Στενά του Ορμούζ: Τέσσερα περιστατικά επιθέσεων κάθε ημέρα

Σε ακόμη πιο επικίνδυνη φάση εισέρχεται η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, καθώς δύο νέα περιστατικά με εμπορικά πλοία – ένα άμεσο πλήγμα σε δεξαμενόπλοιο ελληνικών συμφερόντων και ένα περιστατικό με LPG carrier που επλήγη από συντρίμμια βλήματος ήρθαν να προστεθούν σε μια αλληλουχία επιθέσεων, που σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά φτάνουν τις τέσσερις την ημέρα κατά μέσο όρο.

Το πρώτο περιστατικό καταγράφηκε στις 21 Σεπτεμβρίου, όταν

δεξαμενόπλοιο που κατευθυνόταν προς τον Περσικό Κόλπο επλήγη από άγνωστο βλήμα, με δύο μέλη του πληρώματος να τραυματίζονται ελαφρά. Η Υπηρεσία Ναυτιλιακών Επιχειρήσεων Εμπορίου του Ηνωμένου Βασιλείου (UK Maritime Trade Operations – UKMTO) δεν αποκάλυψε την ταυτότητα του πλοίου, όμως η Vanguard το ταυτοποίησε ως το «Stephanie», δεξαμενόπλοιο μακρινών αποστάσεων (LR tanker) 72.800 dwt, κατασκευής 2005, το οποίο συνδέεται με την ελληνική Universal Tankers Corp.

Χθες το μεσημέρι, η UKMTO ανακοίνωσε και δεύτερο περιστατικό, αυτή τη φορά με πλοίο μεταφοράς υγραερίου (LPG carrier) κατά τη διέλευσή του από τα Στενά. Σύμφωνα με τον πλοίαρχο, το πλοίο χτυπήθηκε από συντρίμμια άγνωστου βλήματος. Ολο το πλήρωμα είναι ασφαλές, δεν αναφέρθηκαν περιβαλλοντικές επιπτώσεις και το πλοίο συνέχισε προς το επόμενο λιμάνι κατάπλου.

Οι δύο επιθέσεις ακολούθησαν άλλες τρεις των προηγούμενων ημερών, εντείνοντας τα ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα της αμερικανικής προστατευτικής «ομπρέλας». Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε ο πρώην αναπληρωτής διοικητής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (US Centcom), Matthew Kawas, από τις αρχές Αυγούστου το Ιράν εξαπολύει κατά μέσο όρο τέσσερις επιθέσεις την ημέρα κατά της εμπορικής ναυτιλίας, κυρίως με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και αντιπλοϊκούς πυραύλους κρουζ (cruise missiles), με το 87,5% αυτών να έχει αναχαιτιστεί.

Ο Kawas κάλεσε, σύμφωνα με το Tradewinds, τους πλοιοκτήτες να επιμένουν στον νότιο διάδρομο, κοντά στις ακτές του Ομάν, υποστηρίζοντας ότι η μεγαλύτερη απόσταση από τις ιρανικές ακτές προσφέρει στα αμερικανικά αεροσκάφη και ελικόπτερα κρίσιμα επιπλέον λεπτά για να εντοπίσουν και να καταρρίψουν εισερχόμενα βλήματα.

Ωστόσο, ο ίδιος αυτός διάδρομος παραμένει ιδιαίτερα εκτεθειμένος. Από τα 35 περιστατικά πλήγματος που έχουν καταγραφεί από τις 6 Ιουλίου, τα 22 αφορούσαν πλοία που κινούνταν μέσω της διαδρομής του Ομάν. Η αμερικανική επιχείρηση δεν βασίζεται σε πολεμικά πλοία μέσα στα Στενά, αλλά κυρίως σε αεροπορικά μέσα. Κατά τον Kawas, το 5% των πλοίων υπό αμερικανική προστασία υπέστη ζημιές, ενώ συνολικά 98 πλοία έχουν χτυπηθεί από ιρανικά βλήματα από την έναρξη της σύγκρουσης.

Οι ΗΠΑ προστατεύουν περίπου 400 διελεύσεις τον μήνα, αριθμός πολύ χαμηλότερος από τις περίπου 138 ημερήσιες διελεύσεις πριν από τον πόλεμο. Παρ’ όλα αυτά, η Ουάσιγκτον επιμένει ότι τα Στενά παραμένουν ανοιχτά. Ο διοικητής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (Centcom), ναύαρχος Brad Cooper, ανέφερε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν συνδράμει περισσότερες από 2.000 εμπορικές διελεύσεις και στη μεταφορά άνω του 1 δισ. βαρελιών αργού, ενώ οι όγκοι πετρελαίου και φορτίων των τελευταίων δύο εβδομάδων είναι, κατά τον ίδιο, οι υψηλότεροι του τελευταίου εξαμήνου.

Οι διελεύσεις

Τα στοιχεία πάντως της Kpler, με δεδομένα κίνησης από τη MarineTraffic, αποτυπώνουν μια πιο σύνθετη εικόνα. Οπως αναφέρεται την εβδομάδα 14-20 Σεπτεμβρίου οι διελεύσεις από το Ορμούζ μειώθηκαν κατά 1,7%, σε 116 από 118. Ακόμη πιο σημαντική είναι η σύνθεση της κίνησης: οι διελεύσεις έμφορτων πλοίων υποχώρησαν από 63 σε 50, ενώ οι κινήσεις πλοίων σε έρμα (ballast movements) αυξήθηκαν από 27 σε 46, ένδειξη ασθενέστερης εμπορικής δραστηριότητας.

Παράλληλα, το 61,2% των διελεύσεων καταγράφηκε ως απροσδιόριστη διαδρομή (Route Undetermined), ενώ η χρήση του ιρανικού μονομερούς σχήματος διέλευσης (Iranian Unilateral Scheme) υποχώρησε στο 35,3%. Προς το τέλος της εβδομάδας, όμως, η ιρανική διαδρομή επανήλθε δυναμικά, αντιπροσωπεύοντας οκτώ από τις εννέα διελεύσεις στις 20 Σεπτεμβρίου. Η κίνηση πλοίων υπό κυρώσεις και του σκιώδους στόλου (shadow fleet) αυξήθηκε στις 42 διελεύσεις, ή 36,2% του συνόλου.

Την ίδια ώρα, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) έχει επιβεβαιώσει 80 επιθέσεις σε εμπορικά πλοία από την έναρξη της σύγκρουσης, με τουλάχιστον 22 νεκρούς ναυτικούς.