Το μεγάλο δίλημμα του Τραμπ

Υπάρχει άραγε ένας «έξυπνος τρόπος» να βάλει τέλος ο Ντόναλντ Τραμπ στον πόλεμο Ισραήλ – Ιράν, που μαίνεται από την Παρασκευή κάνοντας έναν ήδη αποσταθεροποιημένο κόσμο ακόμα πιο επικίνδυνο; Ο Τόμας Φρίντμαν, ο γνωστός αρθρογράφος των «New York Times», θεωρεί ότι υπάρχει, είναι όμως διττός. Ο αμερικανός πρόεδρος, γράφει, πρέπει να εξοπλίσει το Ισραήλ με τα βομβαρδιστικά B-2 και τις «bunker-buster» βόμβες των 13,5 τόνων που θα του δώσουν τη δυνατότητα να καταστρέψει όλες τις υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, εκτός αν

αυτό συμφωνήσει αμέσως να εισέλθουν ομάδες της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας και να τις παροπλίσουν. Παράλληλα όμως ο Τραμπ πρέπει να δηλώσει ότι η κυβέρνησή του αναγνωρίζει τους Παλαιστινίους ως λαό με δικαίωμα εθνικής αυτοδιάθεσης, να καταστήσει σαφές ότι δεν θα ανεχθεί την ταχεία επέκταση των εβραϊκών οικισμών και την πραγματικότητα του ενός κράτους που δημιουργεί τώρα το Ισραήλ, και να φροντίσει ώστε να πραγματοποιηθούν, υπό την αιγίδα της Ουάσιγκτον, ειρηνευτικές συνομιλίες για μια λύση δύο κρατών.

Επειδή βέβαια ο Τραμπ είναι ο Τραμπ, και θέλει να μετατρέψει τη Γάζα σε «Ριβιέρα της Μέσης Ανατολής», αυτό το δεύτερο σκέλος της λύσης αποκλείεται. Ο αμερικανός πρόεδρος, λοιπόν, μένει αντιμέτωπος με το εξής δίλημμα: θα δώσει μια τελευταία ευκαιρία στη διπλωματία προκειμένου να τερματιστεί ο πόλεμος Ισραήλ – Ιράν; Ή θα ρίξει και τις ΗΠΑ στη μάχη, βοηθώντας το Ισραήλ να καταστρέψει τη βαθιά θαμμένη (κάτω από συμπαγή βράχο και θωρακισμένη με ενισχυμένο σκυρόδεμα) πυρηνική εγκατάσταση του Φορντό, στην οποία μπορούν να φτάσουν μόνο οι ισχυρότερες διατρητικές βόμβες των ΗΠΑ, οι GBU-57, που είναι τόσο βαριές ώστε μπορούν να τις ρίξουν μόνο αμερικανικά βομβαρδιστικά B-2; Αν επιλέξουν το δεύτερο, οι ΗΠΑ θα γίνουν άμεσος συμμέτοχος σε μια νέα σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, έναν πόλεμο που ο Τραμπ ορκίστηκε προεκλογικά ότι θα αποφύγει.

Το αεροπλανοφόρο

Από τις δηλώσεις του Τραμπ είναι δύσκολο να βγάλει κανείς άκρη. Προχθές, διαβεβαίωσε πως θα βρεθεί μια «συμφωνία» ανάμεσα στο Ιράν και το Ισραήλ. «Nομίζω ότι το Ιράν ουσιαστικά βρίσκεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, θέλει να κάνει μια συμφωνία» δήλωσε. Και έπειτα έγραψε στο Truth Social πως «όλος ο κόσμος πρέπει να εκκενώσει αμέσως την Τεχεράνη». Στη συνέχεια, αναχώρησε πρόωρα από τη σύνοδο της G7 στον Καναδά εξαιτίας «αυτού που συμβαίνει στη Μέση Ανατολή» – οι συμμετέχοντες πρόλαβαν αν μη τι άλλο να συμφωνήσουν σε μια έκκληση για «αποκλιμάκωση» στη σύγκρουση Ιράν – Ισραήλ, και γενικά στη Μέση Ανατολή, επαναβεβαιώνοντας παράλληλα το δικαίωμα του Ισραήλ «να αμύνεται» – και χθες το βράδυ, συγκάλεσε το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ.

Το παλαιότερο αμερικανικό αεροπλανοφόρο, το USS Nimitz, έβαλε πλώρη για Μέση Ανατολή, μαζί με την ομάδα κρούσης του, την ίδια κατεύθυνση πήραν τριάντα αεροσκάφη ανεφοδιασμού καθώς και μαχητικά F-16, F-22 και F-35. Παράλληλα, ωστόσο, το Axios έγραψε πως ο Λευκός Οίκος συζητεί με το Ιράν την πιθανότητα να οργανωθεί εντός της εβδομάδας συνάντηση ανάμεσα στον ειδικό απεσταλμένο του Στιβ Γουίτκοφ και τον ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί. Ερωτηθείς χθες ο Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να ζητήσει από τον Γουίτκοφ, ή τον αντιπρόεδρό του Τζέι Ντι Βανς, να διαπραγματευτεί με το Ιράν. Παράλληλα, ωστόσο, προέβλεψε ότι το Ισραήλ δεν θα επιβραδύνει τις επιθέσεις του και είπε πως επιθυμεί ένα «πραγματικό τέλος» στο πυρηνικό πρόβλημα του Ιράν, με την Τεχεράνη να «εγκαταλείπει εντελώς» τα πυρηνικά όπλα.

Διατρητικές βόμβες

«Δεν με νοιάζει τι είπε, νομίζω ότι είμαστε πολύ κοντά στο να τα αποκτήσουν» απάντησε, υιοθετώντας ουσιαστικά την ισραηλινή θέση, όταν του επεσήμαναν ότι η Τούλσι Γκάμπαρντ, η επικεφαλής των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, είπε τον Μάρτιο στο Κογκρέσο πως οι υπηρεσίες της δεν πιστεύουν πως το Ιράν κατασκευάζει πυρηνικά όπλα. Σύμφωνα με το CNN, οι εκτιμήσεις τους είναι πως βρίσκεται έως και τρία χρόνια μακριά από αυτή τη δυνατότητα. Οπως σημειώνουν ωστόσο οι «New York Times», υπηρεσίες πληροφοριών και ειδικοί συμφωνούν πως αν η εγκατάσταση του Φορντό επιβιώσει της σύρραξης, το Ιράν θα διατηρήσει τον βασικό εξοπλισμό που χρειάζεται ώστε να παραμείνει καθ’ οδόν προς την πυρηνική βόμβα, ακόμη και αν θα πρέπει πρώτα να ανοικοδομήσει μεγάλο μέρος της πυρηνικής υποδομής που το Ισραήλ έχει μετατρέψει σε ερείπια.

Οι ΗΠΑ άρχισαν να σχεδιάζουν τις διατρητικές βόμβες GBU-57 το 2004, επί προεδρίας Τζορτζ Μπους του νεότερου, για να αποκτήσουν, ακριβώς, δυνατότητα καταστροφής των βουνών που προστατεύουν μερικές από τις βαθύτερες πυρηνικές εγκαταστάσεις, στο Ιράν και στη Βόρεια Κορέα. Το όπλο δοκιμάστηκε στη διάρκεια της πρώτης προεδρίας Τραμπ, σύμφωνα πάντα με τους «New York Times», ωστόσο, ασκήσεις επί χάρτου του αμερικανικού στρατού τα τελευταία δύο χρόνια κατέδειξαν πως μία βόμβα GBU-57 στο Φορντό δεν θα λύσει το πρόβλημα: η όποια επίθεση πρέπει να γίνει κατά κύματα, με αεροσκάφη B-2 να ρίχνουν τη μία βόμβα μετά την άλλη στην ίδια οπή. Η επιχείρηση, κατέληξαν, θα πρέπει να γίνει από αμερικανούς πιλότους και πλήρωμα. Σε κάθε περίπτωση, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου πιέζει εδώ και χρόνια την Ουάσιγκτον να του διαθέσουν τις διατρητικές τους βόμβες. Θα γίνει άραγε ο Τραμπ αυτός που θα πει το «ναι»;

Τόσο η απομονωτιστική πτέρυγα των Ρεπουμπλικανών όσο και το κομμάτι εκείνο του Πενταγώνου που θεωρεί ότι οι ΗΠΑ πρέπει να επικεντρωθούν στην απειλή της Κίνας είναι εναντίον. Από το Κανανάσκις του Καναδά, ο Κιρ Στάρμερ απέρριψε την ιδέα ότι ο Τραμπ μπορεί να θέλει να εμπλέξει άμεσα τις ΗΠΑ βοηθώντας το Ισραήλ να επιτεθεί στο Ιράν, λέγοντας ότι οι συζητήσεις του με τον αμερικανό πρόεδρο στη σύνοδο κορυφής της G7 τον έπεισαν ότι επιδιώκει πραγματικά την ειρήνη. Με τον Τραμπ, όμως, μπορεί ποτέ κανείς να ξέρει;