Τέμπη: Η ώρα της δικαιοσύνης (Longform)

Οι δικαστές – τακτικοί και αναπληρωματικοί – που κληρώθηκαν καλούνται να δικάσουν μία εμβληματική υπόθεση, γνωρίζοντας καλά πως το έργο τους έχει μεγάλο βαθμό δυσκολίας, που δεν περιορίζεται μόνο στα νομικά θέματα και τα δικονομικά «αγκάθια» που τυχόν προκύψουν, αλλά συνδέεται με την κοινωνική φόρτιση της υπόθεσης αυτής που εξακολουθεί να αποτελεί ένα ανοιχτό τραύμα για την ελληνική κοινωνία.

«Θέλουμε οι δικαστές να τιμήσουν τον όρκο τους και να αποδοθεί Δικαιοσύνη», λέει στα «ΝΕΑ» ο Παύλος Ασλανίδης, πρόεδρος του Συλλόγου Θυμάτων των Τεμπών, ο οποίος έχασε στο σιδηροδρομικό δυστύχημα

τον γιό του Δημήτρη και στέλνει το δικό του μήνυμα. Ο ίδιος επισημαίνει ότι στο δρόμο μέχρι την έναρξη της κύριας δίκης, με 36 κατηγορούμενους μη πολιτικά πρόσωπα, οι συγγενείς των θυμάτων «έχουμε γαλουχηθεί στη δίκη με τα χαμένα βίντεο και στη δίκη με κατηγορούμενους από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας που έχουν ήδη ξεκινήσει», χωρίς να κρύβει ότι η μεγάλη δίκη «δεν ξεκινά με το κατηγορητήριο που θέλαμε» αναφερόμενος στα 27 θύματα που κάηκαν ζωντανά και οι οικογένειές τους ακόμα δεν έχουν μάθει την πραγματική αιτία θανάτου τους.

Ο Παύλος Ασλανίδης πιστεύει ότι κατά την εξέλιξη της αποδεικτικής διαδικασίας, που εκτιμάται ότι θα διαρκέσει ίσως και δύο ή και περισσότερα χρόνια, «θα προκύψουν νέα στοιχεία, όπως συνέβη και στη δίκη με τα βίντεο». Και έχοντας εικόνα με βάση τα μηνύματα που φτάνουν και στον Σύλλογο των θυμάτων για τα Τέμπη λέει ότι «αυτό που θα δούνε τη Δευτέρα στη Λάρισα θα είναι πρωτοφανές».

Γι’ αυτό και είναι ιδιαίτερα σημαντικό όλοι οι παράγοντες της δίκης να βαδίσουν αυτό τον – κατά γενική ομολογία – δύσβατο και ανηφορικό δρόμο με ψυχραιμία, νηφαλιότητα, προσήλωση στο Σύνταγμα, τη δικονομία, την αλήθεια, αλλά και με σεβασμό στην αντίθετη πλευρά.

Και αν σε μία κανονική δίκη η παραβίαση της δικονομίας ή μη τήρηση των κανόνων ευπρεπείας μπορεί να έχει κάποιο αντίκτυπο στον τρόπο που αποδίδεται η δικαιοσύνη, στην περίπτωση της δίκης των Τεμπών, τέτοιες συμπεριφορές θα μπορούσαν να αποδειχθούν η θρυαλλίδα στη βάση ενός εκρηκτικού μείγματος, με απρόβλεπτες συνέπειες.

Τα μέτρα ασφαλείας που έχουν ληφθεί είναι ιδιαίτερα αυστηρά και η πρώτη μέρα, όπως πολλοί λένε, θα αποτελέσει ένα δυνατό κρας τεστ για την ικανότητα της Πολιτείας να εγγυηθεί την απρόσκοπτη διεξαγωγή της δίκης.

Στο εδώλιο έχουν παραπεμφθεί να καθίσουν 36 πρόσωπα, τα οποία παραμένει άγνωστο αν θα είναι παρόντα τη Δευτέρα ή αν θα επιλέξουν να εκπροσωπηθούν, όπως έχουν δικαίωμα από τον νόμο, από τους συνηγόρους υπεράσπισής τους.

Ο κατάλογος των κατηγορουμένων περιλαμβάνει τον 60χρονο σταθμάρχη της Λάρισας, ο οποίος το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου 2023 έστειλε την επιβατική αμαξοστοιχία στη λάθος γραμμή. Μαζί του έχουν παραπεμφθεί οι δύο συνάδελφοί του, οι οποίοι κατηγορούνται ότι αποχώρησαν νωρίτερα από τη βάρδιά τους αλλά και ο προϊστάμενος του Τμήματος Επιθεώρησης Λάρισας ΟΣΕ.

Στο «σκαμνί» θα καθίσουν και 11 στελέχη και προϊστάμενοι τμημάτων του ΟΣΕ που αντιμετωπίζουν κατηγορίες σχετικά με την απουσία των συστημάτων ασφαλείας, ενώ ορισμένοι θα λογοδοτήσουν και για τη μετάταξη του σταθμάρχη. Δίπλα στους προηγούμενους κατηγορούμενους βρίσκονται 16 στελέχη της ΕΡΓΟΣΕ, ανάμεσά τους πρώην πρόεδροι και διευθύνοντες σύμβουλοι της εταιρείας, σχετικά με τη μη ολοκλήρωση της σύμβασης «717» για το σύστημα τηλεδιοίκησης στον ελληνικό σιδηρόδρομο. Το «κάδρο» των  κατηγορουμένων συμπληρώνεται από τον διευθύνοντα σύμβουλο και τον τεχνικό διευθυντή της Hellenic Train Α.Ε., τον γενικό διευθυντή Μεταφορών του υπουργείου Υποδομών, την προϊσταμένη της Διεύθυνσης Σιδηροδρομικών Μεταφορών του υπουργείου και την πρώην πρόεδρο της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) για παραλείψεις σχετικά με την αδειοδότηση και την εποπτεία της λειτουργίας του σιδηροδρομικού δικτύου της χώρας.

Με βάση το κλητήριο θέσπισμα, που αποτελεί και τον «οδηγό» της ποινικής δίκης,  33 κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν το κακούργημα της διατάραξης συγκοινωνιών, που επισύρει ακόμη και ισόβια, και σειρά πλημμεληματικών πράξεων, όπως η ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή, η βαριά σωματική βλάβη από αμέλεια, από υπόχρεο κατά συρροή και η απλή σωματική βλάβη από αμέλεια, από υπόχρεο κατά συρροή. Τα δύο κατηγορούμενα στελέχη της Hellenic Train βαρύνονται μόνο με  πλημμελήματα, όπως και μία κατηγορούμενη, μέλος της Τριμελούς Επιτροπής Μετατάξεων του ΟΣΕ.

Το χρονικό της τραγωδίας: 28 Φεβρουαρίου 2023 

15:55: Στον σταθμό Παλαιοφαρσάλου, το εναέριο καλώδιο ηλεκτροκίνησης σπάει και πέφτει πάνω στην αμαξοστοιχία IC-56, προκαλώντας προβλήματα στην κυκλοφορία.

19:12: Ο προαστιακός 2594 ακινητοποιείται λόγω βλάβης βόρεια της Λάρισας, κλείνοντας τη γραμμή ανόδου έως τις 21:30.

21:20: Ο σταθμάρχης της νυχτερινής βάρδιας φτάνει στον σταθμό Λάρισας, έχοντας κληθεί να ξεκινήσει νωρίτερα λόγω του φόρτου εργασίας.

21:40: Η εμπορική αμαξοστοιχία 63503 αναχωρεί με καθυστέρηση από τη Θεσσαλονίκη προς τη Λάρισα.

22:35 – 22:41: Ο σταθμάρχης Λάρισας κάνει λάθος στη χάραξη διαδρομής για τον συρμό 2597.

22:46: Ο σταθμάρχης δίνει εντολή στον κλειδούχο να γυρίσει χειροκίνητα την αλλαγή 101, ενώ παράλληλα ξεχνά να επαναφέρει την αλλαγή 118 στην «κύρια» θέση.

23:02: Η επιβατική αμαξοστοιχία Intercity 62 (IC-62) φτάνει στη Λάρισα.

23:04: Ο σταθμάρχης δίνει προφορική άδεια στην IC-62 να περάσει το κόκκινο φωτόσημο εξόδου έως τους Νέους Πόρους, χωρίς να αναφέρει τη γραμμή καθόδου. 

23:05: Η αμαξοστοιχία IC-62 αναχωρεί από τη Λάρισα με 352 επιβάτες, εισερχόμενη στη λάθος γραμμή (καθόδου).

23:21–23:22: Μετωπική σύγκρουση των δύο αμαξοστοιχιών στο ύψος του Ευαγγελισμού.

23:42: Καταφθάνουν τα πρώτα οχήματα της Πυροσβεστικής στο σημείο.