Δύο κόσμοι

Τις τελευταίες μέρες και εβδομάδες γινόμαστε μάρτυρες μιας πολυποίκιλης διαδικασίας, μιας αναταραχής με χαρακτηριστικά που δεν μπορούμε ακόμη να ορίσουμε επακριβώς, μόνο να αισθανθούμε. Οι αναταραχές στη Γαλλία μάς συνδέουν με έναν κόσμο που βράζει. Οχι γιατί οι αντίστοιχες στην Αλβανία, την Ισπανία και τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης και του κόσμου έχουν δευτερεύουσα σημασία, αλλά γιατί στο συλλογικό φαντασιακό (προς τη μία ή την άλλη μεριά) η Γαλλία αποτελεί

το πολιτικό εργαστήρι των αλλαγών, το διαρκές φυτώριο του καινούργιου. Ναι, οι αναταραχές από τη Μαδαγασκάρη μέχρι την Ισπανία και από την Αργεντινή μέχρι την Ινδία έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά, διαφορετικά κεντρικά αιτήματα, συχνά διαφορετικές καταγωγές. Από την άλλη όμως περιγράφουν με αδρές γραμμές και δύο κόσμους. Δύο κόσμους που μοιάζουν να ενσαρκώνονται απόλυτα στο πεδίο των γαλλικών πολιτικών εξελίξεων.

Από τη μία βρίσκεται ο κόσμος που αντιδρά. Τα παιδιά με την τσακισμένη παιδεία και το τσακισμένο μέλλον. Οι πρώην τρόφιμοι του Covid και της κατάθλιψης, μεγαλωμένοι μέσα στην κρίση και τον επελαύνοντα ρατσισμό του κυρίαρχου λόγου. Μια κρίσιμη μάζα ανθρώπων στην πρώτη τους άνθηση ή ακόμη και στα άγουρά τους χρόνια. Μια γενιά που έμαθε την ηθική της πολιτικής μέσα από το έγκλημα της Γάζας και την Παλαιστίνης, τη χρεοκοπία της πολιτικής ενσαρκωμένη σε φιγούρες όπως ο Τραμπ και τη ζοφερότητα του μέλλοντος μέσω της προοπτικής της Εθνικής Συσπείρωσης.

Μια γενιά που συνορεύει με την ηττημένη γενιά των μιλένιαλ, παιδιά των αποσυρμένων μπούμερ (και εκείνων που επιμένουν εξίσου), συγγενείς του πρεκαριάτου, των Bullshit jobs, της περιβαλλοντικής καταστροφής και της εργασιακής δυστοπίας που φέρνει η τεχνητή νοημοσύνη. Κοιτώντας την Παιδεία και την Υγεία να καταρρέουν, τις τιμές σε καύσιμα, στέγη και βασικά προϊόντα να εκτινάσσονται. Μια πολύχρωμη γενιά με διαφορετικές καταγωγές, διαφορετικές ταξικές τοποθετήσεις, διαφορετικές κουλτούρες. Μια γενιά που ανακαλύπτει τον εαυτό της τραγουδώντας τον στον δρόμο, διεκδικώντας, περιμένοντας άλλα κομμάτια της κοινωνίας να ενωθούν μαζί της.

Από την άλλη βρίσκεται η συλλογική χρεοκοπία της πολιτικής κανονικότητας. Τα γερασμένα δεξιά κόμματα, η δεξιόστροφη μετάσταση της πάλαι ποτέ σοσιαλδημοκρατίας, οι μεταμοντέρνοι «κεντρώοι» της ελεύθερης αγοράς. Αυτό που βλέπουμε στη Γαλλία είναι η σύγκλιση των δύο άκρων. Της άκρας Δεξιάς και του ακραίου Κέντρου. Είναι ο νέος κόσμος του αυταρχισμού. Με την άκρα Δεξιά να καλείται να συνεχίσει αυτό που δημιούργησε το αποτυχημένο και μεταμορφωμένο Κέντρο όπως το εκφράζει η ισχνή φιγούρα του προέδρου Μακρόν. Απαγόρευση κυκλοφορίας, ο στρατός στους δρόμους, προπαγάνδα στα ΜΜΕ, ακραία ισλαμοφοβία. Αν εξαιρέσουμε το μέτωπο τις Ουκρανίας σε όλα τα υπόλοιπα θέματα βλέπουμε μια σύγκλιση.

Από τη ρητορική για τη μετανάστευση, το Ισλάμ και την Αριστερά, μέχρι τη στάση απέναντι στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη. Η Γαλλία δεν είναι το μόνο παράδειγμα, αλλά είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό. Οι δυτικές δημοκρατίες, βαθαίνοντας όλο και περισσότερο την αντιδραστικότητά τους, μετατρέπονται σε αυταρχικά καθεστώτα. Οι ελευθερίες, τα δικαιώματα και οι θεσμοί σε προφάσεις. Και η πολιτική σε όργανο διαχείρισης και επιβολής.

Οι δύο αυτοί κόσμοι δεν έχουν τίποτα να μοιραστούν. Κανένα σημείο να συναντηθούν, κανένα κοινό έδαφος. Βρίσκονται σε πορεία σύγκρουσης. Και η Γαλλία, η Αλβανία, η Ισπανία, η Ινδία ή η Μαδαγασκάρη είναι όλες παραλλαγές του ίδιου το πεδίου σύγκρουσης. Οι δύο κόσμοι έχουν χωρίσει. Ενας νέος άγνωστος κόσμος έρχεται στην επιφάνεια. Προς το καλύτερο ή το χειρότερο. Μόνο το μέλλον μπορεί να μας το μαρτυρήσει.