Δύο κόσμοι απέναντι

Δύο εντελώς διαφορετικές γυναίκες, «δυο κόσμοι», που διασταυρώθηκαν, κατά κάποιον τρόπο, στην Αθήνα, λίγο μετά το τέλος του Εμφυλίου Πολέμου, συνθέτουν μέσα από τις πράξεις τους μια «τοιχογραφία εποχής»! Μια «τοιχογραφία», όπου η Ιστορία δεν καταγράφεται μόνο στα γεγονότα, αλλά αποτυπώνεται στις ζωές των απλών ανθρώπων.

Η «τοιχογραφία», με καμβά την αληθινή ιστορία μιας οικογένειας, αποτυπώνει στιγμιότυπα από τη ζωή στη μεταπολεμική Ελλάδα, όπως αυτά

Αφετηρία του βιβλίου αποτελεί η «συνάντηση» (που δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ) της αυταρχικής βασίλισσας Φρειδερίκης με την Αθηναία, «εξαιρετικά υπερήφανη» Αργυρώ. Μια «συνάντηση» που λειτουργεί περισσότερο ως συμβολικό σημείο αναφοράς, παρά ως πραγματικό γεγονός, φωτίζοντας δύο εντελώς διαφορετικούς κόσμους της ίδιας εποχής.

Η Αργυρώ, μόλις 24 χρόνων και μητέρα δύο μικρών παιδιών, μένει χήρα, τον τελευταίο χρόνο του Εμφυλίου Πολέμου, το 1948. Ο σύζυγός της, ανθυπασπιστής οπλουργός του Εθνικού Στρατού, σκοτώνεται εκείνη τη χρονιά στα βουνά της Κόνιτσας. Από εκείνη τη στιγμή, η ζωή της αλλάζει ριζικά και η καθημερινότητά της γίνεται ένας διαρκής αγώνας επιβίωσης και αξιοπρέπειας μέσα στη μεταπολεμική Αθήνα.

Πλέον, η Αργυρώ καλείται να μεγαλώσει μόνη της τον 6χρονο γιο της και τη μόλις τεσσάρων χρόνων κόρη της. Ζουν σε ένα από τέσσερα ισόγεια σπίτια, με την κοινή αυλή, στην οδό Πειραιώς 92, στο ύψος του Κεραμεικού. Σε μια αυλή όπου η καθημερινότητα και η Ιστορία συνυπάρχουν σχεδόν αθέατα. Εκεί το 1951 δέχεται επίσκεψη από δύο Κυρίες των Τιμών της βασίλισσας. Εκείνες της μεταφέρουν βασιλικό κέλευσμα: «Να πάρουν τα ανήλικα παιδιά και να τα βάλουν σε βασιλικό ίδρυμα για να γλιτώσουν από την ορφάνια και εκείνη, καθώς είναι μόλις 24 χρόνων, να κάνει μια νέα ζωή».

Στο άκουσμα αυτής της πρότασης, η υπερήφανη Αργυρώ γίνεται θηρίο ανήμερο και κραυγάζει στις δύο κυρίες:

«Εξω από το σπίτι μου! Να μη σας βλέπω στα μάτια μου! Δεν φτάνει που έχασα τον άνδρα μου στον πόλεμο θέλετε να μου στερήσετε και ό,τι μου απέμεινε! Εξω, φύγετε τώρα αμέσως. Εξω, έξω, έξω τώρα!»

Με αυτή την αληθινή ιστορία, ο συγγραφέας ξεκινά να δημιουργεί μια «τοιχογραφία εποχής» σε έναν χρονικό ορίζοντα που περιλαμβάνει παλατιανές ίντριγκες, έντονα πολιτικά πάθη, τη γερμανική κατοχή, τα Δεκεμβριανά, τα Ιουλιανά, τη δικτατορία, τη Μεταπολίτευση και, τελικά, την κατάργηση της μοναρχίας!

Μέσα από την προσωπική διαδρομή της Αργυρώς, η μεγάλη Ιστορία αποκτά ανθρώπινο πρόσωπο και καθημερινή διάσταση.

Ομως, ο Γιάννης Παπαδημητρόπουλος, με τη δημοσιογραφική του εμπειρία και τη διεισδυτική του πένα, δεν περιορίζεται στην απλή περιγραφή της ιστορίας της οικογένειας της Αργυρώς. Μέσα από την ιστορία της ίδιας και της κόρης της, της «Μπέμπας», όπως την αποκαλεί ο συγγραφέας, «ζωντανεύουν» στοιχεία της καθημερινότητας των περισσότερων κατοίκων της πρωτεύουσας. Πρόκειται για καθημερινούς ανθρώπους που ενημερώνονται για τα πολιτικά γεγονότα, αλλά η προσπάθειά τους επικεντρώνεται στο να επουλώσουν τις πληγές τους και να αφήσουν πίσω τους τον πόλεμο, τη γερμανική κατοχή και τον αδελφοκτόνο Εμφύλιο.

Μαθαίνουμε για τη ζωή στις κοινόχρηστες αυλές, αλλά και για τις συνήθειες των Αθηναίων, τους τρόπους διασκέδασης, τα αναψυκτήρια με τα πλούσια μουσικά προγράμματα, τα σημεία περιπάτου και πολλά άλλα.

Οσο για την Αργυρώ, που μεγάλωσε, με αξιοπρέπεια τα παιδιά της, απέδειξε με τη θαρραλέα στάση ζωής της πως δεν ήταν μόνο υπερήφανη αλλά και αδάμαστη, με τεράστια δύναμη και μεγαλείο ψυχής!

Αυτό φάνηκε, στα Δεκεμβριανά, κατά τα οποία υπέστη μερική τύφλωση, όταν το θραύσμα μιας οβίδας, που έπεσε στην κοινόχρηστη αυλή, την τραυμάτισε στο αριστερό μάτι. Κι όμως, αντί να λυγίσει, μετέτρεψε τον πόνο σε πράξη αξιοπρέπειας και συμβολικής δύναμης. Ενα μήνα αργότερα -όπως περιγράφει ο συγγραφέας- η Αργυρώ πήρε τον κάλυκα και τον μετέτρεψε σε ανθοδοχείο στο σαλόνι του σπιτιού της: «Ε, αφού δεν με σκότωσε, του αξίζει να τον τιμήσω στον σαλόνι του σπιτιού με λίγα γαρύφαλλα», έλεγε…

Ηταν η υπερήφανη Αργυρώ, βέρα για βέρα Αθηναία!