Το «φυσικό» ως πανάκεια

17:32 25/9/2026 - Πηγή: Τα Νεα

Μιας και τις τελευταίες εβδομάδες έχουμε αποδυθεί σε ένα ιδιότυπο κυνήγι για τον εντοπισμό των «θεραπειών» άνευ επιστημονικής τεκμηρίωσης – αν και τα θέματα αυτά θα έπρεπε να τα έχουμε λύσει προ πολλού –, ας βάλουμε στο μικροσκόπιο μία ακόμη υπόσχεση υγείας: το «είναι φυσικό». Δύο λέξεις που τα τελευταία χρόνια έχουν αποκτήσει σχεδόν θεραπευτικές ιδιότητες. Φυσικό το συμπλήρωμα, φυσικό το βότανο, φυσική η «αποτοξίνωση», φυσική η θεραπεία. Και αφού είναι φυσικό, τι μπορεί να πάει στραβά;

Πολλά· όμως αρνούμαστε να το αποδεχθούμε. Λες κι έχουμε υπογράψει συμβόλαιο με τη φύση πως ό,τι παράγει

είναι και ασφαλές. Π.χ. το δηλητήριο του φιδιού ή του σκορπιού, το σάλιο του σαλιγκαριού…

Το «φυσικό» έχει γίνει ένα είδος πιστοποιητικού αθωότητας. Δεν χρειάζεται να εξηγήσεις τι ακριβώς περιέχει ένα προϊόν, πόσο έχει μελετηθεί, σε ποιον, και κυρίως σε πόσους έχει χορηγηθεί ή με ποια φάρμακα αλληλεπιδρά. Αρκεί η φράση, «είναι φυσικό»· άρα αυτομάτως είναι καλό.

Το πρόβλημα είναι ότι το μάρκετινγκ έχει καταλάβει πολύ καλά την ανάγκη μας για εύκολες, γρήγορες και (κυρίως) ανώδυνες λύσεις. Μια λέξη όπως «φυσικό», «βιολογικό», «ολιστικό» ή «χωρίς χημικά» ακούγεται πολύ πιο καθησυχαστική από μια παράγραφο με επιστημονικά δεδομένα. Και στα social media δεν χρειάζεται καν παράγραφος. Ενα όμορφο και χαμογελαστό πρόσωπο και μια ιστορία του τύπου «μου άλλαξε τη ζωή», συχνά αρκούν.

Και ακόμη πιο παράδοξο είναι ότι συχνά ζητάμε για τα φάρμακα να περάσουν από… κόσκινο (και καλώς πράττουμε, όπως ορθώς έχουν καθιερωθεί αυστηρά ερευνητικά πρωτόκολλα), για να τα εμπιστευτούμε, αλλά για ένα σκεύασμα που αγοράζουμε επειδή γράφει «100% φυσικό» κατεβάζουμε αυτομάτως τον πήχη.

Προφανώς ό,τι προέρχεται από τη φύση δεν είναι άχρηστο – κάθε άλλο. Πολλές δραστικές ουσίες που χρησιμοποιεί η σύγχρονη Ιατρική έχουν φυσική προέλευση. Το θέμα είναι τι συμβαίνει από τη στιγμή που μια ουσία μπαίνει στην υπηρεσία της θεραπείας. Χρειάζονται στοιχεία, σωστή δόση, ενδείξεις, αντενδείξεις και έλεγχος.

Το ζητούμενο δεν είναι να αντιμετωπίζουμε με καχυποψία κάθε τι που δεν προκύπτει από το ερευνητικό εργαστήριο· είναι να μη χρησιμοποιούμε τη φύση, ως εγγύηση. Το φυσικό δεν είναι «επιστημονικό» εύρημα· είναι απλώς μία περιγραφή προέλευσης. Οπως και το «χημικό» δεν είναι προειδοποίηση κινδύνου. Είναι περιγραφή της χημικής σύστασης ή της φύσης μιας ουσίας. Αλλωστε και η φύση, γεμάτη χημεία είναι – το νερό, το οξυγόνο, η καφεΐνη… το δηλητήριο ενός φιδιού, δεν είναι παρά χημικές ενώσεις.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο >>

Keywords