Το μπέρδεμα των ειδών

Σύμφωνα με τον γραμματέα του ΚΚΕ «το μέλλον του κόσμου είναι ο κομμουνισμός» («ΤΑ ΝΕΑ», 31/3). Καμία αντίρρηση. Ετσι είναι, αν έτσι νομίζει.

Και οι χριστιανοί περιμένουν εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια τη Δευτέρα Παρουσία αλλά όλο καθυστερεί. Αυτό δεν τους εμπόδισε να το πιστεύουν.

Λίγες μέρες νωρίτερα, ο υπουργός Θ. Πλεύρης δήλωσε πως «δεν πρέπει να σεβόμαστε, ούτε να τιμούμε τους αγώνες της Αριστεράς» επειδή «ήταν πάντοτε σε βάρος του έθνους, ήταν αγώνες αντίθετοι με το καλό της πατρίδας» (24/3).

Προσωπικά διαφωνώ.

Πιστεύω ότι πρέπει να τιμούμε όλους τους ανιδιοτελείς αγώνες που γίνονται στο όνομα μιας αίσθησης του ευρύτερου εθνικού καθήκοντος. Είτε γίνονται από αριστερούς, είτε από δεξιούς, είτε από οικολόγους-πράσινους.

Τον Πλεύρη βεβαίως έκραξαν ο ΣΥΡΙΖΑ, η Νέα Αριστερά και οι υπόλοιποι αριστεροί. Λογικό. Οι «αγώνες της Αριστεράς» είναι η πραμάτεια τους. Αν τους το πάρουν κι αυτό, τι θα μείνει;

Την ίδια στιγμή βεβαίως που ο Τσίπρας αναπολούσε τον Αρη Βελουχιώτη στη Λαμία (28/3) και το ΚΚΕ γιόρταζε στο Λιτόχωρο τα 80 χρόνια από την ίδρυση του Δημοκρατικού Στρατού και την επίθεση που ξεκίνησε τον Εμφύλιο (29/3).

Παραδόξως ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ μιλούσε για «ανιστόρητο κι επικίνδυνο εμφυλιοπολεμικό παραλήρημα» αλλά εννοούσε τον υπουργό, όχι το ΚΚΕ που γιόρταζε τον Εμφύλιο (Κ. Τσουκαλάς, 24/3).

Μια κι ο λόγος για ανιστόρητους, υποθέτω πως ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ αγνοεί πως στον Εμφύλιο η δική του παράταξη συμπορεύτηκε με τη Δεξιά, όχι με «τους αγώνες της Αριστεράς».

Κι αν το ψάξει λίγο περισσότερο ίσως πληροφορηθεί πως στα Δεκεμβριανά τους κομμουνιστές πολέμησε η κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου και στον Εμφύλιο νίκησε η κυβέρνηση συνεργασίας του Θ. Σοφούλη.

Υποθέτω πως ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ δεν θεωρεί τον Γεώργιο Παπανδρέου και τον Σοφούλη «επικίνδυνους εμφυλιοπολεμικούς».

Γιατί όμως τα συζητούμε όλα αυτά τη στιγμή που η Αριστερά στην Ελλάδα και την Ευρώπη εξελίσσεται ταχύτατα σε είδος προς εξαφάνιση;

¢ Πρώτον, επειδή η μεταπολιτευτική δημοκρατία μας ηδονίζεται από μια διαρκή αναμόχλευση των εμφύλιων συγκρούσεων παρελθουσών δεκαετιών.

Ποτέ άλλοτε τόσο πολλοί ηττημένοι ενός εμφυλίου δεν έχουν τιμήσει με τόσο καμάρι την ήττα τους. Και ίσως ποτέ άλλοτε ένας εμφύλιος δεν αποτελούσε διαρκές σημείο αναφοράς τόσες δεκαετίες μετά τη λήξη του.

¢ Δεύτερον, επειδή ελλείψει Αριστεράς κληροδοτήθηκε η ανάμνηση των αγώνων της είτε για να τους αναπολεί ο Κουτσούμπας, είτε για να τους καταδικάζει συλλήβδην ο Πλεύρης.

Εδώ καταφέραμε να τσακωθούμε για τις φωτογραφίες των εκτελεσμένων στην Καισαριανή, οι αγώνες θα μας γλίτωναν;

¢ Τρίτον, επειδή ο δημόσιος διάλογος στη χώρα μας υποφέρει από μια τοξική σύγχυση των ειδών όπου όλοι υποδύονται τον εαυτό τους αλλά ταυτοχρόνως και κάτι άλλο που δεν έχει σχέση μαζί του.

Αν ρίξει κανείς μια ματιά στον ακροδεξιό ή ακροαριστερό Τύπο θα εντυπωσιαστεί από το ανακάτεμα των πιο αντιφατικών και ετερόκλητων στοιχείων. Κάτι σαν κουρελού.

Οπου «το μίσος για το καθεστώς» (Μητσοτάκη, υποθέτω) μπουρδουκλώνεται με αντι-αμερικανισμό, αντι-ευρωπαϊσμό, αντι-καπιταλισμό, φιλο-ρωσισμό και φιλο-αραβισμό σε μια αποκρουστική σάλτσα εχθρότητας για ό,τι συγκροτεί μια σύγχρονη δημοκρατική κοινωνία.

Είμαι βέβαιος πως όταν ο Καρλ Πόπερ έγραφε μέσα στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο το μνημειώδες «Η ανοιχτή δημοκρατία και οι εχθροί της» (1945) αποκλείεται να είχε φανταστεί μια χώρα όπου οι «εχθροί» θα κλυδωνίζονταν με τόση ελαφρότητα από τη σύγχυση στη σχιζοφρένεια.

Το φαινόμενο αυτό έχει βεβαίως και πολιτικό αποτύπωμα.

Αν αναλογιστεί κανείς πόσοι πολιτικοί, κόμματα και οργανώσεις θύουν καθημερινά στον βωμό μιας αδιευκρίνιστης «προοδευτικής παράταξης», θα καταλάβει γιατί παραμένει αδιευκρίνιστη.

Διότι επιτρέπει στον κάθε ενδιαφερόμενο να την ανακηρύξει σε Αγιο Δισκοπότηρο μιας ανεξιχνίαστης θρησκείας.

Και κυρίως θα αντιληφθεί γιατί η επινόηση μιας φαντασιακής παράταξης που δεν υπήρξε ποτέ στην ιστορία αυτού του τόπου, αποτελεί τον μοχλό για ένα διαρκές σουλάτσο στελεχών, πολιτευτών και ενδιαφερομένων από κόμμα σε κόμμα κι από οργάνωση σε οργάνωση.

Μέσα στα τελευταία δεκαπέντε χρόνια η Θ. Τζάκρη κατάφερε να είναι ΠΑΣΟΚ, μετά ΣΥΡΙΖΑ, μετά Κασσελάκης και τώρα να συζητιέται αν θα επιστρέψει στο ΠΑΣΟΚ. Και προφανώς η αναφορά την αδικεί αφού ούτε η πρώτη είναι, ούτε η μόνη, ούτε η τελευταία που ακολουθεί ανάλογη διαδρομή.

Υπάρχει φυσικά ένα γενικότερο φαινόμενο κι όχι μόνο στην Ελλάδα. Είναι η χαλάρωση των κομματικών και παραταξιακών ταυτοτήτων που επιφέρει τη σύγχυση των ειδών.

Κι αυτό δεν είναι απαραίτητα αρνητικό. Οταν όλο το Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ διαδηλώνει σήμερα πως «ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει Δεξιά», το σύνθημα δεν συνιστά τόσο επιβεβαίωση μιας πολιτικής ταυτότητας αλλά ανάκληση μιας εποχής και μιας ανάμνησης.

Οταν ήξερες πού θα πιεις τον καφέ σου, στο «γαλάζιο» ή στο «πράσινο» καφενείο.

Φυσικά, δεν είμαστε πια εκεί. Εχει τρέξει πολύ νερό κάτω από τα ποτάμια του Σηκουάνα κι ο Πλεύρης θα μπορούσε να τιμήσει τους αγώνες της Αριστεράς ή κάποιους από αυτούς χωρίς κίνδυνο να κακοχαρακτηριστεί.

Αλλά η δημοκρατία μας αυτό το νόημα έχει.

Δεν είμαστε όλοι δεξιοί ή όλοι αριστεροί. Κι ευτυχώς. Το αντίθετο θα ήταν μια εξαιρετικά νοσηρή εκδοχή δημοκρατίας.

Μπορούμε όμως να συνυπάρχουμε και να συζητούμε και να διαφωνούμε και να συμφωνούμε και να αλλάζουμε γνώμη χωρίς να θέτουμε σε αμφισβήτηση τον εθνικό και κοινωνικό συνεκτικό ιστό.

Κι αν ο γραμματέας του ΚΚΕ θέλει να πιστεύει ότι το μέλλον του κόσμου είναι ο κομμουνισμός, γιατί να του χαλάσουμε το χατίρι;

Σάμπως θα ζήσουμε για να το δούμε;