισμού, τα θανατηφόρα περιστατικά ανήλθαν σε 47 το 2025, έναντι 48 το 2024, 47 το 2023 και 46 το 2022 και το 2021.

Σύμφωνα με την έρευνα εργατικού δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ, οι απασχολούμενοι μειώθηκαν κατά 1,8% από τον Ιανουάριο μέχρι και τον Μάρτιο σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο. Οι άνεργοι ανήλθαν σε 508.401 άτομα παρουσιάζοντας αύξηση κατά 28,7% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο και αύξηση κατά 4,2%, σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με την ελληνική Αρχή, το ποσοστό ανεργίας διαμορφώθηκε στο 10,6%, στο πρώτο τρίμηνο από 8,3% το τέταρτο τετράμηνο του 2025 και 10,4% στο αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους. Τα άτομα που δεν εργάζονται ή αναζητούν εργασία μειώθηκαν σε 4.211.638.