Σταυρός

Τυχαία άκουσα τον Δημήτρη Κουτσούμπα στο ραδιόφωνο να λέει ότι «το μέλλον του κόσμου είναι ο κομμουνισμός» και, μεταξύ μας, για μία μόνο στιγμή, τον λυπήθηκα. Τον λυπήθηκα όπως θα λυπόμουν κάποιον ο οποίος πιστεύει στους δράκους και τα φαντάσματα. Είναι όμως η εποχή, ξέρετε.

Είναι το Πάσχα που πλησιάζει και αυτό φαίνεται ότι προκαλεί στις μικρότερες θρησκείες ένα κλίμα ανταγωνισμού έναντι της επικρατούσας στη χώρα θρησκείας. Κατά πάσα πιθανότητα, για τον λόγο αυτόν έκρινε το ιερατείο του «ιστορικού» ότι έπρεπε να γιορτάσουν

Ας μείνουμε όμως λίγο στη σταύρωση, που ήταν πάντα το συναρπαστικότερο μέρος της ιστορίας του Ιησού. Τον καιρό εκείνο, η σταύρωση ήταν ο πιο ατιμωτικός τρόπος θανάτωσης. Το δε γεγονός ότι οι πρώτοι Χριστιανοί επέλεξαν ως ύψιστο σύμβολο της θρησκείας τους το σύμβολο της ταπείνωσης, το όργανο του μαρτυρίου, τον σταυρό δηλαδή, ήταν για τους Εθνικούς (τους μη Χριστιανούς) τελείως ακατανόητο και ανοίκειο. Εν πάση περιπτώσει, ο Χριστιανισμός επικράτησε στη Δύση και ο σταυρός έγινε ίσως το πιο κοινό σύμβολο, σε βαθμό ώστε να τον έχουμε πλέον αποσυνδέσει από τον Χριστιανισμό. Βλέπουμε, ας πούμε, τον σταυρό στις ταμπέλες των φαρμακείων, στο σήμα του ιατρικού συλλόγου, στις φωτεινές επιγραφές των νοσοκομείων και τον συνδέουμε στον νου μας με την υγεία, ξεχνώντας τη θρησκευτική προέλευσή του. Τον έχουμε, επίσης, αποσυνδέσει από τον θάνατο, δεδομένου ότι ακόμη και για τους βαρβάρους του καιρού μας η σταύρωση είναι ένας απάνθρωπος τρόπος εκτέλεσης – και μπελαλίδικος, εδώ που τα λέμε, ενώ το πυροβόλο όπλο…

Σκεφτείτε, όμως, πόσο διαφορετική θα ήταν η ζωή μας αν ο Χριστός είχε θανατωθεί με κάποιον άλλο τρόπο, από τους πολλούς που υπήρχαν τότε. Ο λιθοβολισμός, φέρ’ ειπείν, ήταν ο συνήθης τρόπος εκτέλεσης στις κοινότητες των Ιουδαίων. Υπήρχε επίσης ο απαγχονισμός, ο αποκεφαλισμός, ο ανασκολοπισμός ή τα θηρία. Θα μπορούσαν να τον έχουν πετάξει στην αρένα να τα βγάλει πέρα με δύο λεοπαρδάλεις και τρία λιοντάρια. Σκεφτείτε το πρόβλημα που θα αντιμετώπιζαν οι χριστιανικές κοινωνίες σε μια τέτοια περίπτωση. Ποιος θα ήταν το σύμβολο της θρησκείας, αν το μαρτύριο του Ιησού δεν ήταν ο σταυρός; Η λεοπάρδαλη ή το λιοντάρι; Ο σκόλοψ (το παλούκι), το κοτρόνι του λιθοβολισμού ή ο τορβάς του δήμιου; Μήπως η αγχόνη ή, καλύτερα, η θηλιά; Πρόβλημα…

Προσπαθήστε να φανταστείτε τις σχεδιαστικές δυσκολίες που θα προέκυπταν. Σκεφτείτε, π.χ., πόσα είδη σταυρών υπάρχουν και χρησιμοποιούνται ως εθνικά και όχι θρησκευτικά σύμβολα. Ο καθένας έχει τον σταυρό που του αρέσει. Υπάρχουν ο σταυρός της Μάλτας, ο σταυρός της Λωραίνης, ο πλάγιος σταυρός (σύμβολο της Σκωτίας), ο σαξονικός σταυρός (σύμβολο του γερμανικού στρατού μέχρι σήμερα), ο κέλτικος σταυρός, ο βασκικός σταυρός, ο ισοσκελής, ο ανισοσκελής και πόσοι άλλοι ακόμη. Βλέπετε, το σχήμα του σταυρού, λόγω της απλότητάς του, επιτρέπει ποικιλία σχεδιαστικών παραλλαγών, ενώ το κοτρόνι του λιθοβολισμού ή η αγχόνη δεν προσφέρουν την ίδια ευχέρεια παραλλαγών. Ολες αυτές οι χώρες, όπως η δική μας, που έχουν τον σταυρό στη σημαία τους τι θα έκαναν; Θα είχαμε μια γαλάζια σημαία με μια λευκή θηλιά στο κέντρο; Στα βαφτίσια των παιδιών, ο νονός θα δώριζε στο νεοφώτιστο βρέφος μια χρυσή αγχόνη για να την κρεμάνε από τον λαιμό; Επειτα, με τα παράσημα και τις στρατιωτικές διακρίσεις τι θα γινόταν; Σε όλα τα χριστιανικά έθνη, τα αριστεία ανδρείας έχουν σχήμα σταυρού.

Αν το σκεφτείτε, ακόμη και το σφυροδρέπανο, το σύμβολο του «ιστορικού», παραπέμπει στον σταυρό, καθώς δρεπάνι και σφυρί τέμνονται σταυροειδώς. Ισως αυτό να μην είναι εντελώς τυχαίο, δεδομένου ότι ικανός αριθμός μπολσεβίκων είχαν θεολογική παιδεία και απλώς αντικατέστησαν την παλιά πίστη με την καινούργια. Ισως, σε τελευταία ανάλυση, ο κ. Κουτσούμπας και οι υπόλοιποι να αντλούν την επιμονή τους από την ιστορία του Χριστιανισμού. Διότι δεν επικράτησε ο Χριστιανισμός άμα τη εμφανίσει, χρειάστηκαν μερικοί αιώνες, πολλή βία και πάρα πολύ αίμα μέχρι να επιβληθεί η θρησκεία της αγάπης.