Press Point: Αθώος ο Γιάννης ο φονιάς

Το story το ξέρετε, μην το επαναλάβω αναλυτικά, ο υιός Χατζιδάκι δεν έδωσε την άδεια να παιχτούν τραγούδια του συνθέτη (Μάνος Χατζιδάκις) σε μια σειρά συναυλιών που διοργάνωσε κάποια εταιρεία παραγωγής. Συνηθισμένο για τον Γιώργο Χατζιδάκι, το απαγορεύει πολλές φορές.

Μόνο που εδώ (του) στράβωσε το πράγμα, γιατί έπεσε πάνω στον Μανώλη Μητσιά που δεν του επιτρεπόταν να ερμηνεύσει και απλώς απήγγειλε το τραγούδι «Ο Γιάννης ο Φονιάς». Και έμοιαζε άκομψο και παράλογο. Ήταν ωστόσο απολύτως κατανοητό

Ο Γιώργος Χατζιδάκις αναγκάστηκε και έβγαλε σχετική ανακοίνωση: «Μετά από όλα αυτά που έχουν ειπωθεί και γραφτεί, θέλω να ενημερώσω ότι ποτέ δεν απαγόρευσα στον κ. Μανώλη Μητσιά να τραγουδά το συγκεκριμένο τραγούδι. “Ο Γιάννης ο Φονιάς”, όπως και άλλα τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι συμπεριλαμβάνονται στις συναυλίες του όλα αυτά τα χρόνια. Συνεπώς, όσα αναφέρονται και αναπαράγονται δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Η απαγόρευση είχε εξαρχής απολύτως συγκεκριμένο αντικείμενο και αφορούσε αποκλειστικά την εταιρεία παραγωγής και τη συγκεκριμένη σειρά συναυλιών που η εταιρεία αυτή διοργανώνει.

Προφανώς και συνειδητά, επιχειρείται με τρόπο αποπροσανατολιστικό η σύνδεση της απαγόρευσης αυτής με το συγκεκριμένο τραγούδι και τον κύριο Μανώλη Μητσιά, ενώ όλοι οι συμμετέχοντες γνώριζαν εδώ και μήνες ότι για αυτή τη σειρά συναυλιών δεν τους είχε δοθεί άδεια να συμπεριλάβουν μουσικά έργα του Μάνου Χατζιδάκι. Επομένως, δεν παρουσιάζουν τα πραγματικά γεγονότα και δημιουργούν ψευδείς εντυπώσεις».

Ανακοίνωση είχαμε και από το Πανελλήνιο Σωματείο Ελλήνων Τραγουδιστών: «Το λυπηρό περιστατικό με τον κύριο Μανώλη Μητσιά, αυτόν τον σπουδαίο καλλιτέχνη και πρώτο ερμηνευτή του έργου που του απαγορεύτηκε να παρουσιάσει, μας βρίσκει σύσσωμους στο πλευρό του. Το δικαίωμα του δημιουργού δεν συγκρούεται με το δικαίωμα του ερμηνευτή. Αντιθέτως, τα δύο δικαιώματα συνυπάρχουν, αλληλοσυμπληρώνονται και αποτελούν θεμελιώδεις πυλώνες της ίδιας καλλιτεχνικής δημιουργίας. Η ερμηνεία δεν αποτελεί μια απλή αναπαραγωγή του έργου. Είναι μια ξεχωριστή δημιουργική πράξη, μέσα από την οποία το έργο αποκτά φωνή, πρόσωπο, συναίσθημα και μόνο έτσι μπορεί να φτάσει στο κοινό. Στεκόμαστε στο πλευρό του Μανώλη Μητσιά και κάθε ερμηνευτή που βρίσκεται αντιμέτωπος με αντίστοιχες απαγορεύσεις».

Εναντίον του Γιώργου Χατζιδάκι στάθηκε εμμέσως και η Έρη Ρίτσου, κόρη του Γιάννη Ρίτσου, μιλώντας στα «Παραπολιτικά 90.1»: «Εγώ πιστεύω πως ο πατέρας μου δεν έγραψε ποίηση για να έχω εγώ προίκα. Ο πατέρας μου έγραψε ποίηση επειδή του ήταν ανάγκη και την κοινοποίησε επειδή ήθελε ο κόσμος να εισπράξει αυτό που εκείνος ένιωθε. Ναι μεν εκ του νόμου έχω τα πνευματικά δικαιώματα, όμως το έργο είναι κάτι αυθύπαρκτο, το οποίο ο ίδιος ο δημιουργός ήθελε να κοινοποιήσει στον κόσμο. Δεν έχω απαγορεύσει ποτέ σε κανέναν να ασχοληθεί με το έργο του Ρίτσου, είτε να το μελοποιήσει είτε να το ανεβάσει ως θεατρική παράσταση. Μπορεί κάτι να μη μου αρέσει ή να μη συμφωνώ, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι μπορώ να δεσμεύσω κάποιον άλλο. Το έργο υπάρχει και δεν πρόκειται να βλαφτεί από οποιαδήποτε προσέγγιση».

Αφήνοντας στην άκρη τα γεγονότα με τον Μανώλη Μητσιά, μπορώ να πω ότι συμφωνώ απολύτως με αυτά που υποστηρίζει ο Γιώργος Χατζιδάκις και διαφωνώ καθέτως με την Ερη Ρίτσου. Εννοείται πως ένα έργο μπορεί να βλαφτεί από κάποια προσέγγιση. Και πολύ μάλιστα.