Πίσω από τον πόλεμο

Θέλει ο Ντόναλντ Τραμπ να προστατέψει την ανθρωπότητα από τα πυρηνικά του Ιράν; Ή να υποβοηθήσει τις αντικαθεστωτικές φιλελεύθερες δυνάμεις εκεί; Και τα δύο είναι επιχειρήματα που κοινώς «μπάζουν». Η συμφωνία του 2015 για αποτροπή των ιρανικών πυρηνικών – που τηρήθηκε για μία τριετία – κουρελιάστηκε και καταργήθηκε από τον αμερικανό πρόεδρο (2018). Και η λογική της εξαγωγής της Δημοκρατίας δεν πείθει και τον πιο καλοπροαίρετο. Από το 1999 και τους βομβαρδισμούς της πρώην Γιουγκοσλαβίας μέχρι το Ιράκ, τη Λιβύη, το Αφγανιστάν, τη

Τι ακριβώς λοιπόν βιώνουμε από το Σάββατο με την αμερικανο-ισραηλινή επιδρομή στο Ιράν; Μια κλασική θεώρηση του 20ού αιώνα βλέπει εδώ απλώς τα αποτελέσματα ενός παλαιού τύπου ιμπεριαλισμού όπως κάποτε τον περιέγραψε ο Λένιν. Επεκτατισμός και ισχύς. Μια πιο μοντέρνα διαβάζει τη νέα μορφή αποικιοκρατίας ως στρατηγική ενός καπιταλισμού που έχει όρια και αναζητά νέες ύλες και εδάφη. Πετρέλαιο. Μπαταρίες. Σπάνιες γαίες. Νερό. Να μερικά από τα σύνεργα του δυτικού πολίτη που χωρίς αυτά δεν κουνά ρούπι κανονικότητας. Μια πιο ζηλωτική ματιά στα φιλελεύθερα προτάγματα πιστεύει όντως οριενταλιστικά – εμμέσως –στην ανωτερότητα της Δύσης. (Μα Δύση είναι και ο Διαφωτισμός και η αποικιοκρατία.) Τι πραγματικά γυρεύουν στο Ιράν; Το προφανές είναι αυτός ο ιδιότυπος κλεφτοπόλεμος ΗΠΑ – Κίνας που έχει ξεκινήσει εδώ και μία δεκαετία.

Ανταγωνισμός ενεργειακός, πληθυσμιακός, τεχνολογικός. Ακόμα και η πρόσφατη στροφή της Ινδίας προς τις ΗΠΑ που επιφέρει στρατηγικό άδειασμα στον αντίπαλο των BRICS κάπως έτσι αποκωδικοποιείται. Ισραήλ και Αμερική σπάνε στρατηγικά τον άξονα της «αστικής Ανατολής» εδώ και καιρό. Τους δυνητικούς αντιπάλους τους. Το κλειδί είναι η Ρωσία και η Ευρώπη. Η τελευταία έχει μια δυσκολία. Επί ημερών του Τραμπ η έννοια της «Συλλογικής Δύσης» έχει διαρραγεί.

Παρ’ όλα αυτά οι πρώτες ημέρες έδειξαν πως η ΕΕ τάσσεται με τις πολεμικές επιχειρήσεις των Αμερικανών. Κι όμως μια άλλη ΕΕ θα ήταν η μόνη που θα μπορούσε να συνδιαμορφώσει όρους ειρήνευσης. Να ανοίξει μια συζήτηση για το τι ισχύ πρέπει να έχουν διεθνείς οργανισμοί όπως ο ΟΗΕ. Για το τι μεταβολές πρέπει να έχει το διεθνές δίκαιο αλλά και τι συνιστά ως δέσμη κανόνων που όλοι οφείλουν να σέβονται. Πώς επίσης εννοούμε την αναθεώρηση των συνόρων. Η σύνθεση των ισορροπιών και μια είδους συνοχή μεταξύ των κρατών δεν είναι μια κουβέντα περί διαγράμματος, ούτε μια θεωρητική περιδίνηση. Αλλιώς εισερχόμαστε πρακτικά σε μια εποχή μπούλινγκ των ισχυρών. Και σε μια εποχή Διαρκούς Πολέμου με παύσεις και στρατιωτικοποιήσεις κρατών. Οι προφάσεις επεμβάσεων θα είναι όλο και περισσότερες.

Θα διακτινιζόταν στο τιμόνι του Λευκού Οίκου με ρητορική πως δεν θα έκανε πολέμους. Κατακεραύνωνε τους Δημοκρατικούς για αυτό. Εύκολα επιχειρήματα που οι προκατόχοί του ενίσχυσαν με τη στάση τους. Σήμερα έχουν καταργηθεί και οι μανδύες των προφάσεων. Ούτε καν το Κογκρέσο δεν ενημερώθηκε. Ο πρόεδρος Τραμπ για κάποιους απλώς αιφνιδιάζει. Για άλλους απλώς εφαρμόζει το σχέδιό του. Λέγεται Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας. Οι τελευταίοι ήταν βέβαιοι για τον νέο πόλεμο ήδη από τον Δεκέμβρη που ο Νετανιάχου πήγε στο Μαρ-α–Λάγκο. Εκεί λένε τα συμφώνησαν με τον αμερικανό πρόεδρο.

Ανοιξε μια συζήτηση ο Νίκος Δένδιας, πριν από τον πόλεμο, για το εύρος και το μάκρος της κεντροδεξιάς παράταξης και πόσο αυτό ταυτίζεται με τη σημερινή Νέα Δημοκρατία. Προβληματισμός που και γόνιμος είναι και έχει ενδιαφέρον για τα εσωτερικά του κυβερνώντος κόμματος. Κι όμως, οι μισοί το είδαν ως πρόπλασμα δελφινομαχίας και οι άλλοι μισοί ως άστοχο, δεδομένου πως η ΝΔ κυβερνά και δεν πρέπει να αναδιπλώνεται με όρους εσωστρέφειας. Ο υπουργός πάντως είπε κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον: πως το επικείμενο συνέδριο θα πρέπει να είναι ζωντανό και να συζητήσει. Κόβοντας την όρεξη σε μια φιέστα τυπικότητας ή αυτοαποθέωσης.

Live οι εξελίξεις: