Ερωτας και στεγαστική κρίση

Μια κίτρινη βαλίτσα ανοιχτή και πεταμένη στο πάτωμα. Κι ένα ζευγάρι στα χωρίσματα να τρώει αμήχανο σουβλάκια. Την ησυχία σπάει η πιο γνώριμη ηχητική υπόκρουση της πόλης: η χαρακτηριστική φωνή του παλιατζή που μαζεύει «ό,τι έχουμε για πέταμα, παλιές μπανιέρες, παλιά σώματα, αλλά και… παλιά συναισθήματα, παλιές υποσχέσεις» και στο καπάκι οι στίχοι «Αυτό το σπίτι που το βλέπεις σκοτεινό/ τον παλιατζή απόψε να ’ρθει περιμένω/ να ξεφορτωθώ πράγματα που με πνίγουν/ και σε μια γωνιά βουβά με τυραννούν».

Βρισκόμαστε Σάββατο πρωί στο θέατρο Μικρό Χορν της οδού Αμερικής. Η πρόβα για το «Ενοικιάζεται» της Νεφέλης Μαϊστράλη βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Επί σκηνής ο Παναγιώτης Εξαρχέας και η Μαρία Χάνου, που υποδύονται ένα ζευγάρι στην Αθήνα του σήμερα, τα δίνουν όλα σε μια από τις πιο χαρακτηριστικές σκηνές του έργου απαγγέλλοντας απνευστί παράλογες αγγελίες ενοικίασης. Κι από κάτω ο ταλαντούχος σκηνοθέτης Θανάσης Ζερίτης, τους θαυμάζει και τους ενθαρρύνει, κάνοντας μόνο θετικά σχόλια.

Ενοίκιο και ανασφάλεια

Η ιδέα για ένα νέο θεατρικό έργο, μια ρομαντική κωμωδία για τις ανθρώπινες σχέσεις εν μέσω στεγαστικής κρίσης, ήρθε στη Νεφέλη Μαϊστράλη, ηθοποιό, θεατρική συγγραφέα και υπεύθυνη (μαζί με τον Ακύλλα Καραζήση) της Πειραματικής Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου, πριν από δύο χρόνια. Οταν χρειάστηκε ξαφνικά να ψάξει για σπίτι. «Μπήκα πάρα πολύ γρήγορα και βίαια στη διαδικασία και αυτό ήταν ένα βίωμα που με στιγμάτισε» μας εξομολογείται. «Παράλληλα, άρχισα να συζητάω με συναδέλφους και φίλους. Σχεδόν οι οκτώ στους δέκα έχουν περάσει το ίδιο. Οσοι μένουμε σε ενοίκιο, ζούμε με μια μόνιμη ανασφάλεια. Υπάρχει ένα τεράστιο ζήτημα αυτή τη στιγμή στην πόλη για το πού μένει ο κόσμος, με τι χρήματα μένει, πώς ανεβαίνουν τα ενοίκια ή πώς θα βρει το κατάλληλο σπίτι χωρίς να ψάχνεις πεντέμισι χρόνια» μας εξηγεί.

Κι έτσι, το επιτυχημένο καλλιτεχνικό δίδυμο της θεατρικής ομάδας 4Frontal, η Νεφέλη Μαϊστράλη και ο Θανάσης Ζερίτης, απέκτησαν για πρώτη φορά ένα νέο θεατρικό έργο -«το νέο μας παιδί» όπως χαρακτηριστικά το αποκαλούν- που μιλά για το «εδώ και τώρα».

Στη δεκαετή διαδρομή τους πάντα με τη Μαϊστράλη στη συγγραφή και τον Ζερίτη στη σκηνοθεσία, τα θέματα που τους απασχόλησαν είχαν πάντοτε ως αφετηρία ένα ιστορικό ερέθισμα. Οπως για παράδειγμα οι «Αριστερόχειρες» που είχαν να κάνουν με τον Εμφύλιο και τις παιδουπόλεις της Φρειδερίκης ή η «Κακούργα πεθερά», εμπνευσμένη από το διαβόητο «Εγκλημα της Χαροκόπου» που διαπράχθηκε το 1931. Ακόμα και οι sold out «Σπυριδούλες» τους (συνεχίζονται φέτος στο Σύγχρονο Θέατρο) που τους έκαναν ευρύτερα γνωστούς είναι ένα έργο εμπνευσμένο από την αληθινή και τραγική ιστορία της 12χρονης υπηρέτριας «ψυχοκόρης» από το Αγρίνιο που υπέστη βάναυση κακοποίηση στην Αθήνα τη δεκαετία του ’50. Και βέβαια, η πιο πρόσφατη «Αθανασία» τους εμπνευσμένη από την «Αγία» Αθανασία του Αιγάλεω, που επαναλαμβάνεται (επίσης στο Σύγχρονο Θέατρο).

Ιστορία της πόλης

Παρ’ όλα αυτά, η Ιστορία βρίσκει μια χαραμάδα και στο νέο έργο τους. Γιατί στο «Ενοικιάζεται» γίνεται μια αναδρομή στην ίδια την ιστορία της Αθήνας, μέσω της ιστορίας του συγκεκριμένου διαμερίσματος. «Οταν μπαίνεις σε ένα νοικιασμένο σπίτι που δεν έχεις κατασκευάσει, φέρει μνήμες. Εχει αποτύπωμα. Είναι σαν να βλέπεις ή να φαντάζεσαι ποιοι έχουν μείνει εδώ. Ή τι μπορεί να έχει γίνει εδώ μέσα» μας λέει η Ν. Μαϊστράλη.

Πέρα και πάνω από την ιστορία του στεγαστικού προβλήματος της Αθήνας, το «Ενοικιάζεται» είναι μια ρομαντική κωμωδία που θέλει να μιλήσει για τις σχέσεις. «Ακριβώς αυτό. Ενας χωρισμός με φόντο το στεγαστικό» επισημαίνει ο Θ. Ζερίτης και συμπληρώνει: «Βλέπουμε πώς επιβαρύνεται μια ανθρώπινη σχέση από αυτό. Είναι που είναι δύσκολες οι ερωτικές σχέσεις σήμερα, έρχεται και το στεγαστικό από πάνω και βλέπεις ανθρώπους που θέλουν να χωρίσουν και να πάνε παρακάτω και δεν το κάνουν μόνο και μόνο επειδή μένουν στο ίδιο σπίτι. Κάτι πολύ θλιβερό συνάμα και πολύ αστείο, ταυτόχρονα. Ή βλέπεις ανθρώπους που επιλέγουν να συγκατοικήσουν πριν προλάβουν να μάθουν ο ένας τον άλλο, στους δύο μήνες γνωριμίας, επειδή αυτό βολεύει. Και λες “ναι, πάμε μαζί να μοιραστούμε αυτό το ενοίκιο!”».

«Στην πραγματικότητα προσπαθούμε να αναδείξουμε και το πολιτικό κομμάτι» επαναφέρει τη συζήτηση η Μαϊστράλη. «Η στέγαση όταν την αφήνεις τελείως ελεύθερη, χωρίς ελέγχους, γίνεται προϊόν. Το σπίτι δεν είναι σαν να αγοράζεις ένα παντελόνι. Είναι δικαίωμα» επισημαίνει προσθέτοντας: «Το μεσιτικό κομμάτι υπήρξε επίσης τεράστια πηγή έμπνευσης!».

Και η σκηνοθεσία; «Το κείμενο έχει χιούμορ από μόνο του, αλλά ήθελα να γελάσουμε και λίγο παραπάνω. Το αστείο βγαίνει πολύ και στις τραγικές στιγμές των ανθρώπων. Βλέπεις αυτές τις σκηνές και το αν θα γελάσεις ή θα κλάψεις, είναι στην ευχέρεια του θεατή. Κι εγώ ο ίδιος στην πρόβα κάποιες μέρες γελάω τρομερά και άλλες φορές συγκινούμαι».

Θέατρο και βιοπορισμός

Στην Αθήνα μπορεί να είναι δυσεύρετα τα σπίτια, οι παραστάσεις όμως αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο κάθε χρόνο. Οι δύο τους, πέρα από το «Ενοικιάζεται» και τις δύο επαναλήψεις που ήδη αναφέραμε, έχουν συμμετοχές στις παραστάσεις «Ορφανά» και «Πόσα τσιγάρα έχω καπνίσει από τότε που έφυγες» στο Θέατρο του Νέου Κόσμου.

«Αγαπάμε τον ελεύθερο χρόνο μας, αλλά έχει δυσκολέψει πολύ η ζωή. Για να βιοπορίζεται κανείς χρειάζεται να κάνει παραπάνω από δύο παραγωγές ή παραπάνω από δύο δουλειές. Προσπαθούμε να κάνουμε όσο καλύτερα μπορούμε τη δουλειά μας και να δοκιμαζόμαστε κάθε φορά στο κοινό» μας λένε.

Aπό το Σάββατο 10 Οκτωβρίου, στο θέατρο Μικρό Χορν (Αμερικής 10). Ημέρες παραστάσεων: Σάββατο, Κυριακή, Δευτέρα και Τρίτη.