Τείχος

Στα exit-polls που έγιναν στη Σαξονία-Ανχαλτ, οι ψηφίσαντες ρωτήθηκαν αν πιστεύουν ότι το AfD είναι απειλή για τη δημοκρατία. Περίπου οι μισοί αποκρίθηκαν «ναι». Οι άλλοι μισοί, όμως, δήλωσαν πως δεν βλέπουν το ακροδεξιό κόμμα σαν τέτοια. Η απορία όλων όσων δεν μένουν στη Γερμανία (αλλά παρακολουθούν τις εξελίξεις εκεί, γνωρίζοντας ότι δύσκολα δεν θα επηρεάσουν τις πολιτικές σκηνές κι άλλων ευρωπαϊκών χωρών) είναι μία: γιατί έχουν αυξηθεί τόσο πολύ οι δεύτεροι;

Σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές, η εξήγηση πρέπει να αναζητηθεί στον τρόπο με τον οποίο έχτισαν το «τείχος προστασίας» απέναντι στην Εναλλακτική για τη Γερμανία οι υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις. Αν παραγκωνίζεις ένα κόμμα, τότε οι ψηφοφόροι του θα νιώθουν κι εκείνοι παραγκωνισμένοι, λένε.

Στην αρχή, όταν πρωτοκάθισαν στελέχη του AfD στα κοινοβουλευτικά έδρανα, οι πολιτικοί εκπρόσωποι του κατεστημένου διάβασαν την άνοδο των ποσοστών του ως ψήφο διαμαρτυρίας. Επειτα, φρόντισαν να τους αποκλείσουν από κάθε άλλο θεσμικό θώκο. Ετσι, αναφέρει αυτή η ανάγνωση της πρόσφατης γερμανικής πολιτικής ιστορίας, σχεδόν τους ηρωοποίησαν στα μάτια των υποστηρικτών τους. Τους ανέδειξαν εκφραστές αυτών που αποδοκιμάζουν το «σύστημα». Δεν σκέφτηκαν καν τη στρατηγική που μοιάζει προφανής.

Ερωτήσεις

Δεν προσπάθησαν να νικήσουν την Ακροδεξιά προσφέροντας στο εκλογικό σώμα προγράμματα τα οποία θα ήθελε όντως να ψηφίσει – λύσεις, δηλαδή, στα προβλήματα που το έκαναν ευάλωτο στον λαϊκισμό των εύκολων υποσχέσεων, ο οποίος καλύπτει τις εξτρεμιστικές απόψεις του AfD.

Οι συντηρητικοί, μάλιστα, υιοθέτησαν την ατζέντα του αντί να υπογραμμίσουν τους κινδύνους που εκείνη κρύβει για οποιονδήποτε διαφωνήσει έστω κι ελάχιστα με τις επιταγές της ιδεολογίας του. Δεν αντιλήφθηκαν πως αντιγράφοντας τις ακραίες, εθνικολαϊκιστικές, θέσεις του υπονόμευσαν τον φιλελευθερισμό στον οποίο ομνύουν. Το ομόσπονδο κρατίδιο που έδωσε την Κυριακή 43,8% στους ακροδεξιούς είναι το φτωχότερο της Γερμανίας – κι ο τοπικός δείκτης ανεργίας βρίσκεται λίγο πάνω από τον εθνικό μέσο όρο.

Η δυσαρέσκεια των πολιτών του για το υψηλό κόστος ζωής βάρυνε στην επιλογή τους όσο κι οι αντιμεταναστευτικές κορώνες. Το AfD, άλλωστε, κατέγραψε σημαντικά κέρδη και σε δύο εκλογικές αναμετρήσεις στα δυτικά της χώρας νωρίτερα φέτος – εκεί, κυριαρχούσε ο φόβος της αποβιομηχανοποίησης. Οι απαντήσεις που εισηγείται το κόμμα της Βάιντελ (όπως κι οι ευρωπαίοι ομοϊδεάτες του) έχει αποδειχθεί από το ναζιστικό παρελθόν πως είναι λάθος. Ωστόσο, οι ερωτήσεις που κραυγάζει, συμπυκνώνουν τις αγωνίες πολλών ψηφοφόρων. Γι’ αυτό, τα δημοκρατικά κόμματα οφείλουν να βρουν τις σωστές.

Keywords