Παγκόσμια ημέρα χωρίς (;) αυτοκίνητο

17:11 23/9/2026 - Πηγή: Τα Νεα

Είθε, κάποια στιγμή, να μπορούμε να τη γιορτάζουμε.

Είκοσι δύο Σεπτέμβρη, Παγκόσμια Ημέρα Χωρίς Αυτοκίνητο. Πεζοί, ποδηλάτες, οικογένειες, ΑμεΑ, κινούνται άνετα στη φθινοπωρινή λιακάδα, στην πόλη που άλλαξε και πλέον τους σέβεται και τους υπολογίζει. Ο πρωθυπουργός διασχίζει με τα πόδια την απόσταση από την κατοικία του ως το Μέγαρο Μαξίμου (λιγότερο από χιλιόμετρο). Οι βουλευτές και οι υπουργοί πηγαίνουν στη Βουλή

με το μετρό. Τα μέσα συλλογικής μεταφοράς συνεργάζονται μεταξύ τους και με ευκολία οι επιβάτες σχεδιάζουν την πιο σύντομη, βολική διαδρομή. Οι χώροι πρασίνου προσφέρουν ανάσες δροσιάς, ιδίως τις ημέρες καύσωνα. Το ΙΧ είναι η εξαίρεση και όχι ο κανόνας, το τελευταίο καταφύγιο αφού όλα τα άλλα (περπάτημα, ποδήλατο, μετρό, λεωφορείο) έχουν αποτύχει.

Και μετά, ανοίγεις τα μάτια και βλέπεις την ωμή πραγματικότητα. Παγκόσμια Ημέρα Χωρίς Αυτοκίνητο και βρίσκομαι στο κέντρο της πόλης: 4 γραμμές που δεν συνεργάζονται – δύο λεωφορεία με κατεύθυνση το Γουδή έρχονται μαζί, ενώ τα επόμενα θα έρθουν σε 40 λεπτά. Το συχνό-πυκνό 608 θα έρθει σε 20 λεπτά, για να εξυπηρετήσει μια περιοχή 100.000+ κατοίκων, χωρίς άλλο μέσο και με χιλιάδες φοιτητές να κατευθύνονται σε σχολές. Χαμένες ώρες σε μποτιλιαρίσματα και έξοδα, ακριβά εισιτήρια, ατμοσφαιρική ρύπανση, υποβάθμιση της υγείας (ήτοι μείωση του προσδόκιμου ζωής). Οι πόλεις που έχουν κάνει σοβαρά βήματα στη μείωση της χρήσης ΙΧ (Τρίκαλα, Λάρισα, Καρδίτσα) δεν μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν ως άλλοθι για την παντελή απουσία οράματος, σχεδίου και προγράμματος σε όλες σχεδόν τις πόλεις μας – ειδικά σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

Το τίμημα σε ανθρώπινες ζωές από την ατμοσφαιρική ρύπανση στην Ελλάδα είναι της ίδιας τάξης μεγέθους με αυτό από τα τροχαία ατυχήματα. Οπως υπολογίστηκε σε έρευνες που εκπόνησαν το Πανεπιστήμιο Αθηνών και η Greenpeace, ακολουθώντας τη μεθοδολογία του ΠΟΥ, η ατμοσφαιρική ρύπανση κοστίζει 1.342-7.247 επιπλέον θανάτους ετησίως (βραχυχρόνιες και μακροχρόνιες επιπτώσεις αντίστοιχα). Οχι, δεν είναι τα αυτοκίνητα η μόνη πηγή ατμοσφαιρικής ρύπανσης, αλλά η συμμετοχή τους είναι εξαιρετικά σημαντική, ιδίως στα αστικά κέντρα.

Μην κρυβόμαστε, υπάρχει κι ένας τεράστιος ελέφαντας στο δωμάτιο: το τρένο. Ναι, αυτό που δεν υπάρχει. Το μέσο μεταφοράς που εδώ και δεκαετίες οδηγείται στην πλήρη απαξίωση. Σήμερα το πρωί, φίλος, κάτοικος εξωτερικού, περιέγραφε με ειλικρινή απορία το γεγονός ότι η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη συνδέονται με δύο μόνο δρομολόγια ημερησίως και – παρ’ όλα αυτά – είχε καθυστέρηση 57 λεπτών – το μοναδικό τρένο σε ολόκληρη τη γραμμή, αυτό κι αν είναι αρνητική πρωτιά! Και όλα αυτά ενώ συνεχίζεται η δίκη για το εγκληματικό δυστύχημα στα Τέμπη που στοίχισε τη ζωή σε 57 επιβάτες, κυρίως φοιτήτριες και φοιτητές, και έβγαλε όλη την κοινωνία από τα ρούχα της και στους δρόμους.

Για φέτος, λέω να αφήσουμε κατά μέρος τις δηλώσεις τεθλιμμένων υπουργών και δημάρχων (η λιμουζίνα τους περιμένει στη γωνία αμέσως μετά τις δηλώσεις) και τα εγκαίνια ακόμα 100 μέτρων ποδηλατοδρόμου. Η μέρα αυτή θα είναι πραγματική γιορτή, όταν αρχίσουμε να μετράμε μείωση αυτοκινητο-χιλιομέτρων, αύξηση δικτύου αξιόπιστων, συνδεδεμένων και οικονομικών ΜΜΜ, υπηρεσίες που σέβονται τον πολίτη, αύξηση χρηστικών (και όχι διακοσμητικών) ποδηλατοδρόμων, μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, περισσότερους χώρους πρασίνου. Ως τότε, μας τά ‘παν κι άλλοι!

Ο Νίκος Χαραλαμπίδης είναι γενικός διευθυντής στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο >>

Keywords