Επειδή είναι υπόθεση όλων μας

Η βία και οι έμφυλες διακρίσεις δεν είναι απλώς ειδήσεις που μας προσπερνούν. Είναι πραγματικότητες που συχνά φωλιάζουν στη σιωπή των σχολικών διαδρόμων, κρυμμένες πίσω από την αμηχανία ή την άγνοια. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η Ομάδα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του 3ου ΓΕΛ Κέρκυρας αποφάσισε να σπάσει αυτή τη σιωπή.

Ο Οδηγός Πρόληψης και Αντιμετώπισης Διακρίσεων και Εμφυλης Βίας είναι προϊόν συνεργασίας παιδιών της Ομάδας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του 3ου ΓΕΛ Κέρκυρας με φοιτητές και φοιτήτριες του Τμήματος Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου

Ακολουθώντας την πρόταση του Κέντρου Γλώσσας και Πολιτικής του Τμήματος Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας (ΤΞΓΜΔ), αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε έναν οδηγό πρόληψης και αντιμετώπισης της βίας και των έμφυλων διακρίσεων. Το ΤΞΓΜΔ ήταν το πρώτο τμήμα στην Ελλάδα που συνέταξε έναν τέτοιο οδηγό και η συνεργασία μας μαζί τους είχε στόχο την ενημέρωση, την ενίσχυση της συλλογικότητας και την παροχή ουσιαστικής βοήθειας.

Η πρώτη απορία μας ήταν: «Τι είναι αυτός ο οδηγός; Γιατί πρέπει να δημιουργηθεί από εμάς;» Ο οδηγός υπάρχει για να μας ευαισθητοποιήσει σχετικά με ζητήματα έμφυλης βίας, παρενόχλησης και εκφοβισμού, ζητήματα που συχνά τα προσπερνάμε ως ασήμαντα ή φυσιολογικά στην καθημερινότητά μας, αλλά στην πραγματικότητα δηλητηριάζουν τις σχέσεις μας εντός και εκτός σχολικής κοινότητας.

Ενώ συχνά η κοινωνία μας μένει στα λόγια, η ομάδα μας επέλεξε να δράσει. Γιατί όταν γύρω μας κυριαρχεί η αδιαφορία και η άγνοια, η ανάγκη για ένα περιβάλλον όπου κάθε παιδί θα νιώθει ασφάλεια και σεβασμό γίνεται επιτακτική. Ετσι, ξεκινήσαμε μια σειρά συναντήσεων με φοιτητές και φοιτήτριες της ομάδας DfltiVoice του ΤΞΓΜΔ για να δημιουργήσουμε και εμείς τον δικό μας οδηγό και να διαμορφώσουμε το περιεχόμενό του με την καθοδήγησή τους.

Μέσα από διαδραστικά παιχνίδια και εικόνες, χωριστήκαμε σε ομάδες με τις εξής θεματικές: ορισμοί, μορφές παρενόχλησης, τρόποι αντιμετώπισης, μύθοι και αλήθειες. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, καταρρίψαμε μύθους όπως το ότι «Η βία είναι μόνο η σωματική επίθεση», συνειδητοποιώντας πως η λεκτική βία είναι η βάση του προβλήματος.

Η ενασχόλησή μας με αυτές τις θεματικές δεν περιορίστηκε στην απλή συλλογή πληροφοριών. Μέσα από τη μεταξύ μας συνεργασία και με τη βοήθεια των φοιτητών και φοιτητριών, ο προβληματισμός έδωσε γρήγορα τη θέση του σε μια ουσιαστική ενδοσκόπηση για τις συμπεριφορές που συναντάμε καθημερινά και συχνά προσπερνάμε χωρίς δεύτερη σκέψη.

Ηταν η στιγμή που η έρευνα συνάντησε τα δικά μας βιώματα, αναγκάζοντάς μας να δούμε με άλλο μάτι ακόμα και τον τρόπο που επικοινωνούμε μεταξύ μας.

Οπως χαρακτηριστικά ανέφερε ένα μέλος της ομάδας μας, «μου έκαναν μεγάλη εντύπωση οι φράσεις που λέμε καθημερινά και είναι προσβλητικές χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε». Για παράδειγμα, το να λέμε σε ένα αγόρι «Μην κάνεις σαν κοριτσάκι» ή να σχολιάζουμε υποτιμητικά την εμφάνιση μιας κοπέλας είναι συμπεριφορές που αναπαράγουν στερεότυπα. Επίσης, μας προβλημάτισε το γεγονός ότι οι διακρίσεις συνεχίζονται και στην ενήλικη ζωή, όπως στον επαγγελματικό χώρο.

Το πιο καθοριστικό σημείο των συζητήσεών μας ήταν η αναγνώριση της ευθύνης εκείνων που παρακολουθούν σιωπηλά. Μέσα από αυτές τις συναντήσεις, όπως παραδέχτηκαν πολλά παιδιά, νιώσαμε ότι η όλη προσπάθεια «μας έδωσε περισσότερο θάρρος να μιλάμε όταν συμβαίνει κάτι». Συνειδητοποιήσαμε ότι όταν βλέπουμε μια αδικία και δεν παρεμβαίνουμε, γινόμαστε μέρος του προβλήματος.

Ηρθε, λοιπόν, η ώρα αυτό να αλλάξει, να λάβουμε ενεργό λόγο στην αντιμετώπισή του και όχι στη διαιώνισή του.

Μετά από τρεις συναντήσεις, ο οδηγός πήρε μορφή με χρώματα και δημιουργικό σχεδιασμό. Το τρίφυλλο φυλλάδιο μοιράστηκε σε όλες τις τάξεις και παρουσιάστηκε στο δικό μας σχολείο καθώς και σε ακόμα δύο. Παρά τη θερμή υποδοχή και τον διάλογο που άνοιξε σε πολλές τάξεις, δεν έλειψαν και οι αντιδράσεις αμφισβήτησης ή πλήρους αδιαφορίας. Αυτή η άρνηση, όμως, δεν μας επηρεάζει.

Αντιθέτως, μας επιβεβαιώνει πόσο βαθιά ριζωμένα είναι αυτά τα ταμπού και πόσο απαραίτητο είναι να συνεχίσουμε να μιλάμε γι’ αυτά.

Τέλος, προτρέπουμε κάθε σχολείο να δημιουργήσει μια αντίστοιχη ομάδα. Πρωτοβουλίες σαν αυτή μπορούν να συμβάλουν στην εξάλειψη της έμφυλης βίας. Κάθε χρόνο, μια δράση. Αυτή είναι η δική μας – και σας καλούμε να την κάνετε και δική σας.