Προσδοκία και αποχή

Αν υπάρχει κάτι που στην παρούσα φάση δεν αμφισβητείται είναι το γεγονός ότι το κομματικό σύστημα της χώρας έχει εισέλθει σε τροχιά πλήρους αναδιάταξης.

Είναι, ωστόσο, εξίσου αναμφισβήτητο ότι οι δυνάμεις του βρίσκονται καθηλωμένες σε ιστορικά χαμηλότατα επίπεδα αντιπροσωπευτικότητας. Πράγμα που κανονικά καθιστά περιττές τις επαναλαμβανόμενες συζητήσεις περί την εκτίμηση ψήφου.

Πρώτον, γιατί θα αγνοείται μέχρι και την τελευταία προ της κάλπης στιγμή το εύρος, η σύνθεση και η προέλευση των πολιτών που θα συμμετάσχουν τελικά στην ψηφοφορία.

Δεύτερον, γιατί είναι άγνωστη η συγκυρία υπό το κράτος της οποίας θα λάβουν τις τελικές τους αποφάσεις οι κρίσιμες μάζες του εκλογικού σώματος.

Τρίτον και σπουδαιότερο, γιατί δεν υπάρχουν οι χρονοσειρές που αφορούν την εξέλιξη φαινομένων συγκρίσιμων με αυτά που στις ημέρες μας τραβάνε τα φώτα της δημοσιότητας, επηρεάζοντας καταλυτικά τις πολιτικές συμπεριφορές και τις εκλογικές επιλογές μεγάλων τμημάτων της κοινής γνώμης, όπως είναι αυτά που συνοδεύουν την εμφάνιση του κόμματος του συμβολικού αντισυστημισμού της Μαρίας Καρυστιανού ή αυτά που συνδέονται με το δυναμικό επαναλανσάρισμα του πιο ρηξικέλευθου και σαφώς πιο πολιτικοποιημένου κόμματος με το οποίο ο Αλέξης Τσίπρας επιστρέφει δυναμικά στην ενεργό πολιτική δράση.

Χωρίς αυτές τις χρονοσειρές είναι προβληματική οποιαδήποτε πρόγνωση αφορά την έκβαση ενός κομματικού   ανταγωνισμού που εφεξής θα διεξάγεται στα αχαρτογράφητα νερά ενός νεοφυούς πολιτικού περιβάλλοντος.

Τι σημαίνουν όλα αυτά; Ισως και τίποτα παραπάνω από την ανάγκη να δοθεί χρόνος στον χρόνο της αφομοίωσης από την κοινή γνώμη των δεδομένων της αναδυόμενης νέας πολιτικής πραγματικότητας. Στο μεταξύ, οι δημοσκοπικές μέθοδοι εκτίμησης της ψήφου μπορεί να επαληθευτούν, μπορεί όμως και να διαψευσθούν, όπως έχει συμβεί πολλάκις στο όχι και τόσο μακρινό παρελθόν.

Με αυτήν την έννοια η ΝΔ μπορεί να είχε δίκιο όταν εκτιμούσε ότι η εμφάνιση του κόμματος Τσίπρα θα διευκόλυνε τη συσπείρωση των ψηφοφόρων της. Είχε, όμως, άδικο να μην αντιλαμβάνεται τις συντελούμενες αλλαγές στη σύνθεση και στις προθέσεις του εκλογικού σώματος και πολύ περισσότερο να θεωρεί ότι η αποχή δεν θα αποτελούσε ποτέ ένα δικό της πρόβλημα.

Αδικο είχε ακόμα όταν παρέβλεπε ότι η αποχή αποτελεί μια νέα μορφή αρνητικής ψήφου και ως εκ τούτου δεν θα είχε πολλά να περιμένει από ενδεχόμενη μείωσή της. Οπως είχε άδικο όταν προεξοφλούσε ότι θα έπαιρνε τη μερίδα του λέοντος των προερχόμενων από τις τάξεις της αναποφάσιστων.

Σήμερα η μεν δεξαμενή των αναποφάσιστων διαχέεται προς πάσα κατεύθυνση, του κόμματος Καρυστιανού συμπεριλαμβανομένου, η δε δεξαμενή της αποχής δεν αποκλείεται να ξαναγεμίσει με τους δυσαρεστημένους οπαδούς της που δεν θα θελήσουν απλώς, όπως θα κάνουν άλλοι, να την τιμωρήσουν ψηφίζοντας μέχρι και την ΕΛΑΣ, προκειμένου να βάλουν ένα τέλος στη νοσηρότητα της μονοκομματικής κυριαρχίας της.

Ομως, το πιο μεγάλο λάθος της ίσως αποδειχθεί ότι υπήρξε η άρνησή της να πάρει στα σοβαρά το ενδεχόμενο να κάνει το κατά τα φαινόμενα κυοφορούμενο κόμμα Σαμαρά τη μεγάλη έκπληξη. Ιδιαίτερα αν συνδυάσει με επιτυχία όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που έχουν καταστήσει την ιδεολογικά ανασυγκροτημένη νέα πατριωτική Δεξιά τη δυναμικότερα ανερχόμενη δύναμη σε όλη την Ευρώπη.

Παρά ταύτα, σε πείσμα της υφιστάμενης δυσαρέσκειας, τη ΝΔ φαίνεται σήμερα να ενθαρρύνει το δημοσκοπικό εύρημα που δείχνει ότι «η ύπαρξη προοπτικής» είναι πλέον το κριτήριο με το οποίο διαμορφώνονται οι εκλογικές προτιμήσεις της πλειοψηφίας των πολιτών. Τι την κάνει όμως να πιστεύει ότι το κριτήριο αυτό ευνοεί την ίδια, επειδή διατείνεται ότι εγγυάται τη σταθερότητα και όχι τους αντιπάλους της που επαγγέλλονται αλλαγή πολιτικής;

Ο Γιώργος Σεφερτζής είναι πολιτικός επιστήμονας – αναλυτής