Τρεις εξισώσεις

Εχουμε ήδη τα δύο νέα κόμματα και αναμένεται ένα τρίτο. Δεν δίδουν λύση, αλλά ξεκαθαρίζουν τις παραμέτρους. Ας ξεκινήσουμε όμως με τη μεγάλη εικόνα: Ο χώρος στα αριστερά της Νέας Δημοκρατίας έχει αθροιστικά περίπου τις ίδιες δημοσκοπικές επιδόσεις με τα αποτελέσματα του 2023 – που ήταν από τα πιο επώδυνα για αυτόν στη μεταπολίτευση. Και αυτό ισχύει ακόμη και αν αφαιρέσουμε τα άκρα. Από εκεί θα προτείναμε να ξεκινήσουν οι ενδιαφερόμενοι στην Κεντροαριστερά, και να

αφήσουν προσώρας το ζήτημα της δεύτερης θέσης.

Αντίθετα, η μεγαλύτερη μετακίνηση είναι προς τα δεξιά. Υπό αυτό το πρίσμα, το κυοφορούμενο νέο σχήμα του Αντώνη Σαμαρά φιλοδοξεί, όχι τόσο να αφαιρέσει επιπλέον δύναμη από τη ΝΔ, αλλά να συσπειρώσει τον ενδοδεξιό αντιπολιτευτικό πόλο, ώστε να έχει λόγο στα εσωτερικά αυτής, την επόμενη ημέρα. Πιέζοντας (και εκθέτοντας) προφανώς και τα άλλα σχήματα της άπω Δεξιάς να ξεκαθαρίσουν υπό ποιους όρους θα συνεργάζονταν μετεκλογικά. Ποιον δηλαδή θα αποδέχονταν ως πρωθυπουργό.

Το ΠΑΣΟΚ ξεδιπλώνει το πρόγραμμά του και καλλιεργεί κυβερνητικές θέσεις. Ωστόσο, θα δέχεται αμφίπλευρη πίεση. Ο μεγάλος κίνδυνος είναι να πέσει στην παγίδα του απομονωτισμού. Εφόσον είναι στο κέντρο του πολιτικού φάσματος δίχως το ίδιο να έχει πλειοψηφική ισχύ, οφείλει να είναι ανοιχτό στους ψηφοφόρους τόσο του Κέντρου, όσο και της Αριστεράς. Αυτό όμως σημαίνει ότι θα πρέπει να είναι ανοιχτό σε συζήτηση, με αυτοπεποίθηση, και δίχως να δαιμονοποιεί συμμαχίες. Το ιστορικό παρελθόν του δεν θα πρέπει να καταστεί δεσμώτης των διαφορετικών τρόπων με τους οποίους σήμερα μπορεί να έχει κυβερνητική προοπτική, ούτε να το απομονώσει από το υπόλοιπο πολιτικό σύστημα που επιζητεί τέτοια προοπτική. Αυτό το οφείλει και προς τους παλαιούς οπαδούς του, μείζον μέρος των οποίων σήμερα υποστηρίζει όμορους χώρους.

Το ζήτημα της (Ελληνικής) Αριστερής Συμπαράταξης αποτυπώνεται στο γενέθλιο όνομά της. Ξεκινά από τα αριστερά, διότι σε αυτό πιστεύουν οι οργανωτές της, και διότι εκείνοι θέτουν πρώτη προτεραιότητα να συσπειρώσουν τον παλαιό τους χώρο, ώστε να υπερκεράσουν το ΠΑΣΟΚ. Ετσι μεταθέτουν την πρόσβαση σε ευρύτερα ακροατήρια στο μέλλον. Ομως, ο διεθνής κανόνας είναι ότι στις φιλελεύθερες δημοκρατίες η Κεντροαριστερά έχει πλειοψηφική προοπτική όταν καθοδηγείται από μετριοπαθείς δυνάμεις που με τη σειρά τους εμπνέουν ευρύτερες μάζες. Οχι όταν θέτει στη βάση της πολιτικής την κοινωνική σύγκρουση. Διότι τότε έχει απέναντί της όσα κοινωνικά στρώματα προτιμούν τη σταθερότητα και το αμοιβαίο όφελος της συνεννόησης. Διότι η μεγάλη πλειονότητα των ψηφοφόρων δεν βρίσκεται στα άκρα του πολιτικού φάσματος, ούτε έχει ριζοσπαστικές απόψεις. Και, τέλος, διότι η Ελλάδα του 2025 έχει άλλα προβλήματα από την Ελλάδα του 2015.

Αυτές οι εξισώσεις δεν μπορούν να επιλυθούν με βάση τις συνταγές που λειτούργησαν στο παρελθόν. Η Ελλάδα αλλάζει. Μαζί της αλλάζει η πολιτική πραγματικότητα και οι αντοχές των ψηφοφόρων.

Ο Νίκος Παπασπύρου είναι διδάκτωρ του Παν. Χάρβαρντ και αναπλ. καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή Αθηνών

Keywords
Τυχαία Θέματα