Μπόνους 250 ευρώ σε δικηγόρους για να προωθήσουν απελάσεις

Πρωτοφανές μπόνους 250 ευρώ συν ΦΠΑ ανά κεφάλι προβλέπει νέα ΚΥΑ σε δικηγόρους που κάνουν συνεδρίες νομικής καθοδήγησης προσφύγων στο πλαίσιο της νέας διαδικασίας διαλογής στα σύνορα για κάθε πρόσφυγα που υποβάλλει αίτηση οικειοθελούς απέλασης μέσα σε δύο μήνες μετά τη συνεδρία. Η αμοιβή θα καταβάλλεται με την ολοκλήρωση της απέλασης.

Η διάταξη, που μετατρέπει τους δικηγόρους σε κεφαλοκυνηγούς, αφορά πρόσφυγες

που «στερούνται ισχυρού προσφυγικού προφίλ», προέρχονται δηλαδή από χώρες με ποσοστό αναγνώρισης προσφύγων κάτω του 75% και περιλαμβάνεται στην ΚΥΑ του υπουργού Οικονομίας, του υπουργού Δικαιοσύνης και του υπουργού Μετανάστευσης 120961/2026 με ημερομηνία 30 Ιουνίου (ΦΕΚ 3944/Β/30-6-2026).

Η ΚΥΑ θεσπίζει δυνατότητα παροχής νομικής καθοδήγησης δωρεάν σε όσους ζητούν άσυλο, αρκεί να το ζητήσουν γραπτώς είτε κατά τη νέα διαδικασία διαλογής είτε το αργότερο μέχρι την κατάθεση της αίτησης ασύλου. Για κάθε μαζική ή ατομική συνεδρία ο δικηγόρος αμείβεται με 160 ευρώ, χαμηλότερα δηλαδή από το ανά κεφαλή μπόνους για όσους ζητήσουν οικειοθελή απέλαση. Μάλιστα, όπως επισημαίνει η παράταξη Εναλλακτική Παρέμβαση Δικηγόρων, «η προθεσμία των δύο μηνών στην πράξη σημαίνει ότι ο αιτών άσυλο θα πρέπει να παραιτηθεί από την αίτηση [ασύλου] πριν από την ολοκλήρωση της εξέτασης αυτής, αφού ακόμα και υπό τις εξαιρετικά συντετμημένες προθεσμίες της διαδικασίας συνόρων, η εξέταση των αιτήσεων (πρέπει να) ολοκληρώνεται εντός 12 εβδομάδων».

Η διαδικασία που θεσπίζει η ΚΥΑ αφορά γενική συμβουλευτική σχετικά με τη διαδικασία ασύλου και όχι για νομική συνδρομή με βάση την κάθε εξατομικευμένη περίπτωση. «Η νομική καθοδήγηση δεν περιλαμβάνει την προετοιμασία του αιτούντος για τη συνέντευξη επί της ουσίας, την κατάρτιση υπομνημάτων ή άλλων εγγράφων καθώς και την παροχή συγκεκριμένων συμβουλών και την υπόδειξη συγκεκριμένων ενεργειών για την υποστήριξη της υπόθεσης κάθε αιτούντος. Ο παρέχων τη νομική καθοδήγηση δεν έχει πρόσβαση στα στοιχεία του φακέλου του αιτούντος και δεν ενεργεί εξ ονόματός του», διευκρινίζει η ΚΥΑ.

Μέχρι 50 άτομα

Συνεδρίες νομικής καθοδήγησης μπορούν να γίνονται μαζικά σε μέχρι 15 άτομα ή, σε εξαιρετικές περιστάσεις, σε μέχρι 50 άτομα, έχουν διάρκεια μέχρι δύο ώρες και γίνονται άπαξ για κάθε πρόσφυγα σε όλη την επικράτεια της Ε.Ε. Για τη συμμετοχή στη συνεδρία οι ενδιαφερόμενοι ενημερώνονται μέχρι 24 ώρες νωρίτερα. Δυνατότητα εποπτείας της κάθε συνεδρίας θα έχουν υπάλληλοι του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου. Συνεδρίες μπορούν να κάνουν δικηγόροι που εγγράφονται σε ειδικό μητρώο που τηρεί ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών.

Σε «όνειδος για τον υπερασπιστικό χαρακτήρα της δικηγορίας» αναφέρεται η Εναλλακτική Παρέμβαση Δικηγόρων, μιλώντας για μπόνους – δωροδοκία και για «επαίσχυντη διάταξη» που πρέπει να καταργηθεί. Υπογραμμίζει: «το περιεχόμενο της νομικής καθοδήγησης υπαγορεύεται στον δικηγόρο και στην ουσία εξαντλείται στην απαρίθμηση διατάξεων, καθιστώντας τον ρόλο του από διακοσμητικό έως εκφοβιστικό. Ο ρόλος που προβλέπει η ΚΥΑ στον δικηγόρο δεν είναι μόνο απαξιωτικός, αλλά παράνομος και αντισυνταγματικός, και συνιστά κατάφωρη παραβίαση του Κώδικα Δικηγόρων και του Συντάγματος».

Την απόσυρση της διάταξης για το μπόνους ζητά η Νέα Αριστερά και υπογραμμίζει: «Η κυβέρνηση της Ν.Δ. αντιμετωπίζει τους δικηγόρους ως πλασιέ προώθησης απελάσεων, ευτελίζει έναν ολόκληρο επαγγελματικό κλάδο, ενώ παράλληλα υπονομεύει εξόφθαλμα μια διαδικασία που προέχει να ακολουθεί τις διεθνείς συμβάσεις, τους κανόνες και τις θεμελιώδεις αρχές του».

Ελένη Σπαθανά, δικηγόρος, μέλος ΔΣΑ«Ντροπή για τη δημοκρατία»

Είμαι βέβαιη ότι αν δεν διαβάζαμε από το φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως τη νέα ΚΥΑ για τον «Καθορισμό των προϋποθέσεων και της διαδικασίας παροχής δωρεάν νομικής καθοδήγησης στο πλαίσιο της διοικητικής διαδικασίας εξέτασης αιτήσεων διεθνούς προστασίας» θα θεωρούσαμε ότι πρόκειται περί κακόγουστης φάρσας, περί ανυπόστατου τρολ. Και όμως, είναι νομοθετική ρύθμιση που παραβιάζει κατάφωρα και ανενδοίαστα τον Κώδικα Δικηγόρων και το Σύνταγμα, προσβάλλει το λειτούργημα της δικηγορίας και παραπέμπει σε χαλεπούς αλλοτινούς καιρούς για τη δημοκρατία:

Η νέα ΚΥΑ αφενός απεκδύει τον δικηγόρο από τη δικηγορική του υπόσταση και τον υποβιβάζει, στην καλύτερη περίπτωση, σε «διακοσμητική» παρουσία, σε αναγνώστη διατάξεων νόμου χωρίς καν δικαίωμα παροχής συμβουλής σε πρόσωπα που ζητούν τη συνδρομή του και τούτο προκειμένου να «νομιμοποιηθεί» μια ψευδεπίγραφη διαδικασία. Αφετέρου, προωθεί στην ουσία, διά του μπόνους των 250 ευρώ ανά δήλωση οικειοθελούς αναχώρησης αιτούντος άσυλο(!), τον επηρεασμό του δικηγόρου με αθέμιτα και ανήθικα μέσα -εν προκειμένω οικονομικά- και εντέλει, όπως προδιαγράφεται εν προκειμένω, την προτροπή συμμετοχής του σε παράνομες διαδικασίες, όπως ο μεροληπτικός επηρεασμός προσώπων που εμπιστεύονται την ιδιότητά του και ζητούν τη συνδρομή του. Είναι ευθύνη όλων των δικηγόρων, τόσο διά των συλλόγων μας όσο και ατομικά, να μην επιτρέψουμε την υλοποίηση αυτής της επονείδιστης ρύθμισης. Είναι ευθεία προσβολή στο δικηγορικό λειτούργημα και ντροπή για τη δημοκρατία.