Θεσμοί, όχι συναισθήματα

Η δίκη των Τεμπών συνεχίζεται, με την έκθεση του πόνου των συγγενών όσων σκοτώθηκαν εκείνο το τρομερό βράδυ του 2023, χωρίς όμως το ενδιαφέρον των ΜΜΕ ούτε όσων στην πρώτη συνεδρίαση του δικαστηρίου φώναζαν ότι η αίθουσα είναι μικρή κι ότι θα υπάρξει πρόβλημα λόγω πολυκοσμίας που δήθεν θα πλήξει την ακροαματική διαδικασία και το κύρος του δικαστηρίου.

Για λίγο, ωστόσο, ξαναέλαμψαν οι κάμερες, όταν χθες εμφανίστηκε, guest star, η Μαρία Καρυστιανού – η γυναίκα που έγινε γνωστή ως μητέρα νεκρής, αλλά στην πορεία απέκτησε πολλές ακόμα ιδιότητες. Πριν από λίγο καιρό, έφτασε επικεφαλής παλλαϊκού κινήματος οργισμένων που την έκανε αρχηγό κόμματος, μέσω του οποίου διεκδικεί κοινοβουλευτική εκπροσώπηση με υποσχέσεις ότι θα λύσει όλα τα προβλήματα της χώρας, τα οποία μάλλον δεν τα έχει και η ίδια καταλάβει, αφού όπου απευθύνεται σε πολίτες εκτός χειρογράφου αδυνατεί να τα εκθέσει.

Στο δικαστήριο πήγε ως μάρτυς· αλλά εμφανίστηκε να έχει ήδη λάβει η ίδια αποφάσεις, πολύ καιρό πριν ολοκληρωθεί η ακροαματική διαδικασία και ασφαλώς πριν ληφθεί η δικαστική απόφαση. Και ποιες είναι αυτές οι αποφάσεις που έχει λάβει η Μαρία Καρυστιανού; Τις εξέθεσε στο ακροατήριο.

Καταρχάς, το πρώτο πράγμα για το οποίο είναι σίγουρη είναι ποιος είναι ένοχος. Κάνας σταθμάρχης; Ο Μητσοτάκης! Και μαζί, ο ειδικός εφέτης ανακριτής της υπόθεσης, Σωτήρης Μπακαΐμης, ο άνθρωπος που εργάστηκε ώστε η δίκη να αρχίσει το δυνατόν συντομότερο, έχοντας διερευνήσει μια υπόθεση με πολλές ευαίσθητες, δύσκολες και περίπλοκες πτυχές· ο οποίος, κατά τη Μαρία Καρυστιανού, «εκτελεί εντολές Μητσοτάκη».

Κατανοώ τον πόνο της μάνας· αλλά δεν μπορώ να αποδεχτώ ότι ο όποιος προσωπικός πόνος μπορεί να λειτουργήσει σε βάρος της δημοκρατίας και των θεσμών της. Ο πόνος είναι κάτι προσωπικό· βιώνεται κατά μόνας, με τους δικούς σου ανθρώπους. Μπορώ να νιώσω το βάρος αυτής της οδύνης· δεν μπορώ να δεχτώ τη χρήση αυτού του βάρους, ως υλικό παρέλκυσης από τη θεσμική λειτουργία της Δικαιοσύνης. Για πολύ καιρό, στον δημόσιο λόγο, υπήρχε μια ζώνη προστασίας όσων έλεγε η συγκεκριμένη κυρία – επειδή θεωρήθηκε ότι ήταν προϊόν πόνου.

Αλλά ο κινηματικός χαρακτήρας του πόνου, η κυριαρχία για μεγάλο διάστημα ενός κινήματος αισθημάτων και, στη συνέχεια, η μεταπήδηση της συγκεκριμένης κυρίας στην πολιτική, σε έναν χώρο γεμάτο ιδεολογικές και πολιτικές συμπαραδηλώσεις, επανέφερε τα πράγματα στην ουσία. Ο δημόσιος λόγος απαιτεί ψύχραιμους και εγγράμματους πολίτες, η δημόσια ζωή απαιτεί θεσμούς και δεδομένα. Η βιασύνη της Μαρίας Καρυστιανού να πολιτευτεί, βοήθησε όλη την κοινωνία να ξεμπερδέψει το κουβάρι: οι ζωές μας, τις οποίες πραγματεύονται οι θεσμοί, δεν είναι υπόθεση της αγανάκτησης, της οργής ή της λύπης οποιωνδήποτε.

Γι’ αυτούς τους λόγους, η προσπάθεια της Μαρίας Καρυστιανού, μέσω της ακροαματικής διαδικασίας, να επαναφέρει τις θεωρίες συνωμοσίας που βολεύουν την πολιτική έκθεσή της, δεν έχει πια απήχηση. Αυτό που αποκαλεί η ίδια «μπάζωμα» έχει απαντηθεί – και είναι στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου να το εκτιμήσει βάσει δεδομένων και όχι ιδεοληψιών. Η αμφισβήτηση, εκ μέρους της, της καταγεγραμμένης αιτίας θανάτου δεν μπορεί να είναι το μέτρο της δικαιοσύνης. «Μου απαγορεύτηκε η εκταφή. Υπάρχει λόγος», είπε χθες, ενώ όπως ξέρουμε, πριν από ένα χρόνο, μετά την απεργία πείνας στο Σύνταγμα του Πάνου Ρούτσι, έπειτα από νομικό ελιγμό η άδεια δόθηκε – αλλά εκταφή δεν έκανε, ούτε η ίδια ούτε ο Ρούτσι.

Η υπόθεση των Τεμπών πλήγωσε πολλούς ανθρώπους. Ευτυχώς, η προσπάθεια ιδιοτελούς χρήσης της από διαφόρους κατέρρευσε. Τελεία.

Η Αλεξάνδρα Σδούκου είναι μια έναρθρη πολιτικός – το διαπιστώνει κανείς στις τηλεοπτικές παρεμβάσεις της, όπου εμφανίζεται διαβασμένη, προσπαθεί να μιλάει με επιχειρήματα και να αναφέρεται σε ιδέες και σε δεδομένα. Ο Νικόλας Φαραντούρης επίσης είναι έναρθρος – αλλά είναι ευάλωτος στην κριτική, κυρίως λόγω της αδυσώπητης εκ μέρους του προσπάθειας για προσωπική ανάδειξη, την οποία έχει επιδιώξει μέσω αλματωδών μετατοπίσεων: ΣΥΡΙΖΑ, Κασσελάκης, συνεννοήσεις με Μαρία Καρυστιανού, ΠΑΣΟΚ. Η δημόσια εικόνα του επίσης, δεν τον βοηθάει. Οι τηλεοπτικές του παρουσίες δείχνουν έναν αλαζόνα πολιτικό, ο τρόπος του δεν είναι ο υπομονετικός διάλογος, αλλά η επιβολή.

Η κατηγορία του Φαραντούρη προς τη Σδούκου, ότι χαριεντιζόταν, είναι αποτέλεσμα αυτής της ιδέας επιβολής με την οποία αντιμετωπίζει τους αντιπάλους του. Είχε εκείνη χρησιμοποιήσει τη λέξη για άσχετη περίπτωση, τη «δανείστηκε» ο Φαραντούρης – αλλά πήρε μια λέξη άχρωμη, τη φόρτισε μέσω τόνων αντρίλας και τη σέρβιρε νομίζοντας ότι κατατρόπωσε την αντίπαλό του· στην ουσία όμως, εκτιθέμενος χοντρά. Αν ήμουν στη θέση του, θα είχα ζητήσει συγγνώμη.

Μπράβο στη Νάντια Γιαννακοπούλου που δεν μάσησε και του επισήμανε ότι η χρήση μιας τέτοιας λέξης έχει «υπονοούμενα». Οι πολιτικοί, ας μη φοβούνται, να υπερασπίζονται τον πολιτισμό μας.