Η μειλιχιότητα της πληγής

06:47 19/11/2026 - Πηγή: efsyn

Ο Τασιόπουλος εμφανίστηκε στα ελληνικά γράμματα το 1983 με την ποιητική συλλογή Η εποχή της Ανοιξης και από τότε έως σήμερα έχει δημοσιεύσει συνολικά δέκα ποιητικές συλλογές, έναν συγκεντρωτικό τόμο με ποιήματα γραμμένα από το 1979 έως το 1995, μία συλλογή διηγημάτων και εννιά βιβλία για παιδιά.

Ο τίτλος της συλλογής κυοφορεί ένα οξύμωρο: πώς μπορεί ένας εκδορέας, που γδέρνει τα σφαγμένα ζώα, να είναι μειλίχιος; Πώς συνυπάρχουν η βιαιότητα της εργασίας του και η γλυκύτητα που υποδηλώνει ο χαρακτηρισμός του; Τα σαράντα πέντε ποιήματα της συλλογής, πλαισιωμένα από σχέδια του Ι. Α. Πρώιου,

προ(σ)καλούν τον αναγνώστη να διερευνήσει αυτή την αντινομία.

Στο ποιητικό σύμπαν του Τασιόπουλου η βία συνυπάρχει με την τρυφερότητα, η φθορά με την επιθυμία και η επίγνωση της ήττας με την επιμονή της δημιουργίας. «Χτίστης και κτίσμα» (σ. 26) αναμετριούνται στα ποιήματα της συλλογής. Καθώς ο ποιητής μετρά τις μέρες του βίου του, η γραφή γίνεται απολογισμός ζωής, ατομικής και συλλογικής ιστορίας. Το σώμα αποτελεί τον τόπο όπου συναντιούνται η προσωπική απώλεια και η ιστορική βία. «Το σώμα / Κραδαίνει τις απώλειες» (σ. 11)· συγκρατεί τους περασμένους έρωτες, τη φθορά, όσα χάθηκαν ανεπιστρεπτί. Γύρω του συγκεντρώνονται πρόσφυγες, «αναλώσιμοι στασιαστές», «άνθρωποι μισοί» (σ. 17), πρόσωπα που η δημόσια ιστορία παραμερίζει. Ο ποιητής στέκεται κοντά τους, συνδέοντας τα πεπραγμένα του βίου με την ευθύνη απέναντι στους άλλους. Η στάση αυτή φωτίζει και τη μειλιχιότητα του εκδορέα. Στο δεύτερο ομότιτλο ποίημα, η σιωπηλή προσήλωσή του στην εργασία αντιπαραβάλλεται με το θέαμα της πλατείας, τον μεθυσμένο αρλεκίνο και το πλήθος. «Είχε πολλούς θανάτους πάνω του»: το αίμα γίνεται βάρος που μεταφέρει στην καθημερινότητά του, ώσπου αποσύρεται στη μοναχική κάμαρα και στην επίμονα χτισμένη σιωπή του. Στο καταληκτικό πεζόμορφο ποίημα, αποθέτει το μαχαίρι, εισέρχεται στο καθαρτήριο και προσεύχεται να ανακουφίσει τον πόνο των θυμάτων. Η τελική δήλωση, «Εγώ είμαι ο άνθρωπος εκείνος», εμπλέκει τον ομιλητή στο δράμα που αφηγείται.

Μια ανάλογη αντινομία ενσαρκώνει ο «Μίλτος ο φονιάς» (σ. 23). Εχοντας εκτίσει την ποινή του, ημερεύει δέντρα, φροντίζει ζώα και προσφέρει το ίδιο του το σώμα στα αγρίμια, επιχειρώντας μια ακραία επανόρθωση. Η ενοχή, η μνήμη και η ανάγκη προσφοράς παραμένουν αξεδιάλυτες. Στο «Αδειο σπίτι» (σ. 15), η μέριμνα για τους απόντες παίρνει τη μορφή κληρονομιάς: το ποιητικό υποκείμενο αναλαμβάνει να «αποκαταστήσει τα ναυάγια», να κατοικήσει μαζί με τις σκιές και να διαφυλάξει τις ιστορίες τους. Η απώλεια γίνεται δεσμός που εξακολουθεί να απαιτεί την παρουσία του.

Ο ελεύθερος στίχος εναλλάσσεται με την πεζόμορφη αφήγηση, ενώ οι συνειρμικές μετατοπίσεις συνδέουν το οικείο με το παράδοξο. Σώματα, σπίτια και τοπία ανταλλάσσουν ιδιότητες· οι πληγές της πόλης συναντούν τις ρωγμές της μνήμης. Η ελεγειακή διάθεση διασταυρώνεται με τον σαρκασμό απέναντι στην κοινωνική αδιαφορία και στα προσωπεία της εξουσίας. Μέσα σε αυτόν τον κόσμο, η δήλωση «πάντα θα / είμαι με τους άλλους, βαρκούλα στα θολά νερά της δυστοπίας» στο «Είναι φορές» (σ. 32) προσδιορίζει τη θέση της ποιητικής φωνής. Η μειλιχιότητα αποκτά το περιεχόμενο μιας δύσκολης αλληλεγγύης: την επιμονή να αναγνωρίζεις τον πόνο και να παραμένεις κοντά σε εκείνον που τον φέρει.

Με τη συλλογή αυτή ο Τασιόπουλος καταθέτει, με τη διακριτή σύζευξη σωματικής μνήμης και ιστορικής εμπειρίας, τη δική του απάντηση στα ερωτήματα που διατρέχουν την ετερογενή ποιητική παραγωγή της λεγόμενης Γενιάς του 1980: τη δοκιμασία των συλλογικών προσδοκιών και την αναζήτηση μιας γλώσσας ικανής να αρθρώσει τη διάψευση. Στη συνάντηση του ελεγειακού στοχασμού με την κοινωνική κριτική, η μνήμη γίνεται τρόπος συμμετοχής στον κόσμο και η ποίηση διατηρεί ανοιχτό το ερώτημα της ευθύνης απέναντι στον πόνο των άλλων.

Επιμέλεια: Μισέλ Φάις

Keywords
Τυχαία Θέματα
Η μειλιχιότητα της πληγής,