Πώς προστατεύεται μια δίκη

Το όνομα Χρήστος Χρήστου στους περισσότερους πιθανόν δεν λέει τίποτα. Ούτε και σε εμένα έλεγε, έως ότου διάβασα ένα σημείωμά του που ανάρτησε στον λογαριασμό του στο Facebook. Oπως φρόντισα να μάθω, ο κ. Χρήστου τοποθετήθηκε το 2002 από τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, που και τότε ήταν υπουργός, διευθυντής της Αστυνομίας του Πειραιά. Χειρίστηκε, δηλαδή, τις ενέργειες της Αστυνομίας

αμέσως μόλις έσκασε η βόμβα στα χέρια του Σάββα Ξηρού. Επειδή ήταν σοβαρός αστυνομικός, του ανατέθηκε και η διοργάνωση της δίκης της 17 Νοέμβρη, που όπως ίσως θυμάστε έγινε σε ειδικά διασκευασμένη αίθουσα των Φυλακών Κορυδαλλού.

Ο κ. Χρήστου θυμάται, σήμερα, εκείνη την εμπειρία του. Επί έντεκα μήνες, γράφει, «δεν κοιμήθηκα σαν άνθρωπος (δύο προ και εννέα κατά την εκδίκαση), λόγω του αυξημένου άγχους και της υπέρμετρης κινητικότητας, για να προλάβω κάθε κακό». Τι έκανε ο σοβαρός κρατικός λειτουργός; Τα περιγράφει ο ίδιος:

1. Εσπευσε με άλλους αξιωματικούς – βοηθούς του στις Γυναικείες Φυλακές Κορυδαλλού και είδαν την επίμαχη αίθουσα, που ήταν ακόμα αδιαμόρφωτη.

2. Επικοινώνησε με τους υπεύθυνους μηχανικούς της «Θέμις ΑΕ» (εταιρεία του υπουργείου Δικαιοσύνης τότε), που ήσαν αρμόδιοι για τη διαμόρφωση του χώρου της αίθουσας και τους ζήτησε να του χορηγήσουν επίσημο σχεδιάγραμμα της διαμόρφωσης της αίθουσας.

3. Ζήτησε από το υπουργείο Δικαιοσύνης υπεύθυνη πληροφόρηση για τον αριθμό των εμπλεκομένων στην υπόθεση διαδίκων, έστω και για κάποιες κατηγορίες εξ αυτών, κατ’ εκτίμηση (συνήγοροι υπεράσπισης και πολιτικής αγωγής, κατηγορούμενοι, συγγενείς αυτών και των θυμάτων, διαπιστευμένοι δημοσιογράφοι και φωτορεπόρτερ – Ελληνες και ξένοι –, ξένοι παρατηρητές). Περίπου ένα μήνα μετά […] άρχισε η δουλειά:

4. «Ορίστηκε μια μικρή ομάδα με επικεφαλής βαθμοφόρο η οποία επιμελήθηκε, πέραν των κυρίων καθηκόντων των μελών της, την κατάρτιση καρτών διαπίστευσης με αποχρώσεις διαφορετικές για κάθε ομάδα εισερχομένων στην αίθουσα, π.χ. μπλε για τους δικηγόρους, πράσινες για τους συγγενείς των θυμάτων κ.ο.κ. Παράλληλα θα κατήρτιζε και κάρτες αντίστοιχης απόχρωσης, που θα επικολλούνταν στα καθίσματα, ώστε ο κάθε εισερχόμενος να κάθεται σε κάθισμα με ένδειξη ίδιου χρωματισμού με την κάρτα διαπίστευσης».

5. Στη συνέχεια, ο υπεύθυνος εργάστηκε για τη διασφάλιση της αστυνομικής δύναμης που θα διετίθετο. Εγιναν περί τις 15 συσκέψεις με τη συμμετοχή των εμπλεκομένων στις οποίες εξετάζονταν και υποθετικά σενάρια, μεταξύ των οποίων τι έπρεπε να κάνουν αν στη δίκη ερχόταν κάποιο πολιτικό πρόσωπο. Και 15 μέρες πριν αρχίσει η δίκη, έγινε λεπτομερής έλεγχος και πρόβα λειτουργίας με εικονική τοποθέτηση, με κάθε λεπτομέρεια, των αστυνομικών που θα διασφάλιζαν τη διεξαγωγή της δίκης.

Κάπως έτσι, τότε, όλα πήγαν ρολόι. Δυστυχώς, όπως φαίνεται, στην Ελλάδα, η τεχνογνωσία που αποκτάται δεν κληρονομείται και δεν μεταβιβάζεται.

Σε αυτό το σημείο βρισκόμαστε σήμερα – και αύριο ξαναρχίζει η δίκη των Τεμπών που, στην πρεμιέρα, είχε χασμωδίες με αποτέλεσμα να τις εκμεταλλευτούν οι γνωστοί και δεδομένοι που θέλουν η δίκη να μη γίνει, να σέρνεται, να βαλτώσει για να μπορούν να ισχυρίζονται ότι η χώρα δεν μπορεί να αποδώσει δικαιοσύνη – για πολιτικές δηλαδή και προσωπικές ιδιοτέλειες.

Αυτές οι ιδιοτέλειες δεν πρέπει να έχουν αφορμές. Το κράτος, οι δομές της δικαιοσύνης δηλαδή και η Αστυνομία, οφείλουν να διορθώσουν τα οργανωτικά προβλήματα που αναδείχτηκαν την πρώτη ημέρα. Και η έδρα ας αποφασίσει ότι είναι κυρίαρχη της δίκης – κι ας δείξει τι σημαίνει η κυριαρχία της.

Επαναλαμβάνω, λοιπόν: προστατεύστε τη δίκη. Προστατεύστε το κράτος δικαίου, προστατεύστε τη δημοκρατία.

Ο πόλεμος τελείωσε

Το Λιτόχωρο Πιερίας είναι μια μικρή πόλη στις υπώρειες του Ολύμπου. Είναι ο τόπος όπου συνέβη το πρώτο επεισόδιο του αιματηρού Εμφυλίου, τον Μάρτιο του 1946, όταν ένοπλες κομμουνιστικές ομάδες επιτέθηκαν στη τοπική φρουρά της Χωροφυλακής. Σκότωσαν δεκατρείς χωροφύλακες και αιχμαλώτισαν άλλους τρεις. Στην ουσία ήταν η πρώτη πράξη του «τρίτου γύρου», που σηματοδότησε έναν πόλεμο κατά του κράτους αλλά και κατά της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας. Τον Μάρτιο του 1946, η Ελλάδα έβαινε προς εκλογές. Οι συνθήκες ήταν ανώμαλες, οι ηττημένοι των Δεκεμβριανών κομμουνιστές υφίσταντο διώξεις. Το ΚΚΕ είχε επιλέξει την αποχή από τις εκλογές, ενώ στα βουνά οργανωνόταν στρατιωτική δύναμη υπό την εποπτεία έμπειρων αξιωματικών του ΕΛΑΣ. Στο Λιτόχωρο ξέσπασε μια οργανωμένη κομμουνιστική ανταρσία κατά του κράτους, που διαίρεσε και μάτωσε την Ελλάδα, έληξε με τη νίκη του Στρατού και οδήγησε σε μια μακρά εμφυλιοπολεμική περίοδο διώξεων και διακρίσεων. Η περίοδος αυτή έκλεισε στη Μεταπολίτευση. Πιστεύαμε, οριστικά. Μια στρατηγική λήθης και λήξης των παθών είναι πάντα το αίτημα μιας κοινωνίας που θέλει να προχωρήσει.

Αντιδρώντας σε αυτή τη φράση, το ΚΚΕ ανασύρει από τη λήθη και γιορτάζει τον Εμφύλιο. Αδιανόητη χειρονομία – επειδή ο πόλεμος τελείωσε. Και τον πληρώσαμε πολύ ακριβά – όλοι μας.