Εργασιακά δικαιώματα σε κατάσταση… λίμπο – Διαδηλώσεις στις Βρυξέλλες

Εκατοντάδες εργαζόμενοι διαδήλωσαν χθες στις Βρυξέλλες κατά του νομοσχεδίου «EU Inc.», την ώρα που το Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας της Ε.Ε. βρισκόταν σε εξέλιξη λίγα μέτρα πιο πέρα.

Το EU Inc. ή «28ο καθεστώς», όπως λέγεται, είναι μια νέα, ενιαία ευρωπαϊκή εταιρική μορφή που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της Ε.Ε. – μια πολιτική που φαίνεται απολύτως απαραίτητη λόγω ΗΠΑ

και Κίνας. Τι είναι όμως το EU Inc.; Με απλά λόγια, αντί ένας επιχειρηματίας να πρέπει να ψάξει 27 διαφορετικές νομοθεσίες και να χαθεί στη γραφειοκρατία των 27 κρατών-μελών, να μπορεί να επιλέξει αυτό το ένα, κοινό «εικονικό» καθεστώς, το οποίο λειτουργεί συμπληρωματικά και παράλληλα με τις εθνικές νομοθεσίες.

Η Κομισιόν πρότεινε η ίδρυση μιας εταιρείας να γίνεται πλήρως ψηφιακά μέσα σε 48 ώρες, με μέγιστο κόστος 100 ευρώ. Δεν θα απαιτείται αρχικό κεφάλαιο για τη σύσταση και θα διέπεται από ενιαίους κανόνες. Θα διευκολύνει τις startups και τις καινοτόμες επιχειρήσεις να προσελκύσουν επενδύσεις, να μεταβιβάζουν ψηφιακά μετοχές και να εφαρμόζουν κοινά προγράμματα stock options για τους υπαλλήλους τους. Μια εταιρεία EU Inc. αναγνωρίζεται αυτόματα σε όλη την Ε.Ε., μειώνοντας δραστικά τα νομικά έξοδα όταν ανοίγεται σε νέες ευρωπαϊκές αγορές. Ολα καλά δηλαδή για την Επιτροπή, μόνο που -όπως καταγγέλλουν τα συνδικάτα εργαζομένων- ξέχασε μια μικρή λεπτομέρεια: τις δικλίδες ασφαλείας για τα εργασιακά δικαιώματα.

Αντίδραση συνδικάτων

Γι’ αυτό συγκεντρώθηκαν χθες έξω από το Συμβούλιο η Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικάτων (ETUC), σε συνεργασία με τις βελγικές οργανώσεις-μέλη της (ACV-CSC, FGTB-ABVV και SYNOVA). Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: «Διορθώστε ή απορρίψτε» τη νομοθεσία μετά την αποτυχία της Επιτροπής να συμπεριλάβει δικλίδες ασφαλείας που θα προστάτευαν τα δικαιώματα των εργαζομένων.

Σύμφωνα με τη νομική ανάλυση του Ευρωπαϊκού Συνδικαλιστικού Ινστιτούτου (ETUI), το εν λόγω καθεστώς θα επέτρεπε στις εταιρείες να εγγράφονται σε κράτη-μέλη με χαμηλά κοινωνικά πρότυπα, ακόμη και όταν οι εργαζόμενοι απασχολούνται αλλού, να προσφέρουν δικαιώματα προαίρεσης αγοράς μετοχών αντί για μισθό ή σύμβαση εργασίας και να παρακάμπτουν τα δικαιώματα των εργαζομένων στη συνδιαμόρφωση αποφάσεων και στην εκπροσώπηση στα διοικητικά συμβούλια.

Επίσης, οι εταιρείες θα μπορούσαν να αποφεύγουν τις υποχρεώσεις τους για ενημέρωση και διαβούλευση με τους εργαζομένους σχετικά με αποφάσεις και να προχωρούν σε γρήγορες διαδικασίες εκκαθάρισης, οι οποίες θα μπορούσαν να αφήσουν τους εργαζομένους με απλήρωτους μισθούς.

Κοινωνικό dumping

«Στην τρέχουσα μορφή του, το EU Inc. θα επέτρεπε σε μια εταιρεία που δραστηριοποιείται στο Βέλγιο να εγγραφεί στη Βουλγαρία, όπου ισχύουν χαμηλότερος κατώτατος μισθός και ασθενέστερες συλλογικές διαπραγματεύσεις, και να απασχολεί το προσωπικό της με χειρότερους όρους. Η δυνατότητα επιλογής ευνοϊκότερου καθεστώτος (regime shopping) αυτού του είδους θα πυροδοτούσε αναπόφευκτα έναν αγώνα δρόμου προς τα κάτω όσον αφορά τις αμοιβές και τις συνθήκες εργασίας σε ολόκληρη την ήπειρο», δήλωσε η γενική γραμματέας της ETUC, Εσθερ Λιντς.

«Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι αυτή δεν είναι η πρόθεσή της, ωστόσο δεν συμπεριέλαβε καμία νομική δικλίδα ασφαλείας για να εμποδίσει το κακό. Την ίδια στιγμή, οι εργαζόμενοι αντιμετωπίζουν πραγματικά προβλήματα, όπως η επαγγελματική εξουθένωση, η εισαγωγή συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης χωρίς μηχανισμούς λογοδοσίας στον χώρο εργασίας, οι καταχρηστικές πρακτικές υπεργολαβίας και η επισφαλής απασχόληση, καθώς και η έλλειψη ευκαιριών κατάρτισης που θα διασφάλιζαν ότι το εργατικό δυναμικό διαθέτει τα κατάλληλα εφόδια για να στηρίξει την Ευρώπη κατά τη διάρκεια της τεχνολογικής και της πράσινης μετάβασης», συμπλήρωσε. «Τα συνδικάτα προτείνουν συγκεκριμένες λύσεις για αυτά τα ζητήματα, τις οποίες η Ε.Ε. οφείλει να υιοθετήσει στο πλαίσιο της Πράξης για τις Ποιοτικές Θέσεις Εργασίας (Quality Jobs Act)».

Διαβεβαιώσεις από την Ε.Ε.

«Εργαζόμαστε εντατικά για την επίτευξη συμφωνίας γιατί αποτελεί προτεραιότητα για την ιρλανδική προεδρία», είπε ο υπουργός Επιχειρήσεων, Τουρισμού και Απασχόλησης, Πίτερ Μπερκ. «Πιστεύω ακράδαντα ότι αυτό θα αποτελέσει ακόμη ένα σημαντικό ορόσημο για την Ευρώπη και έχουμε καταστήσει σαφές πως το μέτρο αυτό δεν αποδυναμώνει τη νομοθεσία περί απασχόλησης κανενός κράτους-μέλους».

«Να καθησυχάσουμε τους διαδηλωτές ότι δεν πρόκειται να υπάρξει εναρμόνιση της κοινωνικής και εργατικής νομοθεσίας ως αποτέλεσμα αυτού, πρέπει ωστόσο να διασφαλίσουμε ότι η συμφωνία με την Ε.Ε. δεν θα είναι κενό γράμμα… Μπορώ να διαβεβαιώσω τους διαδηλωτές ότι τα εργασιακά δικαιώματα δεν θίγονται», συμπλήρωσε ο επίτροπος Στεφάν Σεζουρνέ, εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Κομισιόν για την ευημερία και τη βιομηχανική στρατηγική.