Πύρινη υστερία

Η μαζική ενημέρωση για τις δασικές πυρκαγιές από τηλεόραση, μέσα κοινωνικής δικτύωσης κ.λπ. δίνει την εντύπωση πως κάθε πέρυσι και καλύτερα. Η αγωνία διογκώνεται, τα γεγονότα ερμηνεύονται ως συμφορά που κάθε χρόνο επιδεινώνεται. Ωστόσο, στην πραγματικότητα, αν και η αντιπυρική περίοδος δεν έχει λήξει ακόμη, τα ποσοτικά στοιχεία δείχνουν σαφώς ότι το φετινό καλοκαίρι ήταν λιγότερο πύρινο, οι καμένες εκτάσεις ήταν λιγότερες από τον μέσο όρο. Συγκεκριμένα, μέχρι το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου κάηκαν περίπου 335

Κακή ήταν η χρονιά από πλευράς ενημέρωσης. Γιατί δεν δημοσιοποιούνται στοιχεία για το είδος της δασικής βλάστησης που καίγεται; Η Πυροσβεστική βλέπει γενικά δάσος, αγνοείται η διαφορά μεταξύ εύφλεκτων πεύκων χαμηλού υψομέτρου, θάμνων, φρυγάνων, φυλλοβόλων δένδρων, ορεινού δάσους με μαύρα πεύκα και έλατα. Τα δασικά οικοσυστήματα όμως έχουν διαφορετική συμπεριφορά έναντι της φωτιάς και διαφορετική ικανότητα αντίστασης. Θα έπρεπε επίσης να συνυπολογίζεται ότι οι καμένες εκτάσεις δεν χάνονται για πάντα, ότι σημαντικό μέρος των δασών αναγεννάται.

Επιπλέον, η ενημέρωση πάσχει από πολλές παραπλανητικές αστοχίες, όπως «δεν υπήρχαν αντιπυρικές ζώνες» ή «δεν είχε γίνει καθαρισμός του δάσους» (εννοούν στα άγρια βουνά;), «δεν υπάρχουν δρόμοι» (εννοούν κατάλληλοι για βαριά πυροσβεστικά οχήματα;), «η πυρκαγιά είναι σε δύσβατη περιοχή» (εννοούν τη δυσκολία ανειδίκευτων πυροσβεστών να σκαρφαλώσουν στο βουνό;). Η πυρκαγιά της Τραπεζίτσας απασχόλησε έντονα την ενημέρωση επί μία εβδομάδα, ενώ μόνο λίγα δέντρα κάηκαν, η φωτιά ήταν κυρίως έρπουσα και φυσική, αφού είχε ανάψει από κεραυνό. Στην περίπτωση της μεγάλης πυρκαγιάς στη Δυτική Αττική, η Περιφέρεια έσπευσε να εκδώσει δημαγωγική ανακοίνωση ότι δεν θα γίνουν ανεκτές ανεμογεννήτριες στις καμένες εκτάσεις! Συμπράττει στη διάδοση ψευδών πληροφοριών ότι δήθεν οι φωτιές ανάβουν για να μπουν ανεμογεννήτριες;

Οταν η φυσική πραγματικότητα δεν εξηγείται με απλό λογικό τρόπο, προκύπτει μια άλογη κοινωνική ανασφάλεια. Η δασική πυρκαγιά, από φυσικός παράγων που απαιτεί επιστημονική διαχείριση, γίνεται κακός δαίμονας που απειλεί τον καλό άνθρωπο. Η υστερία που καλλιεργείται είναι ακατάλληλη μέθοδος για να αντιμετωπισθούν οι πολλαπλοί επερχόμενοι κίνδυνοι, που οφείλονται κατά μεγάλο μέρος στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή. Προβλέπονται προσεχώς, με σημαντική πιθανότητα, ισχυρές θύελλες, πλημμύρες, καύσωνες, ξηρασίες, λειψυδρία, ερημοποίηση. Οι επιπτώσεις θα συσσωρεύονται, τα δείγματα αναστάτωσης θα πολλαπλασιάζονται. Είναι αναμενόμενο ο πανικός να αυξάνεται δραματικά, κάθε φορά που η κοινή γνώμη αντιμετωπίζει ακραία φαινόμενα με σοβαρές οικονομικές και ανθρώπινες απώλειες.

Η στρεβλή πληροφόρηση και οι υστερικές αντιδράσεις για τις δασικές πυρκαγιές δημιουργούν επικίνδυνο προηγούμενο και το κοινωνικό φαινόμενο μπορεί να καταλήξει σε αγανακτισμένες εξεγέρσεις, με τυφλές αντισυστημικές δράσεις εναντίον υπευθύνων ή αναρμοδίων. Δεν θα έπρεπε η κοινωνία να ενημερώνεται υπεύθυνα και λογικά για τη φύση των κινδύνων, ιδιαίτερα για τα επερχόμενα ακραία φαινόμενα; Κάθε κυβερνητική εξουσία και κάθε δημόσιος φορέας, κάθε μέσο ενημέρωσης και κάθε δημοσιογράφος ατομικά έχουν υποχρέωση να καλλιεργούν τη λογική κατανόηση και όχι την άλογη αγανάκτηση.