Ένα εκρηκτικό κοκτέιλ

Η νέα κρίση χρέους στην ΕΕ -με τη Γαλλία στο επίκεντρο αυτή τη φορά- και το άλμα στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων, ακόμα και των ισχυρών οικονομιών, η νέα ενεργειακή κρίση που συνεχώς βαθαίνει και η ακρίβεια χτυπάει κόκκινο, η πτώση του ευρώ έναντι του δολαρίου, οι δύο ενεργοί πόλεμοι στην ευρύτερη περιοχή,

Η κάθε μία από αυτές τις παραμέτρους αποτελεί σημαντική απειλή για τις ζωές μας και αλίμονο αν συντρέξουν στα αρνητικά σενάρια περισσότερες από μία. Κι ενώ ζούμε σε μια περίοδο έντονων αναταράξεων και κυρίως αβεβαιοτήτων, όχι μόνο οι πολίτες αλλά και οι πολιτικοί μας ηγέτες σε ολόκληρη την Ευρώπη, μοιάζουμε με την ορχήστρα του Τιτανικού.

Βυθισμένοι στον μικρόκοσμο της καθημερινότητας -που ναι, είναι δύσκολη για πολλούς από εμάς- και δεν βλέπουμε τη μεγάλη εικόνα, δηλαδή το παγόβουνο που έρχεται κατά πάνω μας. Ότι δηλαδή αυτά που χάσαμε και χάνουμε καθημερινά από την αγοραστική μας δύναμη και την επίπτωση στο βιοτικό μας επίπεδο, μπορεί αύριο, στην απευκταία περίπτωση που επαληθευτούν κάποια από τα δυσμενή σενάρια, τότε αυτά θα μοιάζουν ψίχουλα. Ο βαρύς χειμώνας για τον οποίο μας προειδοποιούν και μας προετοιμάζουν όλοι, ακόμα και οι πολιτικές ηγεσίες, μάλλον θα είναι το μικρότερο κακό αν, για παράδειγμα, 4-5 χώρες της ΕΕ αποκτήσουν ακροδεξιές, εθνικιστικές και λαϊκίστικες αντιευρωπαϊκές κυβερνήσεις, γιατί απλούστατα κάτι τέτοιο θα ενσπείρει διαλυτικές τάσεις στο οικοδόμημα που με τόσο κόπο χτίστηκε στη μεταπολεμική Ευρώπη.

Και μπορεί όλοι να γκρινιάζουμε και να δυσφορούμε τώρα, για την ατολμία της ηγεσίας της ΕΕ, τις γραφειοκρατικές της αγκυλώσεις, τις δυσκολίες λήψης αποφάσεων και την περιθωριοποίησή της στο διεθνές ανταγωνιστικό περιβάλλον, δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε πως παραμένει μια ισχυρότατη οικονομική οντότητα και υπολογίσιμη από φίλους και εχθρούς.

Όπως δεν πρέπει να ξεχνάμε και οι πολίτες τα οικονομικά οφέλη που προέκυψαν από τη συμμετοχή στην ΕΕ όλα τα προηγούμενα χρόνια αλλά και τον πακτωλό των κονδυλίων που μοιράστηκαν στις χώρες για έργα υποδομών και ανάπτυξης αλλά και στήριξης των εισοδημάτων σε πολλούς τομείς παραγωγής.

Ένα τεράστιο οικονομικό οικοδόμημα, που ναι, χρειάζεται αλλαγές, ναι, χρειάζεται λίφτινγκ, ναι, χρειάζεται νέο όραμα και στόχους, ναι, χρειάζεται προσαρμογές σ’ έναν κόσμο που αλλάζει με ραγδαίους ρυθμούς, ναι, χρειάζεται ευελιξία και ταχύτητα στη λήψη αποφάσεων και αντιδράσεων. Αλλά σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να γκρεμιστεί, να προκύψει ένα απερίγραπτο χάος και να αναγκασθούμε να επιστρέψουμε και να περιχαρακωθούμε στα εθνικά μας σύνορα και ο καθένας μόνος του.

Αρκεί να ρίξουμε μια ματιά τι γίνεται στο Ηνωμένο Βασίλειο δέκα χρόνια μετά την έξοδό του. Τα προβλήματα συνεχώς πολλαπλασιάζονται και πλέον το 50% της κοινής γνώμης έχει μετανιώσει για τη συναίνεση στο Brexit και ζητούν επαναδιαπραγμάτευση για επανένταξη!

Αλλά και στα στενά δικά μας, η εικόνα δεν διαφέρει και προσομοιάζει σε έναν βαθμό με αυτά που συμβαίνουν σχεδόν σε όλη την Ευρώπη. Πληθωρισμός σωτήρων με ρητορική κενή περιεχομένου, με εθελοτυφλία στους κινδύνους που μας περιβάλλουν και με διαρκή προβολή προσωπικών στόχων και επιδιώξεων, αγνοώντας την ενδεχόμενη απώλεια των κεκτημένων για την κοινωνία και τους πολίτες στα τελευταία χρόνια, από τη στιγμή που βγήκαμε από τα μνημόνια.

Σαφώς δεν έγιναν όλα σωστά και τέλεια. Σαφώς και υπάρχουν τεράστια προβλήματα σε μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας και πολλές αδικίες και ανισορροπίες που πρέπει να μπουν σε τάξη. Όμως δεν είναι κακό -αντίθετα, πολύ χρήσιμο- να ρίχνουμε μια ματιά πίσω και να βλέπουμε πού ήμασταν 10 χρόνια πριν και πού σήμερα. Και όχι μόνο στην εικόνα της χώρας αλλά και ο καθένας μας ξεχωριστά σε προσωπικό και οικογενειακό επίπεδο. Αν βγάλουμε τις παρωπίδες τότε ίσως υπάρχει ακόμα ελπίδα πως δεν χάθηκαν όλα.